Unseen Poetry – SAQ (5 asked; attempt 4) MCQs Quiz | Class 9
ही एक CBSE बोर्डाची प्रश्नमंजुषा आहे. वर्ग: IX-X, विषय: Marathi (009), घटक: Reading & Comprehension, विषय: Unseen Poetry – SAQ (5 asked; attempt 4) MCQs Quiz | Class 9. यामध्ये अज्ञात कवितेवर आधारित 5 लघुत्तरी प्रश्न (प्रत्येकी 1 गुण) विचारले जातील, त्यापैकी कोणतेही 4 सोडवावे लागतील. प्रश्नमंजुषा पूर्ण झाल्यावर, ‘Submit Quiz’ बटणावर क्लिक करा आणि तुमच्या उत्तरांचे पुनरावलोकन करण्यासाठी ‘Download Answer PDF’ बटण वापरून PDF डाउनलोड करा.
अज्ञात कविता समजून घेणे: लघुत्तरी प्रश्न
CBSE बोर्डाच्या अभ्यासक्रमात अज्ञात कवितांवर आधारित प्रश्न महत्त्वपूर्ण असतात. या प्रश्नांचा उद्देश विद्यार्थ्यांची कविता समजून घेण्याची आणि तिचा अर्थ लावण्याची क्षमता तपासणे हा असतो. ‘अज्ञात कविता’ म्हणजे अशी कविता जी तुम्ही यापूर्वी कधी वाचलेली नाही. यावर आधारित लघुत्तरी प्रश्नांची उत्तरे देण्यासाठी सखोल वाचन आणि विचार करणे आवश्यक आहे.
मुख्य मुद्दे
- कविता काळजीपूर्वक वाचा: कविता किमान दोनदा शांतपणे वाचा. पहिल्या वाचनात सामान्य कल्पना मिळवा, दुसऱ्या वाचनात तपशील आणि कठीण शब्द समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
- मध्यवर्ती कल्पना ओळखा: कवितेचा मुख्य विषय, कवीला काय सांगायचे आहे आणि कवितेचा उद्देश काय आहे हे शोधण्याचा प्रयत्न करा.
- शब्दार्थ आणि संदर्भ: कठीण शब्दांचे अर्थ संदर्भातून समजून घ्या. काहीवेळा शब्दशः अर्थ न घेता, त्यामागील भावार्थ समजून घेणे महत्त्वाचे असते.
- अलंकार आणि काव्यगुण: कवितेत वापरलेले अलंकार (उदा. उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, यमक, अनुप्रास), रस आणि इतर काव्यगुण ओळखा. यामुळे कवितेचे सौंदर्य आणि खोली समजण्यास मदत होते.
- भाषिक वैशिष्ट्ये: कवीने कोणती भाषाशैली वापरली आहे? त्याची निवड कशासाठी केली आहे? याचा विचार करा.
- प्रश्न समजून घ्या: प्रश्नाची नेमकी मागणी काय आहे हे काळजीपूर्वक वाचा. उत्तरे कवितेच्या आधारावरच असावीत, स्वतःच्या मतावर नाही.
- थोडक्यात आणि स्पष्ट उत्तरे: लघुत्तरी प्रश्नांना नेमके, स्पष्ट आणि संक्षिप्त उत्तरे द्या. अनावश्यक माहिती टाळा.
काव्य अलंकार – एक दृष्टिक्षेप
| अलंकार (Figure of Speech) | व्याख्या (Definition) | उदाहरण (Example) |
|---|---|---|
| उपमा (Simile) | दोन भिन्न वस्तूंमध्ये ‘सारखेपणा’ दाखवणे, ‘सारखा’, ‘सम’, ‘परी’ यांसारख्या शब्दांचा वापर करून. | ‘ती चंद्रासारखी सुंदर आहे.’ |
| उत्प्रेक्षा (Metaphor) | उपमेय हे उपमानच आहे असे गृहीत धरणे. | ‘जीवन म्हणजे एक रणभूमी.’ |
| यमक (Rhyme) | कवितेच्या ओळींच्या शेवटी सारखे ध्वनी किंवा शब्द येणे. | ‘सकाळ झाली, दिन उगवला, कामाला लागला.’ |
| अनुप्रास (Alliteration) | एकाच अक्षराची किंवा शब्दाची पुनरावृत्ती होऊन नाद निर्माण होणे. | ‘गरगर फिरले गरुड गरगरले.’ |
त्वरित उजळणी
- अज्ञात कविता नेहमी शांतपणे वाचा.
- कवितेचा मध्यवर्ती विचार शोधा.
- कठीण शब्द आणि वाक्यरचनांचा अर्थ लावा.
- कवितेतील प्रतिमा, अलंकार आणि रस ओळखा.
- प्रश्नांची उत्तरे कवितेच्या आधारावरच द्या.
- उत्तर नेमके आणि स्पष्ट असावे.
अतिरिक्त सराव प्रश्न
- अज्ञात कवितेचे वाचन करताना कोणत्या गोष्टींवर लक्ष केंद्रित करावे?
- कवितेतील ‘अलंकार’ ओळखणे लघुत्तरी प्रश्नांची उत्तरे लिहिताना कसे उपयुक्त ठरते?
- कवितेचा मुख्य संदेश कसा ओळखावा?
- एखाद्या कवितेतील नवीन शब्दांचा अर्थ कसा लावावा, जेव्हा त्याचा अर्थ थेट दिला नसतो?
- लघुत्तरी प्रश्नांची उत्तरे लिहिताना कोणती काळजी घ्यावी?
Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.