Saametalu MCQs Quiz | Class 10

పదవ తరగతి తెలుగు (ఆంధ్రప్రదేశ్) వ్యాకరణం, ‘సామెతలు’ అనే యూనిట్ నుండి ‘సామెతలు MCQs క్విజ్’ కు స్వాగతం. ఈ క్విజ్ సామెతల సందర్భోచిత వినియోగంపై మీ అవగాహనను పరీక్షించడంలో సహాయపడుతుంది. క్విజ్ పూర్తి చేసిన తర్వాత మీ జవాబులను సమర్పించి, సరైన సమాధానాలతో కూడిన PDF ను డౌన్‌లోడ్ చేసుకోండి.

సామెతలు – సందర్భోచిత వినియోగం

సామెతలు భాషకు అందాన్ని, లోతును చేకూర్చే అద్భుతమైన పదబంధాలు. ఇవి తరతరాలుగా ప్రజల అనుభవాల సారాంశాన్ని, లోకజ్ఞానాన్ని నిక్షిప్తం చేసుకుని ఉంటాయి. ఈ విభాగంలో మనం సామెతల ప్రాముఖ్యతను, వాటిని సరైన సందర్భంలో ఎలా ఉపయోగించాలో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

సామెతలు అంటే ఏమిటి?

సామెత అంటే లోకంలో బాగా ప్రచారంలో ఉన్న, ఒక నీతిని లేదా అనుభవాన్ని సులభంగా తెలియజేసే చిన్న వాక్యం. ఇవి వాక్యానికి బలం చేకూర్చి, చెప్పదలచుకున్న విషయాన్ని ఒక్క మాటలో స్పష్టంగా, ప్రభావవంతంగా వ్యక్తం చేస్తాయి. సామెతలు ప్రజల ఆచార వ్యవహారాలు, విశ్వాసాలు, ఆలోచనా విధానాలను ప్రతిబింబిస్తాయి.

సామెతల ప్రాముఖ్యత మరియు లక్షణాలు

సామెతలు భాషలో అనేక ప్రయోజనాలను అందిస్తాయి:

  • సంక్షిప్తత: సంక్లిష్టమైన విషయాన్ని కొన్ని పదాలలో వివరించగలవు.
  • స్పష్టత: సూటిగా, స్పష్టంగా అర్థాన్ని అందిస్తాయి.
  • ప్రభావశీలత: వినేవారిపై బలమైన ముద్ర వేస్తాయి.
  • ఆకర్షణ: భాషను మరింత ఆసక్తికరంగా, అందంగా చేస్తాయి.
  • లోకజ్ఞానం: తరతరాల అనుభవాలను, లోకరీతులను తెలియజేస్తాయి.

సామెతలు సాధారణంగా రూపకల్పన, ఉపమానం వంటి అలంకారాలతో కూడి ఉంటాయి. ఇవి ఏదో ఒక వాస్తవ సంఘటన లేదా వస్తువుతో పోలికను కలిగి ఉంటాయి, తద్వారా వాటి అర్థం సులభంగా బోధపడుతుంది.

సందర్భోచిత వినియోగం (Idioms – Contextual Usage)

సామెతలను సరైన సందర్భంలో వాడటం చాలా ముఖ్యం. తప్పు సందర్భంలో వాడితే వాటి అర్థం మారిపోవచ్చు లేదా హాస్యాస్పదంగా మారవచ్చు. సామెతను ఉపయోగించే ముందు దాని అంతరార్థాన్ని, అది ఏ పరిస్థితికి సరిపోతుందో అర్థం చేసుకోవాలి. ఉదాహరణకు:

  • ఎవరైనా తమ తప్పును ఒప్పుకోకుండా, ఇతరులపై నింద మోపినప్పుడు, “ఆడలేక మద్దెల ఓడన్నట్లు” అనే సామెతను వాడతాం.
  • ఒక వ్యక్తి తనకు అందని వస్తువు లేదా స్థితిని తక్కువ చేసి మాట్లాడినప్పుడు, “అందని ద్రాక్ష పుల్లన” అని అంటాం.
  • చిన్న సహాయం లేదా చిన్న ప్రయత్నం గొప్ప ఫలితాలను ఇచ్చినప్పుడు, “గోరంత దీపం కొండంత వెలుగు” అనే సామెతను ఉపయోగిస్తాం.

కొన్ని ముఖ్యమైన సామెతలు మరియు వాటి అర్థాలు

సామెత అర్థం
అడ్డాల నాడు బిడ్డలు, గడ్డాల నాడు గొడ్డళ్లు కష్టపడవలసిన వయసులో బద్ధకంగా ఉంటే, వృద్ధాప్యంలో ఇబ్బందులు పడతారు.
కాకి పిల్ల కాకికి ముద్దు తమ పిల్లలు ఎలా ఉన్నా తల్లిదండ్రులకు అందంగానే కనిపిస్తారు.
కుక్క తోక పట్టుకుని గోదారి ఈదినట్లు అవివేకమైన పని చేసి ప్రమాదంలో పడటం.
అందని పండ్లకు అర్రులు చాచినట్లు లభించని వాటి కోసం ఆశపడటం.
గోటితో పోయేదానికి గొడ్డలి దాకా ఎందుకు చిన్న సమస్యను పెద్దది కాకుండా ప్రారంభంలోనే పరిష్కరించాలి.

త్వరిత పునశ్చరణ

సామెతలు తెలుగు భాషకు జీవం పోస్తాయి. వాటిని సరిగ్గా అర్థం చేసుకొని, సందర్భానికి తగ్గట్టుగా ఉపయోగించడం ద్వారా మీ భాషా నైపుణ్యం పెరుగుతుంది. ప్రతి సామెత వెనుక ఒక లోతైన జ్ఞానం, అనుభవం దాగి ఉంటాయి. వాటిని నేర్చుకోవడం అంటే కేవలం పదాలను గుర్తుంచుకోవడం కాదు, లోకాన్ని అర్థం చేసుకోవడం కూడా.

అదనపు సాధన ప్రశ్నలు

  1. “ఊరు గాని ఊర్లో ఉట్టి తగిలించినట్లు” ఈ సామెత దేనిని సూచిస్తుంది?
    (ఎ) కొత్త ప్రదేశంలో అలవాటు పడటం
    (బి) కొత్త ప్రదేశంలో సామాజిక మర్యాదలను పాటించకపోవడం
    (సి) ఉట్టి కట్టడం
    (డి) ఊరిలో పండుగ చేసుకోవడం

    సరియైన సమాధానం: (బి)
  2. “ఎద్దు ఏడ్చిన ఎవుసం, దున్న ఏడ్చిన దుక్కి” ఈ సామెత ఏ పరిస్థితిని వివరిస్తుంది?
    (ఎ) పని పట్ల అనాసక్తి
    (బి) ఎద్దులు దున్నపోతులు బాగా పని చేయడం
    (సి) కష్టపడితేనే ఫలితం ఉంటుంది
    (డి) వ్యవసాయ పనులు సులభం

    సరియైన సమాధానం: (ఎ)
  3. “చెరువు నిండితే కప్పలకు పండుగ” దీని అర్థం ఏంటి?
    (ఎ) కప్పలు చెరువు నిండటానికి ఆనందించడం
    (బి) ఒకరి లాభం మరికొందరికి మేలు చేయడం
    (సి) వర్షాలు కురవడం
    (డి) పండుగలు చేసుకోవడం

    సరియైన సమాధానం: (బి)
  4. “కూర్చున్నమ్మ కూర్చున్నట్లే, లేచినమ్మ లేచినట్లే” ఈ సామెత దేనిని సూచిస్తుంది?
    (ఎ) ఎటువంటి మార్పు లేకుండా యథాతథంగా ఉండటం
    (బి) కూర్చోవడం, లేవడం
    (సి) సోమరితనం
    (డి) శారీరక శ్రమ

    సరియైన సమాధానం: (ఎ)
  5. “గంతకు తగ్గ బొంత” ఈ సామెతకు సరైన వివరణ ఏది?
    (ఎ) తమ స్థాయికి తగ్గట్లుగా ప్రవర్తించడం
    (బి) గంతలు బొంతలు తయారు చేయడం
    (సి) బట్టలు కుట్టడం
    (డి) గంతలను అలంకరించడం

    సరియైన సమాధానం: (ఎ)