Idioms (Muhavare: K to JH) MCQs Quiz | Class 10

ਇਹ ਕੁਇਜ਼ Class: X, Subject: Punjabi (004), Unit: Grammar, Topic: Idioms (Muhavare: K to JH) ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੁੱਲ 10 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ, ਹਰੇਕ 1 ਅੰਕ ਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੱਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਕੋਰ ਦੇਖਣ ਲਈ ‘Submit Quiz’ ਬਟਨ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਜਵਾਬ PDF ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ।

ਮੁਹਾਵਰੇ (K ਤੋਂ JH ਤੱਕ): ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ

ਮੁਹਾਵਰੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਰੌਚਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮੂਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਰਥ ਕੁਝ ਹੋਰ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਣ-ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ

  • ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਵਾਨਗੀ: ਮੁਹਾਵਰੇ ਬੋਲਚਾਲ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਰਵਾਨਗੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
  • ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ: ਇਹ ਕਿਸੇ ਭਾਵਨਾ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
  • ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਝ: ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਕਸਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮੁਹਾਵਰੇ (K ਤੋਂ JH ਤੱਕ) ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ

ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਹਾਵਰੇ (ਕ ਤੋਂ ਝ ਤੱਕ) ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ:

ਮੁਹਾਵਰਾ ਅਰਥ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ
ਕੰਨ ਭਰਨੇ ਚੁਗਲੀ ਕਰਨਾ, ਭੜਕਾਉਣਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਨ ਭਰਨੇ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
ਖੋਤਾ ਮਾਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਉਸਨੇ ਖੋਤਾ ਮਾਰਿਆ।
ਖੁੰਬ ਠੱਪਣੀ ਹਰਾ ਦੇਣਾ, ਚੁੱਪ ਕਰਾ ਦੇਣਾ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਭ ਦੀ ਖੁੰਬ ਠੱਪ ਦਿੱਤੀ।
ਗਿੱਦੜ ਸਿੰਘੀ ਕੋਈ ਜਾਦੂਈ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਚੀਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗਿੱਦੜ ਸਿੰਘੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਘੜਾ ਭੰਨਣਾ ਰਾਜ਼ ਖੋਲ੍ਹਣਾ, ਭੇਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਆਖਿਰਕਾਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਦਾ ਘੜਾ ਭੰਨ ਹੀ ਦਿੱਤਾ।
ਚੰਦਰਾ ਬੋਲਣਾ ਮਾੜਾ ਬੋਲਣਾ, ਅਸ਼ੁਭ ਵਚਨ ਕਹਿਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੰਦਰਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਛਾਤੀ ‘ਤੇ ਮੂੰਗ ਦਲਣਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ‘ਤੇ ਮੂੰਗ ਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜੁੱਤੀਆਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨਾ ਚੋਰੀ ਫੜੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ।
ਝੱਖੜ ਝੱਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਝੱਖੜ ਝੱਲੇ ਹਨ।
ਜੜ੍ਹਾਂ ਲਾਉਣਾ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣਾ, ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲਾ ਲਈਆਂ।

ਤੁਰੰਤ ਦੁਹਰਾਈ ਲਈ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ

  • ਮੁਹਾਵਰੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਰਥ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
  • ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
  • ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
  • ‘ਕ’ ਤੋਂ ‘ਝ’ ਤੱਕ ਦੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹਨ।

ਵਾਧੂ ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (5)

  1. “ਅੱਗ ਬਬੂਲਾ ਹੋਣਾ” ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
    a) ਅੱਗ ਲਗਾਉਣਾ b) ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣਾ c) ਬਬੂਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣਾ d) ਠੰਡਾ ਹੋਣਾ
  2. “ਇੱਟ ਦਾ ਜਵਾਬ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਦੇਣਾ” ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਚੁਣੋ।
    a) ਇੱਟ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਮਾਰਨਾ b) ਕਿਸੇ ਦੀ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਦਾ ਵੱਡੇ ਜਵਾਬ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਨਾ c) ਨੀਂਹ ਬਣਾਉਣਾ d) ਸਹਿਜ ਰਹਿਣਾ
  3. ਵਾਕ ਵਿੱਚ “ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਣਾ” ਦਾ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
    a) ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ b) ਤੋਬਾ ਕਰਨੀ, ਮੁੜ ਕੇ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨਾ c) ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ d) ਕੰਨ ਸਾਫ ਕਰਨਾ
  4. “ਕੋਹੜ ਕਿਰਲੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਰਾ ਸੁਹਾਗਾ” ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
    a) ਕਿਰਲੀ ਨੂੰ ਕੋਹੜ ਹੋਣਾ b) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ c) ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣਾ d) ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਣਾ
  5. “ਜਾਨ ਸੁੱਕਣੀ” ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
    a) ਜਾਨਵਰ ਸੁੱਕਣਾ b) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰ ਜਾਣਾ c) ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਹੋਣਾ d) ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ

Author

  • CBSE Quiz Editorial Team

    Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.