సమాసాలు MCQs క్విజ్ | Class 10
Class X, Subject TELUGU (A.P), Unit Section C – Grammar, Topic Samaasaalu MCQs Quiz | Class 10, covering Bahuvreehi Samaasam. మీ సమాధానాలను సమర్పించి, మీ ఫలితాలను వీక్షించండి మరియు PDF ని డౌన్లోడ్ చేసుకోండి.
సమాసం – బహువ్రీహి సమాసం (వివరణ)
భాషలో పదాలను సంక్షిప్తంగా, అందంగా వ్యక్తపరచడానికి సమాసాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా ఏర్పడటాన్ని సమాసం అంటారు. ఇవి వివిధ రకాలుగా ఉంటాయి, వాటిలో ఒకటి బహువ్రీహి సమాసం.
బహువ్రీహి సమాసం
బహువ్రీహి సమాసం అంటే సమాసంలోని పూర్వపద, ఉత్తరపదాల అర్థాలు కాకుండా, వేరొక పదం యొక్క అర్థం ప్రధానంగా ఉండే సమాసం. దీనిని “అన్యపదార్థ ప్రధానం బహువ్రీహి” అని కూడా అంటారు.
ఈ సమాసంలో, మనం సాధారణంగా చూసే పదాలకు భిన్నంగా, ఒక మూడవ పదం యొక్క అర్థం ప్రముఖంగా ఉంటుంది. విగ్రహ వాక్యం చివర సాధారణంగా ‘కలవాడు’, ‘కలది’, ‘కలవి’, ‘ఎవడు’, ‘ఏది’, ‘ఏవి’ వంటి పదాలు వస్తాయి.
ముఖ్య లక్షణాలు మరియు ఉదాహరణలు:
- అన్యపద ప్రధానం: సమాసంలోని పదాలు సూచించే అర్థం కాకుండా, సంబంధం లేని వేరొక పదం యొక్క అర్థం ప్రధానంగా ఉంటుంది.
- ఉదా: దశకంఠుడు – పది కంఠములు కలవాడు (రావణుడు). ఇక్కడ ‘దశ’, ‘కంఠం’ అనే పదాల అర్థం కాకుండా, ‘రావణుడు’ అనే వేరొక వ్యక్తి ప్రధానం.
- వ్యక్తి, వస్తువు, లేదా గుణాన్ని సూచిస్తుంది: చాలావరకు బహువ్రీహి సమాసాలు వ్యక్తుల ప్రత్యేక గుణాలను, వస్తువుల లక్షణాలను సూచిస్తాయి.
- ఉదా: పీతాంబరుడు – పీతమైన (పసుపు రంగు) అంబరములు (వస్త్రములు) కలవాడు (విష్ణువు).
- ఉదా: చంద్రముఖి – చంద్రుని వంటి ముఖం కలది (స్త్రీ).
- విగ్రహ వాక్య నిర్మాణం: విగ్రహ వాక్యం ‘కలవాడు/కలది/కలవి’ వంటి ప్రత్యయాలతో ముగుస్తుంది.
- ఉదా: త్రిలోచనుడు – మూడు కన్నులు కలవాడు (శివుడు).
- ఉదా: గజాననుడు – గజము వంటి ఆననము కలవాడు (గణపతి).
ఇతర ఉదాహరణలు:
- శూలపాణి – శూలము పాణియందు (చేతియందు) కలవాడు (శివుడు).
- చక్రపాణి – చక్రము పాణియందు (చేతియందు) కలవాడు (విష్ణువు).
- నీలకంఠుడు – నీలమైన కంఠం కలవాడు (శివుడు).
- పద్మనాభుడు – పద్మము నాభియందు కలవాడు (విష్ణువు).
- విగతభయుడు – విగతమైన (పోయిన) భయము కలవాడు (భయం లేనివాడు).
త్వరిత పునశ్చరణ (Quick Revision)
| లక్షణం | వివరణ |
|---|---|
| ప్రధానార్థం | అన్యపదార్థ ప్రధానం (సమాసంలోని పదాల అర్థం కాకుండా వేరొక పదం యొక్క అర్థం) |
| విగ్రహవాక్యం | ‘కలవాడు’, ‘కలది’, ‘కలవి’ వంటి పదాలతో ముగుస్తుంది |
| ఉదాహరణ | దశకంఠుడు, పీతాంబరుడు, చంద్రముఖి, గజాననుడు |
అదనపు అభ్యాస ప్రశ్నలు
- ‘దశరథి’ అను పదము ఏ సమాసము?
- ‘లంబోదరుడు’ విగ్రహ వాక్యమును వ్రాయండి.
- ‘పద్మాక్షి’ అను పదానికి సమాసం గుర్తించండి.
- ‘ఖగరాజు’ ఏ సమాసమునకు ఉదాహరణ?
- ‘చతుర్ముఖుడు’ అనగా ఎవరు?
Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.