Voice (Active/Passive/Impersonal) MCQs Quiz | Class 10
هي سوالنامو ڪلاس X جي سنڌي (ڪوڊ 008) گرامر جي ‘آواز (فاعل/مفعول/غيرشخصي)’ يونٽ تي مشتمل آهي. ان ۾ فاعل، مفعول ۽ غيرشخصي آواز جا موضوع شامل آهن. 10 گھڻن چونڊ سوالن جا جواب ڏيو، پنهنجا جواب جمع ڪرايو، ۽ نتيجن جي تفصيلي PDF ڊائونلوڊ ڪريو.
آواز (Voice) – فاعل، مفعول ۽ غيرشخصي آواز جي تفصيلي ڄاڻ
تعارف
سنڌي گرامر ۾، ‘آواز’ (Voice) فعل جي اها صورت آهي جيڪا ٻڌائي ٿي ته جملي جو فاعل عمل ڪري رهيو آهي يا ان تي عمل ٿي رهيو آهي. آواز کي سمجهڻ واضح ۽ گرامر جي لحاظ کان صحيح جملا ٺاهڻ لاءِ اهم آهي. آواز جا ٽي مکيه قسم آهن: فاعل آواز (Active Voice)، مفعول آواز (Passive Voice) ۽ غيرشخصي آواز (Impersonal Voice).
1. فاعل آواز (Active Voice)
فاعل آواز ۾، جملي جو فاعل فعل ذريعي بيان ڪيل عمل ڪري ٿو. فاعل عمل جو ڪندڙ هوندو آهي. هي آواز سڌو ۽ عام طور تي وڌيڪ واضح هوندو آهي.
- بناوت: فاعل + فعل + مفعول (اختياري)
- مثال:
- مان ڪتاب پڙهان ٿو. (I read a book.)
هتي ‘مان’ فاعل آهي ۽ ‘پڙهان ٿو’ فعل آهي. فاعل سڌو عمل ڪري رهيو آهي. - هو گيت ڳائي ٿو. (He sings a song.)
- ٻار راند ڪن ٿا. (Children play.)
- مان ڪتاب پڙهان ٿو. (I read a book.)
2. مفعول آواز (Passive Voice)
مفعول آواز ۾، جملي جو فاعل عمل وصول ڪري ٿو، يا عمل فاعل تي ڪيو ويندو آهي. زور عمل ۽ ان مفعول تي هوندو آهي جيڪو عمل وصول ڪري ٿو، بجاءِ عمل ڪندڙ جي. عمل ڪندڙ (اصل فاعل) اڪثر ڪري ‘کان’ سان گڏ بيان ڪيو ويندو آهي يا جيڪڏهن اهم نه هجي ته ان کي ڇڏيو ويندو آهي.
- بناوت: مفعول (نئون فاعل بڻجي ٿو) + معاون فعل + مکيه فعل (ماضيءَ جي صورت) + (کان + اصل فاعل)
- مثال:
- ڪتاب مون کان پڙهيو ويو. (The book was read by me.)
هتي ‘ڪتاب’ جنهن تي عمل ٿيو، اهو جملي جو فاعل بڻجي ويو آهي. اصل فاعل ‘مون’ ‘کان’ سان گڏ استعمال ٿيو آهي. - گيت هن کان ڳايو ويو. (The song was sung by him.)
- راند ٻارن کان ڪئي وڃي ٿي. (Play is done by children.)
- ڪتاب مون کان پڙهيو ويو. (The book was read by me.)
فاعل آواز مان مفعول آواز ۾ تبديل ڪرڻ جا قاعدا:
- فاعل آواز واري جملي جو مفعول، مفعول آواز واري جملي جو فاعل بڻجي ويندو.
- فعل جي صورت تبديل ٿيندي، جنهن ۾ عام طور تي معاون فعل (مثال طور، وڃڻ) ۽ مکيه فعل جي ماضيءَ جي صورت شامل هوندي.
- فاعل آواز واري جملي جو فاعل، مفعول آواز ۾ ‘کان’ (by) حرف جر جو مفعول بڻجي ويندو، يا ان کي ڇڏي ڏنو ويندو.
3. غيرشخصي آواز (Impersonal Voice)
غيرشخصي آواز ان وقت استعمال ٿيندو آهي جڏهن عمل ڪندڙ نامعلوم، غير اهم، يا عام هجي، ۽ زور صرف عمل يا حالت تي هجي. اهو اڪثر ڪري عام حقيقتون، حڪم، يا اهڙيون حالتون بيان ڪري ٿو جتي ڪو به مخصوص فاعل ظاهر نه ٿئي. هي آواز اڪثر ڪري اهڙيون بناوتون استعمال ڪندو آهي جيڪي واضع طور تي عمل ڪندڙ فاعل جي سڃاڻپ نٿيون ڪن.
- خاصيتون:
- ڪو به مخصوص فاعل نه هوندو آهي.
- عمل يا عام حالت تي زور ڏنو ويندو آهي.
- اڪثر ڪري تجويزون، منعون، يا عام مشاهدا بيان ڪندو آهي.
- مثال:
- هتي خاموشي اختيار ڪئي وڃي. (Silence should be observed here.)
هتي ڪو به مخصوص فاعل ناهي. عمل ‘خاموشي اختيار ڪرڻ’ تي زور ڏنو ويو آهي. - اڄ جلدي اٿيو وڃي. (One should wake up early today.)
- هتي ڳالهيون نه ڪجن. (Talking should not be done here.)
- هتي خاموشي اختيار ڪئي وڃي. (Silence should be observed here.)
آواز جي تبديلي جو چارٽ (فاعل کان مفعول)
| فاعل آواز (Active Voice) | مفعول آواز (Passive Voice) |
|---|---|
| هو ڪتاب لکي ٿو. (He writes a book.) | ڪتاب هن کان لکيو وڃي ٿو. (A book is written by him.) |
| مان ماني کائيندو آهيان. (I eat food.) | ماني مون کان کائي وڃي ٿي. (Food is eaten by me.) |
| اسان چانهه پيئون ٿا. (We drink tea.) | چانهه اسان کان پيئي وڃي ٿي. (Tea is drunk by us.) |
جلدي ورجائي
- فاعل آواز: فاعل عمل ڪري ٿو.
- مفعول آواز: فاعل تي عمل ٿئي ٿو.
- غيرشخصي آواز: عمل تي زور، فاعل اڻڄاڻ/غيرضروري.
