ਇੱਕ-ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਤਰ: ਕਹਾਣੀ + ਵਾਰਤਕ ਬਹੁ-ਚੋਣਵੇਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਕਲਾਸ 9
ਇਹ ਕਲਾਸ IX ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ (004) ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਸਾਹਿਤ (ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਆਧਾਰਿਤ) ਯੂਨਿਟ ਲਈ ਇੱਕ ਕਵਿਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਵਾਰਤਕ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਬਹੁ-ਚੋਣਵੇਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 4 ਪ੍ਰਸ਼ਨ × 1 ਅੰਕ ਦੇ ਵਿਕਲਪ-ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਲਈ PDF ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ।
ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ
ਕਲਾਸ 9 ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਧਾਵਾਂ ਹਨ। ਕਹਾਣੀ ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵਾਰਤਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ
- ਕਹਾਣੀ: ਛੋਟੀ, ਸੰਘਣੀ, ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ। ਪਾਤਰਾਂ, ਪਲਾਟ, ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਰਾਹੀਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਵਾਰਤਕ: ਲੰਬੀ, ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖ, ਨਿਬੰਧ, ਜੀਵਨੀ, ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ, ਆਲੋਚਨਾ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੂਝ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਭਾਸ਼ਾਈ ਸ਼ੈਲੀ: ਦੋਵਾਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ: ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਸਲੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਕੁਦਰਤ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇ ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਤਤਕਾਲੀਨ ਸੰਸ਼ੋਧਨ
| ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ | ਮੁੱਖ ਲੇਖਕ | ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ |
|---|---|---|
| ਕਹਾਣੀ | ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ, ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ, ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ | ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥ, ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ |
| ਵਾਰਤਕ | ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ, ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ | ਫਲਸਫਾ, ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ, ਨਿਬੰਧ, ਜੀਵਨੀਆਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ |
- ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਮੋਢੀ: ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ (ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ)
- ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਤੱਤ: ਕਥਾਨਕ, ਪਾਤਰ, ਵਾਤਾਵਰਨ, ਸੰਵਾਦ, ਸ਼ੈਲੀ, ਉਦੇਸ਼।
- ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ: ਲੇਖ, ਨਿਬੰਧ, ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ, ਜੀਵਨੀ, ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰ।
ਹੋਰ ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
-
ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਕਿਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ
- ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ
- ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ
- ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ
ਉੱਤਰ: ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ
-
ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ‘ਚਿੱਟਾ ਲਹੂ’ ਨਾਵਲ ਦਾ ਲੇਖਕ ਕੌਣ ਹੈ?
- ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ
- ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ
- ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ
- ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
ਉੱਤਰ: ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ
-
ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਕਿਸਮ ਹੈ?
- ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ
- ਵਰਣਨਾਤਮਕ
- ਵਿਚਾਰਾਤਮਕ
- ਭਾਵਨਾਤਮਕ
ਉੱਤਰ: ਵਰਣਨਾਤਮਕ
-
ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ‘ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ’ ਕਿਸ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਹੈ?
- ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ
- ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ
- ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ
- ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
ਉੱਤਰ: ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ
-
ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ‘ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ’ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
- ਨਾਵਲ
- ਕਾਵਿ
- ਅਫ਼ਸਾਨਾ
- ਮਹਾਂਕਾਵਿ
ਉੱਤਰ: ਅਫ਼ਸਾਨਾ
