Sataka Madhurima MCQs Quiz | Class 10

ఈ క్విజ్ 10వ తరగతి తెలుగు (ఆంధ్రప్రదేశ్) లోని సెక్షన్ D – సాహిత్యం (పద్యం) నుండి “శతక మధురిమ” అంశంపై రూపొందించబడింది. ఇది శతక లక్షణాలు మరియు నైతిక బోధనలను కవర్ చేస్తుంది. మీ సమాధానాలను సమర్పించి, మీ ఫలితాల PDFను డౌన్‌లోడ్ చేసుకోండి.

శతక మధురిమ: నీతి, భక్తి, జీవన సత్యాల దర్పణం

శతక మధురిమ తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక విశిష్ట స్థానాన్ని కలిగి ఉంది. శతకాలు పద్యరూపంలో సామాన్య ప్రజలకు నైతిక విలువలు, జీవన సత్యాలు, భక్తి మార్గాలు బోధించడానికి ఉపయోగపడ్డాయి. వీటిలోని తేట తెలుగు, సులభమైన పదజాలం, స్పష్టమైన సందేశం శతకాలను ప్రజలకు చేరువ చేశాయి. ప్రతి శతకానికి ఒక నిర్దిష్టమైన మకుటం ఉంటుంది, ఇది దాని ప్రత్యేకతను తెలియజేస్తుంది.

ముఖ్య అంశాలు

  • శతక లక్షణాలు: కనీసం 100 పద్యాలు, ప్రతి పద్యానికి ఒకే మకుటం, ఒకే ఛందస్సు (లేదా పలు ఛందస్సులు). ప్రధానంగా నీతి, భక్తి, తత్వజ్ఞానం విషయాలపై దృష్టి.
  • నైతిక బోధనలు: నిజాయితీ, కరుణ, దయ, పరోపకారం, పెద్దల పట్ల గౌరవం, శ్రమ యొక్క ప్రాముఖ్యత, దుర్గుణాల త్యాగం.

శతకం యొక్క నిర్వచనం మరియు లక్షణాలు

శతకం అంటే వంద లేదా వందకు పైగా పద్యాల సంకలనం. ప్రతి పద్యం ఒకే మకుటంతో ముగుస్తుంది. మకుటం శతకం యొక్క పేరును, కవి పేరును లేదా సంబోధించే దైవాన్ని సూచించవచ్చు. ఉదాహరణకు, ‘సుమతీ!’ (సుమతీ శతకం), ‘విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!’ (వేమన శతకం), ‘దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ!’ (దాశరథీ శతకం).

ముఖ్యమైన శతక కవులు మరియు వారి రచనలు

శతకం పేరు కవి మకుటం ప్రధానాంశం
సుమతీ శతకం బద్దెన సుమతీ! నీతి, సామాజిక విలువలు
వేమన శతకం వేమన విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ! జీవన సత్యాలు, సామాజిక విమర్శ
దాశరథీ శతకం కంచర్ల గోపన్న దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ! భక్తి (శ్రీరాముడు)
భాస్కర శతకం మారద వెంకయ్య భాస్కరా! నీతి, జీవన విధానం
శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకం ధూర్జటి శ్రీకాళహస్తీశ్వరా! భక్తి, వైరాగ్యం

శతకాలలో నైతిక బోధనలు

శతకాలు సమాజానికి ఆదర్శప్రాయమైన మార్గాన్ని సూచిస్తాయి. మంచితనం, నిజాయితీ, ఓర్పు, దయ, వినయం, జ్ఞానం వంటి లక్షణాలను అలవర్చుకోమని ప్రోత్సహిస్తాయి. దుష్ట స్వభావాలను విడిచిపెట్టి, సత్ప్రవర్తనతో జీవించమని ఉద్బోధిస్తాయి. పరోపకారం, గురువుల పట్ల భక్తి, శ్రమ విలువ వంటి ఎన్నో అంశాలు శతకాల ద్వారా ప్రజలకు చేరాయి.

శతక మధురిమ – పద్యాలలోని సౌందర్యం

శతకాలు కేవలం నీతిని బోధించడమే కాకుండా, భాషా సౌందర్యాన్ని, భావ గాంభీర్యాన్ని కూడా కలిగి ఉంటాయి. సరళమైన పదాలతో లోతైన అర్థాలను వివరించడం, ఉపమానాలతో విషయాన్ని స్పష్టం చేయడం శతకాల ప్రత్యేకత. ఈ పద్యాలు శ్రోతలకు ఆనందాన్ని, ఆలోచనను ఏకకాలంలో అందిస్తాయి. వాటిలో ఉండే లయ, ప్రాస కూడా శతక మధురిమను పెంచుతాయి.

త్వరిత పునశ్చరణ

  • శతకం = 100 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పద్యాల సంకలనం.
  • మకుటం = ప్రతి పద్యం చివర ఉండే సంబోధన.
  • ప్రసిద్ధ శతకాలు: సుమతీ, వేమన, దాశరథీ, భాస్కర, శ్రీకాళహస్తీశ్వర.
  • శతకాల ప్రధాన ఉద్దేశ్యం: నీతి, భక్తి, తత్వం బోధించడం.
  • శతక మధురిమ: పద్యాలలోని సరళత, స్పష్టత, లోతైన అర్థం, భాషా సౌందర్యం.

అదనపు అభ్యాస ప్రశ్నలు

  1. “శతక మధురిమ” అనే పదం ద్వారా మీరు ఏమి అర్థం చేసుకున్నారు?
  2. సుమతీ శతకం ఎటువంటి విలువలను బోధించి, సమాజానికి ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?
  3. వేమన శతకంలోని ఒక ముఖ్యమైన లక్షణం ఏమిటి, అది ఇతర శతకాల నుండి ఎలా భిన్నంగా ఉంటుంది?
  4. మకుటం లేని శతకం ఉంటుందా? ఒక శతకంలో మకుటం పాత్ర ఏమిటి?
  5. మీకు నచ్చిన ఒక శతక పద్యాన్ని దాని భావంతో సహా రాయండి, ఆ పద్యం నుండి మీరు నేర్చుకున్న నైతిక విలువను తెలపండి.