Garib – Laxmi Prasad Devkota MCQs Quiz | Class 9
कक्षा ९, नेपाली (०२४) विषयको साहित्य सुधा एकाइ अन्तर्गत लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ‘गरिब’ कवितामा आधारित यो बहुवैकल्पिक प्रश्नोत्तरीमा स्वागत छ। यस क्विजले कविताको मूलभाव र सामाजिक सरोकारका पक्षहरूलाई समेटेको छ। आफ्नो ज्ञान जाँच्नको लागि प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस्, ‘Submit Quiz’ बटन थिच्नुहोस् र विस्तृत उत्तर पाना PDF मा डाउनलोड गर्नुहोस्।
‘गरिब’ कविताको विस्तृत अध्ययन
परिचय: लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा नेपाली साहित्यका एक महान् कवि हुन् जसलाई ‘महाकवि’ को उपाधि दिइएको छ। उनका कृतिहरूमा मानवीय संवेदना, प्रकृति प्रेम र सामाजिक यथार्थको गहिरो चित्रण पाइन्छ। ‘गरिब’ कविता उनको यथार्थवादी धाराको एक उत्कृष्ट उदाहरण हो। यस कविताले समाजमा व्याप्त धनी र गरीबबीचको असमानता, गरीबको पीडादायी जीवन र उनीहरूमाथि हुने अन्यायलाई मार्मिक रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
कविताको मूलभाव (Central Idea)
- ‘गरिब’ कविताको मूलभाव भनेको मानवीय गरिबीको मार्मिक चित्रण र त्यसबाट उत्पन्न पीडा हो। कविले गरीब मानिसको दैनिकी, उनीहरूले भोग्नुपर्ने अभाव, भोक, रोग र निराशालाई जीवन्त रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।
- कविताले गरीबको जीवनमा सपना र आकांक्षा कसरी कुण्ठित हुन्छन् भन्ने देखाउँछ। उनीहरूको संघर्ष, त्याग र सहनशीलतालाई पनि कविले उजागर गरेका छन्।
- यसले धनी वर्गको सुख-सुविधासँग गरीब वर्गको दुःख-कष्टलाई तुलना गर्दै सामाजिक असमानताको यथार्थलाई प्रकाश पारेको छ।
सामाजिक सरोकार (Social Concern)
- यो कविता एउटा व्यक्तिको मात्र पीडा नभई सम्पूर्ण गरीब वर्गको प्रतिनिधि आवाज हो। यसले समाजमा विद्यमान वर्गभेद र आर्थिक असमानतालाई उजागर गर्छ।
- कविले धनी र गरीबबीचको खाडललाई स्पष्ट रूपमा देखाउँदै सामाजिक न्यायको आवश्यकतामा जोड दिएका छन्। धनी वर्गको उपेक्षा र गरीब वर्गको निरीहता कवितामा स्पष्ट रूपमा देखिन्छ।
- कविताले पाठकहरूलाई गरीबको अवस्थाप्रति संवेदनशील हुन र उनीहरूको उत्थानका लागि सोच्न प्रेरित गर्छ। यसले समाजमा समतामूलक वातावरण निर्माणको लागि आह्वान गर्दछ।
- देवकोटाले गरीबको आवाजलाई समाजको मूलधारमा ल्याई उनीहरूको हक अधिकारको लागि अप्रत्यक्ष रूपमा पैरवी गरेका छन्।
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा र ‘गरिब’ कविताका मुख्य पक्षहरू
| पक्ष | व्याख्या |
|---|---|
| विषयवस्तु | सामाजिक असमानता, गरिबी, मानवीय पीडा |
| शैली | सरल, मार्मिक, यथार्थवादी, भावनात्मक |
| सन्देश | सामाजिक न्याय र समभावको आवश्यकता |
| भाव | करुणा, सहानुभूति, आलोचना |
| प्रभाव | पाठकलाई संवेदनशील बनाउने, सामाजिक चेतना |
द्रुत पुनरावलोकन (Quick Revision)
- ‘गरिब’ कविताका रचनाकार महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा हुन्।
- यसको मुख्य विषय गरिबी र सामाजिक असमानता हो।
- कविताले गरीबको दैनिकी र पीडालाई चित्रण गर्छ।
- यसले धनी र गरीबबीचको भिन्नतालाई देखाउँछ।
- कविले गरीबप्रति करुणा र सहानुभूतिको भाव व्यक्त गरेका छन्।
- यसले सामाजिक न्यायको लागि आवाज उठाउँछ।
अभ्यासका लागि थप प्रश्नहरू (Practice Questions)
- लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ‘गरिब’ कवितामा ‘सपना’ शब्दले के अर्थ बोकेको छ?
- (A) राती देखिने निद्राको कल्पना
- (B) गरीबका अपुरा इच्छा र आकांक्षाहरू
- (C) धनीका सुख-भोगका योजनाहरू
- (D) भविष्यका योजनाहरू
- कवितामा ‘महल’ र ‘झुपडी’ ले कुन सामाजिक यथार्थलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्?
- (A) वास्तुकलाको भिन्नता
- (B) धनी र गरीबको जीवनशैली
- (C) शहर र गाउँको भिन्नता
- (D) प्राचीन र आधुनिक भवन
- देवकोटाले गरीबको ‘आँसु’ लाई कसरी चित्रण गरेका छन्?
- (A) खुशीको प्रतीक
- (B) मौन पीडा र असहायताको प्रतीक
- (C) वर्षाको पानी
- (D) क्रोधको अभिव्यक्ति
- यस कविताको मुख्य लक्ष्य पाठकहरूमा कुन भावना जगाउनु हो?
- (A) घमण्ड
- (B) लोभ
- (C) सामाजिक उत्तरदायित्व र सहृदयता
- (D) उदासीनता
- ‘गरिब’ कवितामा व्यक्त कवि देवकोटाको दृष्टिकोणलाई कुन शब्दले राम्ररी वर्णन गर्छ?
- (A) आत्मकेन्द्रित
- (B) विद्रोही
- (C) प्रगतिशील र मानवतावादी
- (D) परम्परावादी
