Reference to Context MCQs Quiz | Class 10

การอ้างอิงบริบทในวรรณคดี (Reference to Context in Literature)

ภาพรวม:

การทำความเข้าใจบริบท (Context) ในวรรณคดีไทยเป็นทักษะสำคัญที่ช่วยให้นักเรียนสามารถตีความและวิเคราะห์บทประพันธ์ได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น บริบทไม่ได้หมายถึงเพียงแค่ประโยคหรือบทที่อยู่ข้างเคียงเท่านั้น แต่ยังรวมถึงภูมิหลังทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม สังคม ความเชื่อ และสภาพแวดล้อมที่ผู้ประพันธ์สร้างขึ้นมา การระบุและอธิบายบริบทช่วยให้เราเข้าใจเจตนาของผู้ประพันธ์ ความรู้สึกของตัวละคร และความหมายที่แท้จริงของถ้อยคำต่างๆ

ประเด็นสำคัญ:

• ความสำคัญของบริบท: บริบทช่วยให้ความหมายของคำ วลี หรือประโยคมีความชัดเจนและครบถ้วน หากปราศจากบริบท การตีความอาจคลาดเคลื่อนได้
• ประเภทของบริบท:
  • บริบททางภาษา (Linguistic Context): คำหรือวลีที่อยู่รอบข้าง ช่วยอธิบายความหมายของส่วนที่ถูกอ้างถึง
  • บริบททางสถานการณ์ (Situational Context): สถานที่ เวลา ผู้พูด ผู้ฟัง หรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในเรื่อง
  • บริบททางวัฒนธรรม/สังคม (Cultural/Social Context): ค่านิยม ประเพณี ความเชื่อ กฎเกณฑ์ทางสังคมในช่วงเวลาที่เรื่องราวนั้นเกิดขึ้นหรือถูกแต่งขึ้น
  • บริบททางประวัติศาสตร์ (Historical Context): เหตุการณ์สำคัญทางการเมือง สังคม ที่อาจส่งผลต่อแนวคิดหรือเนื้อหาในบทประพันธ์
• ประโยชน์ของการอ้างอิงบริบท:
  • ช่วยให้เข้าใจความหมายที่แท้จริงของคำศัพท์หรือสำนวนที่ซับซ้อน
  • ช่วยให้ตีความอารมณ์ความรู้สึกของตัวละครได้อย่างถูกต้อง
  • ช่วยให้เห็นภาพรวมของเรื่องราวและเจตนาของผู้ประพันธ์
  • ช่วยพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และการเชื่อมโยงข้อมูล

ตัวอย่างการวิเคราะห์บริบท:

ข้อควรจำในการอ้างอิงบริบท:

1. อ่านให้ละเอียด: อ่านข้อความที่ให้มาอย่างน้อย 2-3 ครั้ง
2. มองหาสัญญาณ: สังเกตคำสำคัญ วลี สถานที่ เวลา หรือการกระทำของตัวละคร
3. เชื่อมโยงกับความรู้เดิม: ใช้ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับวรรณคดีไทย ประวัติศาสตร์ หรือวัฒนธรรมมาประกอบ
4. ระบุจุดประสงค์: พิจารณาว่าข้อความนั้นมีจุดประสงค์อะไร ต้องการสื่อสารสิ่งใด

แบบฝึกหัดเพิ่มเติม 5 ข้อ:

1. จากบทละคร “อิเหนา” ที่ว่า “ถึงจะสิ้นชีวันฉันก็ไม่ขอคิดไปรักชายอื่นเลย” ข้อความนี้สะท้อนบริบทของสิ่งใด?
1. ความจงรักภักดีต่อคนรัก
2. ความกลัวการถูกลงโทษ
3. ความเบื่อหน่ายในชีวิต
4. ความปรารถนาที่จะเป็นอิสระ
2. เมื่อตัวละคร “พระอภัยมณี” เป่าปี่ทำให้สัตว์ป่าเคลิบเคลิ้ม การกระทำนี้สื่อบริบทใด?
1. พลังอำนาจในการควบคุมธรรมชาติ
2. ความงดงามของเสียงดนตรี
3. ความสามารถพิเศษทางศิลปะ
4. ถูกทุกข้อ
3. ใน “สามก๊ก” การที่ขงเบ้งใช้กลอุบาย “เมืองเปล่า” สื่อถึงบริบทใด?
1. ความขลาดกลัวของผู้ปกครอง
2. สติปัญญาและความเฉลียวฉลาดในการวางแผน
3. ความโลภของผู้รุกราน
4. การขาดแคลนกำลังพล
4. “ดอกประดู่บานสะพรั่งเมื่อยามต้นฤดูฝน” บริบทนี้สื่อถึง?
1. ความรุ่งเรืองของบ้านเมือง
2. การเริ่มต้นฤดูกาลใหม่และชีวิตชีวา
3. ความแห้งแล้งและร้อนระอุ
4. ความโศกเศร้าและความหงอยเหงา
5. การที่ “นางวันทอง” ถูกตราหน้าว่าเป็นหญิงสองใจในวรรณคดีไทย สะท้อนบริบททางสังคมใดในอดีต?
1. สังคมที่ให้ความสำคัญกับสิทธิสตรี
2. สังคมที่คาดหวังความซื่อสัตย์จากผู้หญิงเพียงฝ่ายเดียว
3. สังคมที่เปิดกว้างเรื่องความสัมพันธ์
4. สังคมที่ตัดสินคนจากฐานะ