ڪلام جا اٺ حصا + قسم ايم سي ڪيوز ڪوئز | ڪلاس 9
ڪلاس: IX | مضمون: سنڌي (ڪوڊ 008) | يونٽ: گرامر | موضوع: ڪلام جا اٺ حصا + قسم ايم سي ڪيوز ڪوئز | ڪلاس 9. ھي ڪوئز ڪلام جي حصن ۽ انهن جي قسمن تي ٻڌل آھي (10 نمبر؛ 40 پيريڊن اندر). ڪوئز مڪمل ڪرڻ لاءِ سڀني سوالن جا جواب ڏيو ۽ پوءِ ”Submit Quiz“ بٽڻ تي ڪلڪ ڪريو. پنھنجا نتيجا ڏسڻ ۽ جوابن سميت پي ڊي ايف ڊائون لوڊ ڪرڻ لاءِ تيار رھو.
ڪلام جا حصا (Parts of Speech)
سنڌي گرامر ۾، ڪلام جا حصا لفظن کي انهن جي ڪم ۽ جملي ۾ سندن جڳھہ جي لحاظ کان مختلف قسمن ۾ ورھائين ٿا. ھي حصا جملن کي سمجھڻ ۽ صحيح نموني لکڻ ۾ مدد ڪن ٿا. بنيادي طور تي اٺ قسم آهن:
1. اسم (Noun)
ڪنھن بہ شخص، شيءِ، جڳھہ، جانور يا احساس جي نالي کي اسم چئبو آھي. اسم جملي جو بنيادي حصو ھوندو آھي.
- مثال: احمد، ڪتاب، ڪراچي، گھوڙو، خوشي.
2. ضمير (Pronoun)
اھو لفظ جيڪو اسم جي جاءِ تي استعمال ٿئي تہ جيئن اسم جي بار بار ورجائي کان بچي سگھجي. ضمير جملن کي رواني ڏئي ٿو.
- مثال: ھو، ھوءَ، اھي، تون، منھنجو.
3. فعل (Verb)
ڪنھن عمل، حالت يا موجودگيءَ کي ظاھر ڪندڙ لفظ. فعل جملي ۾ اھم ڪردار ادا ڪري ٿو ۽ ٻڌائي ٿو تہ ڇا ٿي رھيو آھي.
- مثال: ھلڻ، کائڻ، پيئڻ، آھي، ھو.
4. صفت (Adjective)
اسم يا ضمير جي خوبي، خامي، تعداد يا مقدار کي ظاھر ڪندڙ لفظ. صفت لفظن جي معنيٰ کي وڌيڪ واضح ڪري ٿي.
- مثال: سٺو، خراب، ننڍو، وڏو، ٻہ.
5. متعلق فعل (Adverb)
فعل، صفت يا ٻئي ڪنھن متعلق فعل بابت وڌيڪ ڄاڻ ڏيندڙ لفظ. اھو ٻڌائي ٿو تہ ڪم ڪيئن، ڪڏھن، ڪٿي يا ڪيتري حد تائين ٿيو.
- مثال: تيز، آھستي، ھتي، اتي، اڪثر.
6. حرف جر (Preposition)
اسم يا ضمير جو تعلق جملي جي ٻين لفظن سان ظاھر ڪندڙ لفظ. اھي جملي ۾ جڳھہ، وقت يا رخ جو تعين ڪن ٿا.
- مثال: ۾، تي، تيان، ڏانھن، سان.
7. حرف عطف (Conjunction)
ٻن لفظن، جملن يا جملن جي حصن کي پاڻ ۾ ملائيندڙ لفظ. اھي جملن کي جوڙي ۽ وڌيڪ پيچيده جملي ٺاھڻ ۾ مدد ڪن ٿا.
- مثال: ۽، پر، يا، جيئن، تڏھن.
8. حرف ندائي (Interjection)
اوچتي جذبي يا احساس کي ظاھر ڪندڙ لفظ. اھي عام طور تي جملي جي شروعات ۾ اچن ٿا ۽ حيرت، خوشي، غم وغيره جو اظھار ڪن ٿا.
- مثال: واھ، افسوس، شابس، ھاءِ.
تڪڙي نظرثاني
| ڪلام جو حصو | تعريف | مثال |
|---|---|---|
| اسم (Noun) | ڪنھن بہ شخص، شيءِ، جڳھہ، جانور يا احساس جو نالو | سليم، ميز، ڪراچي |
| ضمير (Pronoun) | اسم جي جاءِ تي | ھو، ھوءَ، اھي |
| فعل (Verb) | ڪو عمل يا حالت | کائڻ، ھلڻ، آھي |
| صفت (Adjective) | اسم يا ضمير جي خوبي | سٺو، وڏو، تيز |
| متعلق فعل (Adverb) | فعل، صفت يا ٻئي متعلق فعل بابت وڌيڪ | جلدي، آھستي، ھتي |
| حرف جر (Preposition) | اسم يا ضمير جو تعلق | ۾، تي، سان |
| حرف عطف (Conjunction) | لفظن يا جملن کي ملائيندڙ | ۽، پر، يا |
| حرف ندائي (Interjection) | اوچتو احساس | واھ، افسوس |
5 وڌيڪ مشق سوال
- ھيٺين جملي ۾ “خوبصورت” ڪھڙي قسم جو لفظ آھي؟ “اھا ھڪ خوبصورت ڇوڪري آھي.”
- (الف) اسم
- (ب) ضمير
- (ج) صفت
- (د) فعل
- “پر” ڪھڙي قسم جو لفظ آھي؟
- (الف) حرف جر
- (ب) حرف عطف
- (ج) متعلق فعل
- (د) حرف ندائي
- ھيٺين مان ڪھڙو لفظ اسم فاعل (Verbal Noun) جو مثال ٿي سگھي ٿو؟
- (الف) ڊوڙڻ
- (ب) ڊوڙي
- (ج) ڊوڙندو
- (د) ڊوڙڻو
- “آھستي” لفظ جو تعلق ڪھڙي ڪلام جي حصي سان آھي؟
- (الف) صفت
- (ب) متعلق فعل
- (ج) فعل
- (د) اسم
- “ڪيڏا نہ وڻ آھن!” ھن جملي ۾ حرف ندائي ڪھڙو آھي؟
- (الف) ڪيڏا
- (ب) نہ
- (ج) وڻ
- (د) آھن
