Main Tense + Kinds MCQs Quiz | Class 10

سر زمان ۽ انهن جا قسم

سنڌي گرامر ۾ زمان (Tense) هڪ اهڙي فعل جي شڪل آهي جيڪا وقت (Time) ۽ عمل (Action) جي حالت کي ظاهر ڪري ٿي. زمان اسان کي ٻڌائي ٿو ته ڪو ڪم ڪڏهن ٿيو، ٿي رهيو آهي، يا ٿيندو.

زمان جا مکيه قسم:

سنڌي گرامر ۾ زمان جا ٽي مکيه قسم آهن:

1. **گذريل زمان (Past Tense):** اهو وقت جيڪو گذري چڪو آهي.
2. **حال زمان (Present Tense):** اهو وقت جيڪو هاڻي هلي رهيو آهي.
3. **مستقبل زمان (Future Tense):** اهو وقت جيڪو ايندڙ آهي.

1. گذريل زمان (Past Tense):

گذريل زمان اهڙن عملن کي ظاهر ڪري ٿو جيڪي ماضي ۾ ٿي چڪا آهن.

• **عام گذريل زمان (Simple Past Tense):** ڪو ڪم ماضي ۾ ٿيو.
  • مثال: هوءَ آئي. (She came.)
• **گذريل جاري زمان (Past Continuous Tense):** ڪو ڪم ماضي ۾ جاري هو.
  • مثال: هو راند کيڏي رهيو هو. (He was playing.)
• **گذريل پورو زمان (Past Perfect Tense):** ڪو ڪم ماضي ۾ ٻئي ڪم کان اڳ پورو ٿي چڪو هو.
  • مثال: مون ماني کاڌي هئي. (I had eaten food.)
• **گذريل پورو جاري زمان (Past Perfect Continuous Tense):** ڪو ڪم ماضي ۾ هڪ مخصوص وقت تائين جاري رهيو هو.
  • مثال: هو ٻه ڪلاڪن کان پڙهي رهيو هو. (He had been studying for two hours.)

2. حال زمان (Present Tense):

حال زمان اهڙن عملن کي ظاهر ڪري ٿو جيڪي هاڻوڪي وقت ۾ ٿين ٿا يا ٿي رهيا آهن.

• **عام حال زمان (Simple Present Tense):** ڪو ڪم عام طور تي يا روز ٿئي ٿو.
  • مثال: هو روز اسڪول وڃي ٿو. (He goes to school daily.)
• **حال جاري زمان (Present Continuous Tense):** ڪو ڪم هاڻي جاري آهي.
  • مثال: هوءَ ٽي وي ڏسي رهي آهي. (She is watching TV.)
• **حال پورو زمان (Present Perfect Tense):** ڪو ڪم هاڻي ئي پورو ٿي چڪو آهي.
  • مثال: مون سبق ياد ڪيو آهي. (I have learned the lesson.)
• **حال پورو جاري زمان (Present Perfect Continuous Tense):** ڪو ڪم ماضي ۾ شروع ٿيو ۽ هاڻي به جاري آهي.
  • مثال: اسين صبح کان پڙهي رهيا آهيون. (We have been studying since morning.)

3. مستقبل زمان (Future Tense):

مستقبل زمان اهڙن عملن کي ظاهر ڪري ٿو جيڪي ايندڙ وقت ۾ ٿيندا.

• **عام مستقبل زمان (Simple Future Tense):** ڪو ڪم مستقبل ۾ ٿيندو.
  • مثال: سڀاڻي اسان وڃنداسين. (Tomorrow we will go.)
• **مستقبل جاري زمان (Future Continuous Tense):** ڪو ڪم مستقبل ۾ جاري هوندو.
  • مثال: هو ڪتاب پڙهي رهيو هوندو. (He will be reading a book.)
• **مستقبل پورو زمان (Future Perfect Tense):** ڪو ڪم مستقبل ۾ هڪ مخصوص وقت تائين پورو ٿي چڪو هوندو.
  • مثال: هو هڪ ڪلاڪ ۾ اهو ڪم ڪري چڪو هوندو. (He will have completed this work in an hour.)
• **مستقبل پورو جاري زمان (Future Perfect Continuous Tense):** ڪو ڪم مستقبل ۾ هڪ مخصوص وقت تائين جاري رهيو هوندو.
  • مثال: هو ٻن ڪلاڪن کان پڙهي رهيو هوندو. (He will have been studying for two hours.)

خلاصو (Summary):

تڪڙو ورجاءُ (Quick Revision):

• زمان جا ٽي مکيه قسم آهن: گذريل، حال، مستقبل.
• هر زمان جا پنهنجا ذيلي قسم آهن جيڪي عمل جي حالت (پوري ٿيل، جاري، وغيره) کي واضح ڪن ٿا.
• گذريل زمان ماضي جي ڳالهه ڪري ٿو، حال زمان هاڻوڪي وقت جي، ۽ مستقبل زمان ايندڙ وقت جي.

اضافي مشق جا سوال (Additional Practice Questions):

1. ”مون خط لکيو.“ هي ڪهڙي زمان جو جملو آهي؟
   الف) حال، ب) مستقبل، ج) گذريل، د) ڪوبه نه
2. ”اسين سير ڪنداسين.“ هن جملي ۾ ڪهڙو زمان استعمال ٿيو آهي؟
   الف) حال، ب) مستقبل، ج) گذريل، د) حال جاري
3. ”مينهَن پوي پيو.“ هن جملي ۾ ڪهڙو حال زمان جو قسم آهي؟
   الف) عام حال، ب) حال جاري، ج) حال پورو، د) حال پورو جاري
4. ڪهڙو زمان ايندڙ وقت ۾ ٿيندڙ عمل کي ظاهر ڪري ٿو؟
   الف) گذريل، ب) حال، ج) مستقبل، د) ڪوبه نه
5. ”هو ڪم ڪري چڪو هو.“ هي ڪهڙي زمان جو مثال آهي؟
   الف) گذريل پورو، ب) حال پورو، ج) مستقبل پورو، د) عام گذريل