Total Marks / Time / Periods MCQs Quiz | Class 9
कक्षा: ९, विषय: संस्कृतम् (संवादात्मकम्) (कोड ११९), एककम्: परीक्षा-संरचना। अस्याः प्रश्नोत्तरीतः भवान्/भवती वार्षिकपरीक्षायाः कुल अंकान्, आन्तरिकमूल्याङ्कनस्य विवरणम्, पाठ्यकालांशान्, तथा प्रश्नपत्रस्य चतुर्षु खण्डेषु (A/B/C/D) अङ्कानां वितरणम् अवगन्तुं शक्नोति। अत्र १० बहुविकल्पीयप्रश्नाः सन्ति। स्वस्य उत्तरं दातुं ‘Submit Quiz’ इति बटनं क्लिकं कुर्वन्तु। परिणामस्य अनन्तरं ‘Download Answer PDF’ इति बटनं स्वीकृत्य उत्तराणां सूचीं प्राप्तुं शक्नुवन्ति।
कक्षा ९ संस्कृतम्: परीक्षा-संरचनायाः विस्तृतं विश्लेषणम्
CBSE कक्षा ९ संस्कृतस्य (कोड ११९) परीक्षा-संरचनां ज्ञातुं महत्त्वपूर्णम् अस्ति। एतत् परीक्षायाः कृते सम्यक् तयारीं कर्तुं साहाय्यं करोति। अत्र वार्षिकपरीक्षायाः अङ्कवितरणं, आन्तरिकमूल्याङ्कनं, शिक्षणकालांशाः तथा प्रश्नपत्रस्य खण्डाः विस्तारेण प्रस्तूयन्ते।
मुख्यबिन्दवः
- कुल अङ्काः: CBSE कक्षा ९ संस्कृतविषये कुलम् अङ्काः १०० सन्ति। एतेषु अङ्केषु वार्षिकपरीक्षायाः ८० अङ्काः तथा आन्तरिकमूल्याङ्कनस्य २० अङ्काः समाविष्टाः सन्ति।
- वार्षिकपरीक्षा (८० अङ्काः): एषा परीक्षा मुख्यतः लिखितरूपा भवति, यस्यां संस्कृतविषयस्य विभिन्नक्षेत्राणि परीक्ष्यन्ते।
- आन्तरिकमूल्याङ्कनम् (२० अङ्काः): एतत् मूल्याङ्कनं सत्रस्य मध्ये विद्यालयेन विभिन्नगतिविधिषु आधृत्य क्रियते। यथा – periodical tests, multiple assessment, portfolio, subject enrichment activities च।
- शिक्षणकालांशाः: संस्कृतविषयस्य कृते प्रायः २०० शिक्षणकालांशाः (teaching periods) अनुमिताः सन्ति, ये सम्पूर्णवर्षे पाठ्यक्रमान् अध्यापयितुं पर्याप्ताः भवन्ति।
- प्रश्नपत्रस्य भागाः: संस्कृतस्य प्रश्नपत्रं चतुर्षु मुख्यभागेषु (अ, ब, स, द) विभक्तं भवति। प्रत्येकं भागः विशिष्टान् विषयान् आधारीकृत्य निश्चितैः अङ्कैः सह भवति।
प्रश्नपत्रस्य अङ्कवितरणम् (सारणी)
निम्नसारण्यां प्रश्नपत्रस्य खण्डानुसारम् अङ्कानां वितरणं तथा अनुमिताः शिक्षणकालांशाः दर्शिताः सन्ति:
| खण्डः | विषयः | अङ्काः (अनुमिताः) | सुझिताः कालांशाः |
|---|---|---|---|
| अ | अपठित-अवबोधनम् (Unseen Comprehension) | १० | २० |
| ब | रचनात्मकं कार्यम् (Creative Writing) | १५ | ४० |
| स | अनुप्रयुक्त-व्याकरणम् (Applied Grammar) | २५ | ६० |
| द | पठित-अवबोधनम् (Textbook-based Comprehension) | ३० | ८० |
| कुलम् | ८० | २०० |
प्रत्येकं खण्डस्य विवरणम्
- खण्डः ‘अ’ (अपठित-अवबोधनम्): अस्मिन् खण्डे एकः अपठितगद्यांशः दत्तः भवति। छात्राः तं पठित्वा तदाधृतप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन दातुम् अपेक्ष्यन्ते। एषः खण्डः अवबोधनशक्तिं परीक्षितुं कल्पितः।
- खण्डः ‘ब’ (रचनात्मकं कार्यम्): अत्र पत्रलेखनम्, चित्रवर्णनम् अथवा अनुच्छेदलेखनम् इत्यादयः रचनात्मकप्रश्नाः भवन्ति। एषः खण्डः संस्कृतभाषायां छात्रस्य लेखनकौशलं तथा मौलिकतां परीक्षितुं साहाय्यं करोति।
- खण्डः ‘स’ (अनुप्रयुक्त-व्याकरणम्): अयं खण्डः संस्कृतव्याकरणस्य प्रमुखनियमेषु आधृतः भवति। सन्धिः, समासः, प्रत्ययाः, कारकम्, धातु-शब्दरूपाणि, अव्ययानि, उपसर्गः, वाच्यपरिवर्तनम् इत्यादयः विषयाः अत्र समाविष्टाः भवन्ति।
- खण्डः ‘द’ (पठित-अवबोधनम्): एषः खण्डः पाठ्यपुस्तकेभ्यः गृहीतेषु पाठांशेषु (गद्य-पद्य-नाट्यांशेषु) आधृतः भवति। अत्र पाठ्यपुस्तकात् प्रश्नाः पृच्छ्यन्ते, येषां उत्तराणि लेखनीयानि भवन्ति। एषः खण्डः पाठ्यक्रमान् प्रति छात्रस्य गम्भीरताम् अवबोधं च परीक्षिति।
शीघ्रं पुनरावलोकनम्
- कुल अङ्काः: १०० (८० वार्षिकपरीक्षा + २० आन्तरिकमूल्याङ्कनम्)
- वार्षिकपरीक्षा: ८० अङ्काः
- आन्तरिकमूल्याङ्कनम्: २० अङ्काः
- शिक्षणकालांशाः: ~२००
- प्रश्नपत्रे भागाः: ४ (अ, ब, स, द)
अतिरिक्त-अभ्यासप्रश्नाः
- कक्षा ९ संस्कृतस्य आन्तरिकमूल्याङ्कनम् कति अङ्कानां भवति?
- अ) १० अङ्काः
- ब) १५ अङ्काः
- स) २० अङ्काः
- द) २५ अङ्काः
- संस्कृत-प्रश्नपत्रस्य रचनात्मकं कार्यम् कस्मिन् खण्डे भवति?
- अ) अ खण्डे
- ब) ब खण्डे
- स) स खण्डे
- द) द खण्डे
- कति अङ्काः अपठित-अवबोधनाय निर्दिष्टाः सन्ति?
- अ) ८ अङ्काः
- ब) १० अङ्काः
- स) १२ अङ्काः
- द) १५ अङ्काः
- पठित-अवबोधनम् प्रश्नपत्रस्य अन्तिमः खण्डः अस्ति। एतत् सत्यं वा असत्यं वा?
- अ) सत्यम्
- ब) असत्यम्
- संस्कृतस्य वार्षिकपरीक्षायाः कुलम् अङ्केषु, ८० अङ्कानां मध्ये उत्तीर्णार्थं कति प्रतिशतम् आवश्यकम्?
- अ) २०%
- ब) २५%
- स) ३३%
- द) ४०%
