ਪੱਤਰ ਲੇਖਣ (ਨਿੱਜੀ + ਬਿਨੈ ਪੱਤਰ) MCQs Quiz | ਜਮਾਤ 10
ਇਹ ਜਮਾਤ X, ਵਿਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ (004), ਯੂਨਿਟ ਲੇਖਣ (Writing) ਲਈ ਇੱਕ ਕਵਿਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਕਵਿਜ਼ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪੱਤਰ ਲੇਖਣ (ਨਿੱਜੀ + ਬਿਨੈ ਪੱਤਰ) ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੋਣ-ਆਧਾਰਿਤ (2 ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ), ਪੁਆਇੰਟਾਂ/ਫਾਰਮੈਟ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਤੇ 7 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਓ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ PDF ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ।
ਪੱਤਰ ਲੇਖਣ: ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਸਮੀਖਿਆ
ਪੱਤਰ ਲੇਖਣ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਨਿੱਜੀ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਬਿਨੈ ਪੱਤਰ (ਜਾਂ ਅਰਜ਼ੀ)।
1. ਨਿੱਜੀ ਪੱਤਰ (Personal Letter):
ਇਹ ਪੱਤਰ ਦੋਸਤਾਂ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਿੱਜੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਿੱਜੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਖ਼ਬਰਾਂ, ਵਧਾਈਆਂ ਜਾਂ ਸੱਦੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ:
- ਭਾਸ਼ਾ ਨਿੱਘੀ ਅਤੇ ਅਨੌਪਚਾਰਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਪੱਤਰ ਦਾ ਫਾਰਮੈਟ ਬਿਨੈ ਪੱਤਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਾ ਲਿਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
2. ਬਿਨੈ ਪੱਤਰ / ਅਰਜ਼ੀ (Application/Formal Letter):
ਇਹ ਪੱਤਰ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਸੰਸਥਾ, ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਬੇਨਤੀ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ, ਅਰਜ਼ੀ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ:
- ਭਾਸ਼ਾ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਫਾਰਮੈਟ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
- ‘ਵਿਸ਼ਾ’ ਲਿਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਪੱਤਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝ ਸਕੇ।
ਪੱਤਰ ਲੇਖਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਗ (General Format):
| ਭਾਗ | ਨਿੱਜੀ ਪੱਤਰ | ਬਿਨੈ ਪੱਤਰ |
|---|---|---|
| ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪਤਾ | ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ | ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ |
| ਮਿਤੀ | ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ | ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ |
| ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦਾ ਅਹੁਦਾ/ਪਤਾ | ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ (ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੋਧਨ) | ‘ਸੇਵਾ ਵਿਖੇ’ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ |
| ਵਿਸ਼ਾ | ਨਹੀਂ | ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੇ ਪਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ |
| ਸੰਬੋਧਨ | ਪਿਆਰੇ/ਪਿਆਰੀ [ਨਾਮ] | ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਜੀ/ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਜੀ/ਮੁਖੀ ਸਾਹਿਬ |
| ਪੱਤਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਗ | ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਗੱਲਾਂ | ਸੰਖੇਪ, ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਪੂਰਨ |
| ਅੰਤ | ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰਾ/ਪਿਆਰੀ/ਮਿੱਤਰ | ਤੁਹਾਡਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ/ਵਿਸ਼ਵਾਸਪਾਤਰ |
| ਨਾਮ/ਦਸਤਖਤ | ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਮ | ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ |
ਯਾਦ ਰੱਖਣਯੋਗ ਗੱਲਾਂ (Quick Revision):
- ਪੱਤਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਫ਼, ਸਰਲ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਪੱਤਰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
- ਨਿੱਜੀ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਿਨੈ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀਆਂ ਦੀ।
- ਫਾਰਮੈਟ ਦੀ ਸਹੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾਲ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
- 7 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰ ਲਈ, ਸਾਰੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਵਧੇਰੇ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (5 Extra Practice Questions):
- ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ‘ਤੇ ਵਧਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਪੱਤਰ ਲਿਖੋ।
- ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੂੰ ਫੀਸ ਮਾਫ਼ੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਲਿਖੋ।
- ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਬਿਤਾਉਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਪੱਤਰ ਲਿਖੋ।
- ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਬਿਨੈ ਪੱਤਰ ਲਿਖੋ।
- ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਮੰਗਵਾਉਣ ਲਈ ਪੱਤਰ ਲਿਖੋ।
