Short Answers (1 mark) MCQs Quiz | Class 9
This quiz is designed for Class IX Sanskrit (122), covering Unit: Section A: Unseen Comprehension. Specifically, it focuses on Short Answers (1 mark) MCQs, as per the paper structure, testing your understanding of 2 questions (1 mark each) for a total of 2 marks. Attempt all questions and click ‘Submit Quiz’ to see your results. You can also download a PDF of your answers for review.
अपठित-अवबोधनम्: संक्षिप्त-उत्तराणि (1 अंक)
अपठित-अवबोधनम् (Unseen Comprehension) संस्कृतभाषायाः एकः महत्वपूर्णः भागः अस्ति। एतत् भवतां पठित-सामग्रीं बोधयितुं, व्याख्यातुं च क्षमतां परीक्षते। विशेषतः, ‘संक्षिप्त-उत्तराणि (1 अंक) बहुविकल्पात्मकाः प्रश्नाः’ (Short Answers (1 mark) MCQs) इति खण्डः कस्यापि गद्यांशस्य लघुभागान् सम्यक् अवगन्तुं सामर्थ्यं परिख्यते।
मुख्यबिन्दवः (Key Points)
- पदज्ञानम् (Vocabulary): सामान्यपदानाम् अर्थज्ञानं महत्त्वपूर्णम् अस्ति।
- व्याकरणम् (Grammar): क्रियापदानां, कर्तृपदानां, विभक्तीनां, अव्ययानां च प्रयोगान् ज्ञातुं प्रयासः करणीयः।
- वाक्यरचना (Sentence Structure): वाक्येषु कर्तृ-कर्म-क्रियापदानां सम्बन्धं ज्ञातुं अभ्यसेत्।
- प्रश्नोत्तरशैली (Question-Answer Style): ‘किम्’, ‘कः’, ‘कदा’, ‘कुत्र’, ‘कथम्’ इत्यादीनां प्रश्नवाचकपदानां सम्यक् उपयोगं अवगच्छन्तु।
मुख्यविषयाः (Covering Topics)
प्रश्नाः गद्यांशात् कस्यचित् वाक्यस्य, पदस्य वा बोधं लक्षीकृत्य भवन्ति। एतेषु मुख्यतया कर्तृपदं, कर्मपदं, क्रियापदं, विशेषणपदं, अव्ययपदं, सन्धिः, समासः, विभक्तिः, वचनं, लिङ्गं च ज्ञातुं क्षमता परीक्ष्यते। अस्मिन् क्विज्-मध्ये व्याकरणस्य सामान्यनियमान् आधृत्य प्रश्नाः दत्ताः सन्ति, ये अपठित-अवबोधने सहायकं भवन्ति।
प्रश्नवाचक-अव्ययानि (Interrogative Indeclinables)
अपठित-अवबोधने एतेषां अव्ययानां ज्ञानं अत्यावश्यकम् अस्ति:
| अव्ययम् | अर्थः (Meaning) |
|---|---|
| किम् | किं (What) |
| कः/का/किम् | कः (Who/What – पुंलिङ्ग), का (Who/What – स्त्रीलिङ्ग), किम् (Who/What – नपुंसकलिङ्ग) |
| कुत्र | कुत्र (Where) |
| कदा | कस्मिन् काले (When) |
| कथम् | केन प्रकारेण (How) |
| किंर्थम् | कस्य कृते (Why/For what purpose) |
शीघ्रपुनरावृत्तिः (Quick Revision)
- संस्कृतपदानि सम्यक् अवगच्छन्तु।
- वाक्येषु कर्तृ-कर्म-क्रियापदानि अन्वेषयन्तु।
- विभक्तीनाम् अव्ययानां च प्रयोगान् जानीत।
- प्रश्नानां स्वरूपम् अवलोकयत तथा च उचितम् उत्तरं चिन्वन्तु।
अतिरिक्त-अभ्यासप्रश्नाः (5 Extra Practice Questions)
- ‘सूर्यः पूर्वस्यां दिशि उदेति’ अत्र क्रियापदं किम्?
- अ) सूर्यः
- ब) पूर्वस्यां
- स) उदेति
- द) दिशि
- उत्तरम्: स) उदेति
- ‘श्वः’ इत्यस्य अर्थः कः?
- अ) अद्य
- ब) ह्यः
- स) परश्वः
- द) आगामी दिवसः
- उत्तरम्: द) आगामी दिवसः
- ‘माता बालकाय दुग्धं ददाति’ अत्र सम्प्रदानकारकं किम्?
- अ) माता
- ब) बालकाय
- स) दुग्धम्
- द) ददाति
- उत्तरम्: ब) बालकाय
- ‘क्रीडाक्षेत्रम्’ इत्यत्र कः समासः?
- अ) अव्ययीभावः
- ब) तत्पुरुषः
- स) द्वन्द्वः
- द) बहुव्रीहिः
- उत्तरम्: ब) तत्पुरुषः
- ‘लेखनी’ शब्दस्य तृतीयाविभक्ति-एकवचनं किम्?
- अ) लेखन्या
- ब) लेखन्याः
- स) लेखनीभिः
- द) लेखनीम्
- उत्तरम्: अ) लेखन्या
