Match Words with Meanings MCQs Quiz | Class 9
कक्षा: नवमी | विषय: संस्कृतम् (122) | एककम्: विभागः घ: दृष्टबोधनम् | विषय: शब्दानाम् अर्थैः सहमेलनं बहुविकल्पीयप्रश्नोत्तरि | आच्छादनविषयाः: शब्दानाम् अर्थैः सह मेलनम् (प्रत्येकं ०.५ अङ्कम्, कुलम् २ अङ्काः) | स्वोत्तराणि समर्पितुं परिणामस्य PDF-पत्रं च अवतरितुं कृपया।
शब्दानाम् अर्थैः सहमेलनम् – ज्ञानवर्धनम्
संस्कृतभाषायां शब्दावलीज्ञानं महत्त्वपूर्णम् अस्ति। यदा वयं शब्दानाम् अर्थं सम्यक् जानीमः, तदा एव पाठान् अवगन्तुं, वाक्यानि रचयितुं च शक्नुमः। एतत् क्विज् भवतां शब्दानाम् अर्थज्ञानं परीक्षितुं साहाय्यं करिष्यति।
मुख्यबिन्दवः
-
पर्यायवाचिशब्दाः (Synonyms)
संस्कृतभाषायां एकस्य पदस्य बहवः समानार्थकपदानि भवन्ति। एतानि पर्यायवाचिशब्दाः इति कथ्यन्ते। एतेषां ज्ञानात् शब्दावली दृढा भवति। उदाहरणार्थं, ‘जलम्’ इत्यस्य ‘वारि’, ‘नीरम्’, ‘तोयम्’ इत्यादीनि पर्यायपदानि सन्ति।
-
सन्दर्भानुसारम् अर्थाः (Contextual Meanings)
केषाञ्चन शब्दानाम् अर्थाः सन्दर्भानुसारं परिवर्तन्ते। अतः वाक्येषु शब्दानां प्रयोगं ज्ञात्वा अर्थं ज्ञातुं प्रयत्नः करणीयः।
-
अभ्यासस्य महत्त्वम् (Importance of Practice)
नूतनानां शब्दानाम् अर्थान् ज्ञातुं तेषां पुनः पुनः अभ्यासः आवश्यकः। प्रतिदिनं पञ्च नूतनशब्दान् तेषां च अर्थान् स्मरन्तु।
पठनाय केचन महत्त्वपूर्णाः शब्दाः
| शब्दः (Word) | अर्थः (Meaning) |
|---|---|
| गृहम् | भवनम् |
| आकाशः | गगनम् |
| भूमिः | धरा |
| वृक्षः | पादपः |
| पुष्पम् | कुसुमम् |
शीघ्रं पुनरावृत्तिः
- छात्रः – विद्यार्थी
- पुस्तकम् – ग्रन्थः
- शिक्षकः – अध्यापकः
- सूर्यः – रविः
- चन्द्रः – शशी
अभ्यासप्रश्नाः
- ‘माता’ इति पदस्य अर्थः कः?
(a) पिता (b) जननी (c) भ्राता (d) भगिनी
उत्तरम्: जननी - ‘मित्रम्’ इति पदस्य अर्थः कः?
(a) शत्रुः (b) सखा (c) सेवकः (d) स्वामी
उत्तरम्: सखा - ‘वृक्षः’ इति पदस्य अर्थः कः?
(a) पुष्पम् (b) फलम् (c) पादपः (d) लता
उत्तरम्: पादपः - ‘अग्निः’ इति पदस्य अर्थः कः?
(a) जलम् (b) वायुः (c) पावकः (d) मेघः
उत्तरम्: पावकः - ‘नेत्रम्’ इति पदस्य अर्थः कः?
(a) कर्णः (b) हस्तः (c) चक्षुः (d) नासिका
उत्तरम्: चक्षुः
