ಸಂಧಿಗಳು (ವಿಧಗಳು) ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ರಸಪ್ರಶ್ನೆ | ತರಗತಿ 10
ಇದು 10ನೇ ತರಗತಿಯ ಕನ್ನಡ ವಿಷಯ (ಕೋಡ್ 015), ‘ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯ (MCQ)’ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ‘ಸಂಧಿಗಳು (ವಿಧಗಳು) ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ರಸಪ್ರಶ್ನೆ’. ಈ ರಸಪ್ರಶ್ನೆಯು ಲೋಪ, ಆಗಮ, ಆದೇಶ, ಸವರ್ಣದೀರ್ಘ, ಗುಣ, ಯಣ್ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿ ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ರಸಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ “Submit Quiz” ಬಟನ್ ಒತ್ತಿರಿ. ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರಗಳೊಂದಿಗೆ PDF ಅನ್ನು ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು “Download Answer PDF” ಬಟನ್ ಬಳಸಿ.
ಸಂಧಿಗಳು: ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ
ಸಂಧಿ ಎಂದರೆ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಅಥವಾ ವರ್ಣಗಳು ಕಾಲ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಗಳು ಪದಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಹರಿವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಸಂಧಿಯ ವಿಧಗಳು:
1. ಲೋಪ ಸಂಧಿ:
ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಸ್ವರ ಬಂದಾಗ, ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯ ಸ್ವರವು ಲೋಪವಾಗುವುದು (ಕಾಣೆಯಾಗುವುದು).
- ಉದಾಹರಣೆ: ಮಾತು + ಇದು = ಮಾತಿದು (ಉ ಕಾರ ಲೋಪ)
- ಸೇರಿದ + ಅನ್ನು = ಸೇರಿದನು (ಅ ಕಾರ ಲೋಪ)
2. ಆಗಮ ಸಂಧಿ:
ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಸ್ವರ ಬಂದಾಗ, ಹೊಸದಾಗಿ ‘ಯ’ ಕಾರ ಅಥವಾ ‘ವ’ ಕಾರಗಳು ಆಗಮಿಸುವುದು (ಮಧ್ಯೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದು).
- ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯ ಸ್ವರ ‘ಇ’, ‘ಈ’, ‘ಎ’ ಆಗಿದ್ದರೆ ‘ಯ’ ಕಾರ ಆಗಮ. (ಉದಾ: ನದಿ+ಇಂದ = ನದಿಯಿಂದ)
- ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯ ಸ್ವರ ‘ಅ’, ‘ಆ’, ‘ಉ’, ‘ಊ’, ‘ಋ’, ‘ಓ’ ಆಗಿದ್ದರೆ ‘ವ’ ಕಾರ ಆಗಮ. (ಉದಾ: ಗುರು+ಅನ್ನು = ಗುರುವನ್ನು)
3. ಆದೇಶ ಸಂಧಿ:
ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ವ್ಯಂಜನ ಬಂದಾಗ, ಒಂದು ವ್ಯಂಜನವು ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯಂಜನದಿಂದ ಆದೇಶವಾಗುವುದು (ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಡುವುದು).
- ‘ಕ್’ಗೆ ‘ಗ್’, ‘ತ್’ಗೆ ‘ದ್’, ‘ಪ್’ಗೆ ‘ಬ್’ ಆದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ. (ಕ, ಚ, ಟ, ತ, ಪ – ಇವುಗಳಿಗೆ ಗ, ಜ, ಡ, ದ, ಬ – ಆದೇಶ)
- ಉದಾಹರಣೆ: ಮಳೆ + ಕಾಲ = ಮಳೆಗಾಲ (ಕ್ ಗೆ ಗ್ ಆದೇಶ)
- ಹಳೆ + ಕನ್ನಡ = ಹಳಗನ್ನಡ (ಕ್ ಗೆ ಗ್ ಆದೇಶ)
- ಪಡೆ + ಬಲ = ಪಡೆಬಲ (ಪ್ ಗೆ ಬ್ ಆದೇಶ)
ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳು:
1. ಸವರ್ಣದೀರ್ಘ ಸಂಧಿ:
ಸವರ್ಣ ಸ್ವರಗಳು ಒಂದರ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಬಂದು ಸೇರಿ ಅದೇ ಜಾತಿಯ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದು.
- ಅ/ಆ + ಅ/ಆ = ಆ
- ಇ/ಈ + ಇ/ಈ = ಈ
- ಉ/ಊ + ಉ/ಊ = ಊ
ಉದಾಹರಣೆ: ವಿದ್ಯ + ಅಭ್ಯಾಸ = ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ರಾಮ + ಅವತಾರ = ರಾಮಾವತಾರ
2. ಗುಣ ಸಂಧಿ:
- ಅ/ಆ ಕಾರಗಳ ಮುಂದೆ ಇ/ಈ ಕಾರಗಳು ಬಂದರೆ ‘ಏ’ ಕಾರ.
- ಅ/ಆ ಕಾರಗಳ ಮುಂದೆ ಉ/ಊ ಕಾರಗಳು ಬಂದರೆ ‘ಓ’ ಕಾರ.
- ಅ/ಆ ಕಾರಗಳ ಮುಂದೆ ಋ ಕಾರ ಬಂದರೆ ‘ಅರ್’ ಕಾರ.
ಉದಾಹರಣೆ: ದೇವ + ಇಂದ್ರ = ದೇವೇಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ + ಉದಯ = ಸೂರ್ಯೋದಯ, ರಾಜ + ಋಷಿ = ರಾಜರ್ಷಿ
3. ಯಣ್ ಸಂಧಿ:
- ಇ/ಈ ಕಾರಗಳ ಮುಂದೆ ಸವರ್ಣವಲ್ಲದ ಸ್ವರ ಬಂದರೆ ‘ಯ’ ಕಾರ.
- ಉ/ಊ ಕಾರಗಳ ಮುಂದೆ ಸವರ್ಣವಲ್ಲದ ಸ್ವರ ಬಂದರೆ ‘ವ’ ಕಾರ.
- ಋ ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಸವರ್ಣವಲ್ಲದ ಸ್ವರ ಬಂದರೆ ‘ರ’ ಕಾರ.
ಉದಾಹರಣೆ: ಅತಿ + ಅಂತ = ಅತ್ಯಂತ, ಗುರು + ಆಜ್ಞೆ = ಗುರುವಾಜ್ಞೆ, ಪಿತೃ + ಆಜ್ಞೆ = ಪಿತ್ರಾಜ್ಞೆ
4. ವೃದ್ಧಿ ಸಂಧಿ:
- ಅ/ಆ ಕಾರಗಳ ಮುಂದೆ ‘ಏ/ಐ’ ಕಾರಗಳು ಬಂದರೆ ‘ಐ’ ಕಾರ.
- ಅ/ಆ ಕಾರಗಳ ಮುಂದೆ ‘ಓ/ಔ’ ಕಾರಗಳು ಬಂದರೆ ‘ಔ’ ಕಾರ.
ಉದಾಹರಣೆ: ಏಕ + ಏಕ = ಏಕೈಕ, ಜನ + ಐಕ್ಯ = ಜನೈಕ್ಯ, ವನ + ಔಷಧಿ = ವನೌಷಧಿ
ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವಲೋಕನ:
| ಸಂಧಿ | ಲಕ್ಷಣ |
|---|---|
| ಲೋಪ | ಸ್ವರ ಲೋಪ. |
| ಆಗಮ | ‘ಯ’ ಅಥವಾ ‘ವ’ ಆಗಮ. |
| ಆದೇಶ | ‘ಕ,ಚ,ಟ,ತ,ಪ’ ಗೆ ‘ಗ,ಜ,ಡ,ದ,ಬ’ ಆದೇಶ. |
| ಸವರ್ಣದೀರ್ಘ | ಒಂದೇ ಜಾತಿಯ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರ. |
| ಗುಣ | ಏ, ಓ, ಅರ್. |
| ಯಣ್ | ಯ, ವ, ರ. |
| ವೃದ್ಧಿ | ಐ, ಔ. |
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು:
- “ಹೂ + ಇಂದ = ಹೂವಿಂದ” ಯಾವ ಸಂಧಿಯ ಉದಾಹರಣೆ?
- “ಕಷ್ಟ + ಪಡು = ಕಷ್ಟಪಡು” ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಧಿ ಆಗಿದೆ?
- “ಶಿವ + ಆಲಯ = ಶಿವಾಲಯ” ಇದು ಯಾವ ಸಂಧಿಯ ಉದಾಹರಣೆ?
- “ಅವನು + ಅಲ್ಲಿ = ಅವನಲ್ಲಿ” ಇಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಸಂಧಿ ಯಾವುದು?
- “ಮಹಾ + ಐಶ್ವರ್ಯ = ಮಹೈಶ್ವರ್ಯ” ಯಾವ ಸಂಧಿಯ ಉದಾಹರಣೆ?
