Multiple Assessment MCQs Quiz | Class 10
ਇਹ ਕਵਿਜ਼ ਕਲਾਸ X ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ (004) ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਇਕਾਈ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (5 ਅੰਕਾਂ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਵਿਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ PDF ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ।
ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ: ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ CBSE ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਪੱਖੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ, ਸੋਚਣ ਦੇ ਹੁਨਰ, ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ:
- ਉਦੇਸ਼: ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਫੀਡਬੈਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਵਿਭਿੰਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (5 ਅੰਕਾਂ): ਕਲਾਸ 10 ਪੰਜਾਬੀ (004) ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ 5 ਅੰਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਭਿੰਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ:
ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਖਦੀਆਂ ਹਨ:
| ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਕਿਸਮ | ਉਦੇਸ਼ | ਉਦਾਹਰਨਾਂ |
|---|---|---|
| ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਾਰਜ | ਖੋਜ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ | ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ‘ਤੇ ਖੋਜ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਰਵੇਖਣ |
| ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ/ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਾਰਜ | ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਸੋਚ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ | ਲੇਖ ਲਿਖਣਾ, ਪੱਤਰ ਲਿਖਣਾ, ਕਹਾਣੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ |
| ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ/ਸੁਣਨ ਬੋਲਣ ਦੇ ਹੁਨਰ | ਸੁਣਨ, ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ | ਕਵਿਤਾ ਪਾਠ, ਭਾਸ਼ਣ, ਸਮੂਹ ਚਰਚਾ, ਇੰਟਰਵਿਊ |
| ਕਲਾ ਏਕੀਕਰਣ | ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ | ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣਾ, ਪੋਸਟਰ ਬਣਾਉਣਾ, ਨਾਟਕੀਕਰਨ |
| ਕੁਇਜ਼/ਛੋਟੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ | ਤੁਰੰਤ ਸਮਝ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦੀ ਜਾਂਚ | ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਛੋਟੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ |
ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ:
- ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਰਫ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਵਿਹਾਰਕ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਇਹ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਰੰਤ ਦੁਹਰਾਈ (Quick Revision):
- ਉਦੇਸ਼: ਸਮੁੱਚੀ ਸਿੱਖਣ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ।
- ਅੰਕ: ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ੇ ਲਈ 5 ਅੰਕ।
- ਵਿਧੀਆਂ: ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ, ਮੌਖਿਕ, ਕਲਾ ਏਕੀਕਰਣ, ਕੁਇਜ਼।
- ਲਾਭ: ਬਹੁਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ, ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਨਿਰੰਤਰ ਫੀਡਬੈਕ।
ਵਧੇਰੇ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ:
- ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੀਡਬੈਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ ਅੰਕ ਦੇਣਾ
- ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਉਸਾਰੂ ਫੀਡਬੈਕ
- ਸਿਰਫ ਗਲਤੀਆਂ ਦੱਸਣਾ
- ਕੋਈ ਫੀਡਬੈਕ ਨਾ ਦੇਣਾ
ਉੱਤਰ: ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਉਸਾਰੂ ਫੀਡਬੈਕ
- ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਅੰਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
- ਉਸਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰਨਾ
- ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਮਦਦ ਕਰਨਾ
- ਉਸਨੂੰ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦੇਣਾ
- ਸਿਰਫ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨਾ
ਉੱਤਰ: ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਮਦਦ ਕਰਨਾ
- ‘ਸਮੂਹ ਚਰਚਾ’ ਕਿਹੜੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ ਲਿਖਣ ਦੇ ਹੁਨਰ
- ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਨਰ
- ਭਾਗੀਦਾਰੀ, ਸੁਣਨ, ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਤਰਕ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਨਰ
- ਸਿਰਫ ਡਰਾਇੰਗ ਦੇ ਹੁਨਰ
ਉੱਤਰ: ਭਾਗੀਦਾਰੀ, ਸੁਣਨ, ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਤਰਕ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਨਰ
- ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੂੰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
- ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣੇ
- ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ
- ਸਿਰਫ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਕ ਦੇਣਾ
- ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਪਦੰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨਾ
ਉੱਤਰ: ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ
- ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ‘ਸਮੁੱਚਾ ਵਿਕਾਸ’ ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ ਸ਼ਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ
- ਸਿਰਫ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ
- ਸਿੱਖਣ, ਸਮਾਜਿਕ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਪੱਖਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
- ਸਿਰਫ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ
ਉੱਤਰ: ਸਿੱਖਣ, ਸਮਾਜਿਕ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਪੱਖਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
