Full Sentence Answer (पूर्णवाक्य) MCQs Quiz | Class 9
This quiz is designed for Class: IX, Subject: Sanskrit (Communicative) (Code 119), Unit: Part A: अपठित-अवबोधनम् (Unseen Reading), Topic: Full Sentence Answer (पूर्णवाक्य). It covers essential skills for answering in complete sentences as per passage (2×2=4 in blueprint). Attempt all questions and click ‘Submit Quiz’ to see your score. You can also download a detailed PDF of your answers.
अपठित-अवबोधनम् – पूर्णवाक्येन उत्तरम्
नमस्ते छात्राः! अस्मिन् प्रश्नोत्तरे भवन्तः अपठित-अवबोधनं तथा पूर्णवाक्येन उत्तरलेखनं च अभ्यस्तवन्तः। अपठित-अवबोधनम् अर्थात् यत् पूर्वं न पठितं तत् अवगम्य प्रश्नोत्तरं दातुम्। संस्कृतपरीक्षायां एषः विभागः महत्त्वपूर्णः अस्ति। अस्य अभ्यासेन भवतां भाषाकौशलं वर्धते।
मुख्यबिन्दवः (Key Points)
- प्रश्नान् सम्यक् पठन्तु (Read questions properly): प्रश्नं सम्यक् अवगम्य एव उत्तरं दातव्यम्। प्रश्नवाचकशब्दान् (किम्, कः, कुत्र, कदा, कथम्, किमर्थम्) ज्ञातुं प्रयतध्वम्।
- अनुच्छेदं ध्यानपूर्वकं पठन्तु (Read the passage carefully): अनुच्छेदं द्विवारं पठन्तु। प्रथमे पठने सामान्यम् अर्थं ज्ञातुं प्रयतध्वम्, द्वितीये च विशेष-सूचनार्थं ध्यानं ददतु।
- पूर्णवाक्येन उत्तरम् (Answer in full sentences): यदा ‘पूर्णवाक्येन उत्तरत’ इति उच्यते, तदा केवलं एकं पदं न लिखन्तु। प्रश्ने विद्यमानानि पदानि स्वीकृत्य उत्तरं पूर्णवाक्येन लिखन्तु। यथा, यदि प्रश्नः ‘कः वनस्य राजा आसीत्?’ इति अस्ति, तदा उत्तरं ‘सिंहः वनस्य राजा आसीत्।’ इति भवेत्, न तु केवलं ‘सिंहः’।
- क्रियापदं कर्तृपदं च (Verb and Subject): प्रश्नानुसारेण क्रियापदस्य कर्तृपदस्य च प्रयोगं कुर्वन्तु।
- विरामचिह्नानि (Punctuation): वाक्यस्य अन्ते पूर्णविरामस्य (।) उपयोगं कुर्वन्तु।
CBSE नीलनक्शा सारांशः (CBSE Blueprint Summary)
CBSE पाठ्यक्रमस्य अनुसारं, अपठित-अवबोधन-भागे पूर्णवाक्य-उत्तराणां कृते 2×2=4 अङ्काः निर्धारिताः सन्ति। अतः एतस्य भागस्य सम्यक् अभ्यासः अनिवार्यः।
अभ्यासप्रश्नाः (Practice Questions)
अधोलिखितम् अनुच्छेदं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत। (Read the following passage and answer the questions in full sentences.)
एकदा एकः काकः पिपासितः आसीत्। सः जलान्वेषणार्थं इतस्ततः भ्रमति स्म। बहुदूरं गत्वा सः एकं घटं दृष्टवान्। घटे स्वल्पं जलम् आसीत्। जलं उपरि आनेतुम् सः लघुप्रस्तरान् घटे क्षिप्तवान्। शनैः शनैः जलं उपरि आगतम्। काकः जलं पीत्वा सन्तुष्टः अभवत्।
- कः पिपासितः आसीत्?
- A) हंसः
- B) पिकः
- C) काकः
- D) मयूरः
- काकः किं दृष्टवान्?
- A) कूपम्
- B) सरः
- C) घटम्
- D) नद्याम्
- घटे कियत् जलम् आसीत्?
- A) बहु जलम्
- B) स्वल्पं जलम्
- C) न किमपि जलम्
- D) पूर्णं जलम्
- काकः जलम् उपरि आनेतुम् किं कृतवान्?
- A) घटं भग्नवान्
- B) लघुप्रस्तरान् घटे क्षिप्तवान्
- C) सहयं आहूतवान्
- D) घटं उत्थापितवान्
- जलं पीत्वा काकः कीदृशः अभवत्?
- A) दुःखी
- B) क्रुद्धः
- C) भयाकुलः
- D) सन्तुष्टः
