Unseen Prose – SAQ (4 asked; attempt 3) MCQs Quiz | Class 9
इयत्ता: ९वी-१०वी, विषय: मराठी (००९), घटक: वाचन व आकलन, विषय: अपठित गद्य – लघुत्तरी प्रश्न (४ विचारले; ३ सोडवा) बहुपर्यायी प्रश्नमंजुषा | इयत्ता ९वी. यामध्ये लघुत्तरी प्रश्न: ४ दिलेले, कोणतेही ३ सोडवा (प्रत्येकी १ गुण) यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. तुमचे ज्ञान तपासा, क्विझ सबमिट करा आणि तुमच्या उत्तरांसह PDF डाउनलोड करा.
अपठित गद्य आकलनासाठी मार्गदर्शन
अपठित गद्य म्हणजे असा गद्य उतारा जो विद्यार्थ्यांनी यापूर्वी कधीही वाचलेला नसतो. या उतार्याचे आकलन करून त्यावर आधारित प्रश्नांची उत्तरे देणे अपेक्षित असते. ही एक महत्त्वाची कौशल्य चाचणी आहे जी वाचन क्षमता, आकलन, शब्दसंग्रह आणि विश्लेषण कौशल्ये तपासते.
मुख्य उद्देश आणि महत्त्व:
- विद्यार्थ्यांची वाचन गती आणि आकलन क्षमता वाढवणे.
- संदर्भावर आधारित अर्थ लावण्याची क्षमता विकसित करणे.
- शब्दसंग्रह आणि व्याकरणाचे ज्ञान तपासणे.
- विश्लेषणात्मक आणि चिकित्सक विचारशक्तीला चालना देणे.
लघुत्तरी प्रश्न सोडवण्याची रणनीती (४ पैकी ३ सोडवा):
अपठित गद्य विभागातील लघुत्तरी प्रश्न (Short Answer Questions) सोडवताना खालील टिप्स उपयुक्त ठरतील:
- उतारा काळजीपूर्वक वाचा: प्रथम संपूर्ण उतारा शांतपणे आणि लक्षपूर्वक वाचा. त्याचा मध्यवर्ती विचार (main idea) समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
- प्रश्न समजून घ्या: प्रश्नांची उत्तरे शोधण्यापूर्वी, प्रत्येक प्रश्न व्यवस्थित समजून घ्या. प्रश्न काय विचारत आहे, हे स्पष्ट झाल्यावर उत्तरे शोधणे सोपे होते.
- प्रश्नानुसार उतार्याकडे परत या: प्रश्न वाचल्यानंतर, त्या प्रश्नाचे उत्तर ज्या भागात असेल, तो भाग उतार्यात पुन्हा वाचा.
- थोडक्यात आणि अचूक उत्तर द्या: लघुत्तरी प्रश्नांची उत्तरे संक्षिप्त, मुद्देसूद आणि अचूक असावीत. अनावश्यक माहिती टाळा.
- आपल्या शब्दांत मांडा: शक्य असल्यास, उतार्यातील वाक्ये जशीच्या तशी न लिहिता, ती आपल्या शब्दांत मांडण्याचा प्रयत्न करा. यामुळे तुमचे आकलन अधिक स्पष्ट होते.
- व्याकरण आणि शुद्धलेखन: उत्तरांमध्ये व्याकरण आणि शुद्धलेखनाच्या चुका टाळा. यामुळे तुमच्या उत्तराची गुणवत्ता वाढते.
अपठित गद्य आकलनाचे प्रकार आणि प्रतिसाद:
| प्रश्नाचा प्रकार | कसे उत्तर द्याल? |
|---|---|
| प्रत्यक्ष प्रश्न (Direct Questions) | उतार्यात थेट दिलेली माहिती शोधा आणि साध्या भाषेत उत्तर लिहा. |
| अप्रत्यक्ष/अनुमानात्मक प्रश्न (Inferential Questions) | उतार्यात दिलेली माहिती वापरून तर्क लावा आणि स्वतःच्या शब्दांत निष्कर्ष काढा. |
| शब्दसंग्रह प्रश्न (Vocabulary Questions) | दिलेल्या शब्दाचा समानार्थी किंवा विरुद्धार्थी शब्द शोधा किंवा वाक्याच्या संदर्भातून त्याचा अर्थ सांगा. |
| मध्यवर्ती कल्पना (Main Idea) | संपूर्ण उतार्याचा मूळ विषय किंवा लेखक काय सांगू इच्छितो, हे थोडक्यात सांगा. |
जलद उजळणीसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
- वारंवार वाचनाचा सराव करा.
- नवनवीन मराठी शब्द शिका आणि त्यांचा वाक्यात उपयोग करा.
- व्याकरण नियमांची उजळणी करा.
- वेळेचे नियोजन करा, जेणेकरून प्रत्येक प्रश्नाला पुरेसा वेळ मिळेल.
- आत्मविश्वासाने उत्तरे लिहा.
अधिक सरावासाठी प्रश्न (अतिरिक्त लघुत्तरी प्रश्न):
- ‘पुस्तके’ आपल्या जीवनात काय भूमिका बजावतात? (यासाठी तुम्हाला एका काल्पनिक उतार्याचा संदर्भ घ्यावा लागेल)
- पर्यावरण संरक्षणासाठी आपण कोणती दोन सोपी पाऊले उचलू शकतो?
- ‘प्रामाणिकपणा’ या गुणाचे महत्त्व दोन वाक्यात स्पष्ट करा.
- ‘शिक्षण’ माणसाला कसे समृद्ध करते?
- मोबाईल फोनच्या अतिवापराचे कोणतेही दोन दुष्परिणाम सांगा.
Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.