Voice/usage MCQs Quiz | Class 9
This quiz is for Class IX students, covering Kannada (Code 015), specifically the unit Grammar Writing (sentence-level). The topic is Voice/usage MCQs Quiz, focusing on Kartari–Karmani Prayoga. Test your understanding with 10 multiple-choice questions. Submit your answers and download a detailed PDF of your results.
ಕರ್ತರಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳು: ವಿವರಣೆ
ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಯಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ‘ಪ್ರಯೋಗ’ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಯೋಗ ಎಂದರೆ ಕ್ರಿಯೆಯು ಯಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ.
ಪ್ರಯೋಗ ಎಂದರೇನು?
ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಲಿಂಗ, ವಚನ, ಪುರುಷಗಳು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕರ್ತೃ ಅಥವಾ ಕರ್ಮದ ಲಿಂಗ, ವಚನ, ಪುರುಷಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು ‘ಪ್ರಯೋಗ’ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.
೧. ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ (Active Voice)
ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಕರ್ತೃವಿನ (ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವನು) ಲಿಂಗ, ವಚನ, ಪುರುಷಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ರಚನೆ: ಕರ್ತೃ (ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ) + ಕರ್ಮ (ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ) + ಕ್ರಿಯಾಪದ
ಉದಾಹರಣೆಗಳು:
- ರಾಮನು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದನು. (ಕರ್ತೃ: ರಾಮನು, ಕ್ರಿಯಾಪದ: ತಿಂದನು – ರಾಮನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ)
- ಅವಳು ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದಳು. (ಕರ್ತೃ: ಅವಳು, ಕ್ರಿಯಾಪದ: ಹಾಡಿದಳು – ಅವಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ)
- ಮಕ್ಕಳು ಆಟವನ್ನು ಆಡಿದರು. (ಕರ್ತೃ: ಮಕ್ಕಳು, ಕ್ರಿಯಾಪದ: ಆಡಿದರು – ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ)
೨. ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ (Passive Voice)
ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಕರ್ಮದ (ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿ) ಲಿಂಗ, ವಚನ, ಪುರುಷಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವವನು (ಕರ್ತೃ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಇಂದ’ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಹೇಳಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ರಚನೆ: ಕರ್ಮ (ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ) + ಕರ್ತೃವಿನಿಂದ (ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ – ಐಚ್ಛಿಕ) + ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಧಾತು + ಸಹಾಯಕ ಕ್ರಿಯಾಪದ (‘ಅಲ್ಪಡು’ ರೂಪ)
ಉದಾಹರಣೆಗಳು:
- ಹಣ್ಣು ರಾಮನಿಂದ ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟಿತು. (ಕರ್ಮ: ಹಣ್ಣು, ಕ್ರಿಯಾಪದ: ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟಿತು – ಹಣ್ಣಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ)
- ಹಾಡು ಅವಳಿಂದ ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. (ಕರ್ಮ: ಹಾಡು, ಕ್ರಿಯಾಪದ: ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು – ಹಾಡಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ)
- ಆಟ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಆಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. (ಕರ್ಮ: ಆಟ, ಕ್ರಿಯಾಪದ: ಆಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು – ಆಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ)
ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು
- ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗದ ಕರ್ತೃವಿಗೆ ‘ಇಂದ’ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. (ಉದಾ: ರಾಮನು → ರಾಮನಿಂದ)
- ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗದ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಬಾರದು; ಅದು ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. (ಉದಾ: ಹಣ್ಣನ್ನು → ಹಣ್ಣು)
- ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಧಾತು ರೂಪಕ್ಕೆ ‘ಅಲ್ಪಡು’ ಎಂಬ ಸಹಾಯಕ ಕ್ರಿಯಾಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅದು ಕರ್ಮದ ಲಿಂಗ, ವಚನ, ಪುರುಷಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. (ಉದಾ: ತಿಂದನು → ತಿನ್ನು + ಅಲ್ಪಡು → ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟಿತು)
ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು
- ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದ ಕರ್ತೃವಿನಿಂದ ‘ಇಂದ’ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು.
- ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದ ಕರ್ಮವನ್ನು ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು (ಅಂದರೆ, ‘ಅನ್ನು’ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು).
- ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬೇಕು. (‘ಅಲ್ಪಡು’ ಸಹಾಯಕ ಕ್ರಿಯಾಪದವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು).
ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಾಂಶ
| ಲಕ್ಷಣ | ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ | ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗ |
|---|---|---|
| ಪ್ರಧಾನತೆ | ಕರ್ತೃ | ಕರ್ಮ |
| ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಸಂಬಂಧ | ಕರ್ತೃವಿಗೆ ಅನುಗುಣ | ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣ |
| ಕರ್ತೃವಿನ ರೂಪ | ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ | ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ (‘ಇಂದ’) |
| ಕರ್ಮದ ರೂಪ | ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ | ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿ |
| ಕ್ರಿಯಾಪದದ ರಚನೆ | ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪ | ಧಾತು + ‘ಅಲ್ಪಡು’ |
ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವಲೋಕನ
- ಕರ್ತರಿ = ಕರ್ತೃ ಮುಖ್ಯ.
- ಕರ್ಮಣಿ = ಕರ್ಮ ಮುಖ್ಯ.
- ಕರ್ತರಿ → ಕರ್ಮಣಿ: ಕರ್ತೃ + ‘ಇಂದ’, ಕರ್ಮ ಪ್ರಥಮಾ, ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ ‘ಅಲ್ಪಡು’.
- ಕರ್ಮಣಿ → ಕರ್ತರಿ: ಕರ್ತೃವಿನಿಂದ ‘ಇಂದ’ ತೆಗೆ, ಕರ್ಮ ದ್ವಿತೀಯಾ, ಕ್ರಿಯಾಪದ ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
- ‘ನಾಯಕರು ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು.’ ಇದನ್ನು ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಬದಲಿಸಿ.
- ‘ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು.’ ಇದು ಯಾವ ಪ್ರಯೋಗ?
- ‘ದೊಡ್ಡವರಿಂದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.’ ಇದರ ಕರ್ತರಿ ರೂಪ ಬರೆಯಿರಿ.
- ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ‘ಅಲ್ಪಡು’ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ?
- ‘ಮಗು ಹಾಲು ಕುಡಿಯಿತು.’ ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ.
