ଦୁରପାହାଡ଼ MCQs କୁଇଜ୍ | Class 9
ଏହି କୁଇଜ୍ ୯ମ ଶ୍ରେଣୀର ଓଡ଼ିଆ (୦୧୩) ବିଷୟର ସାହିତ୍ୟ – ଏକାଙ୍କିକା ‘ଦୁରପାହାଡ଼’ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏଥିରେ ‘ଦୁରପାହାଡ଼’ ଏକାଙ୍କିକାର ବିଷୟବସ୍ତୁ (Theme) ଏବଂ ସଂଳାପ ବିଶ୍ଳେଷଣ (Dialogue analysis) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବହୁବିକଳ୍ପୀ ପ୍ରଶ୍ନ (MCQs) ରହିଛି। ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବା ପରେ ‘Submit Quiz’ ବଟନ୍ ଉପରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପରେ ‘Download Answer PDF’ ବଟନ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଆପଣଙ୍କ ଉତ୍ତର ସହିତ PDF ଡାଉନଲୋଡ୍ କରନ୍ତୁ।
ଦୁରପାହାଡ଼ ଏକାଙ୍କିକା: ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ସଂଳାପ ବିଶ୍ଳେଷଣ
ପରିଚୟ:
ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ଲିଖିତ ‘ଦୁରପାହାଡ଼’ ଏକ କାଳଜୟୀ ଏକାଙ୍କିକା, ଯାହା ମାନବୀୟ ଲୋଭ, ପ୍ରକୃତିର ବିନାଶ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ସମାଜର ଦୂରଦୃଷ୍ଟିହୀନତାକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଏହି ନାଟକଟି ସାଧାରଣ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ଥିବା ଶ୍ରଦ୍ଧା କିପରି ଅର୍ଥଲୋଭରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହାର ଭୟାବହ ପରିଣାମ କ’ଣ ହୋଇପାରେ, ତାହା ଦର୍ଶାଏ।
ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ (Theme Analysis):
- ପ୍ରକୃତି ଓ ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କ: ନାଟକଟି ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ। ପ୍ରଥମେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ପାହାଡ଼କୁ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଜୀବନର ଆଧାର ଓ ମା’ ଭାବରେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
- ଲୋଭର ପରିଣାମ: ସହରୀ ବ୍ୟକ୍ତିର ଆଗମନ ଓ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ପ୍ରଲୋଭନ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଲୋଭୀ କରିଦେଲା। ସେମାନେ ଅର୍ଥ ଲାଳସାରେ ପାହାଡ଼କୁ ଖୋଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଯାହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ସେମାନେ ପ୍ରକୃତିର ସୁନ୍ଦରତା ଓ ଶାନ୍ତି ହରାଇଲେ।
- ଆଧୁନିକତାର ପ୍ରଭାବ: ନାଟକଟି ଆଧୁନିକତାର ପ୍ରବେଶ, ଶିଳ୍ପାୟନ ଏବଂ ବସ୍ତୁବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରା କିପରି ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବନ ଓ ପ୍ରକୃତି ଉପରେ କୁପ୍ରଭାବ ପକାଏ, ତାହା ଦର୍ଶାଏ।
- ନୈତିକତା ଓ ଅର୍ଥ: ନାଟକଟିରେ ଏକ ନୈତିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିଛି – ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଅର୍ଥ ଉପାର୍ଜନ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଟି ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ବାବାଜୀଙ୍କ ଚରିତ୍ର ନୈତିକତାର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଉଭା ହୁଏ।
- ଦୂରଦୃଷ୍ଟିହୀନତା: ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କର କ୍ଷଣିକ ଲାଭ ପାଇଁ ପାହାଡ଼କୁ ନଷ୍ଟ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ଦୂରଦୃଷ୍ଟିହୀନତାକୁ ଦର୍ଶାଏ, ଯାହା ଶେଷରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଓ ଅନୁତାପ ଆଣିଦିଏ।
ସଂଳାପ ବିଶ୍ଳେଷଣ (Dialogue Analysis):
‘ଦୁରପାହାଡ଼’ର ସଂଳାପଗୁଡ଼ିକ ଚରିତ୍ରର ମନୋଭାବ, ବିଷୟବସ୍ତୁର ଗଭୀରତା ଏବଂ ନାଟକର ମୂଳ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ପରିପ୍ରକାଶ କରେ।
- ବାବାଜୀଙ୍କ ସଂଳାପ: ବାବାଜୀଙ୍କ ସଂଳାପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଦାର୍ଶନିକ, ପ୍ରକୃତିପ୍ରେମୀ ଏବଂ ସତର୍କତାମୂଳକ। ଯେତେବେଳେ ସେ କୁହନ୍ତି, “ପାହାଡ଼ ସେ ତମର ମା’ ନୁହେଁ କି?”, ଏହା ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ଥିବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ମନେ ପକାଇ ଦିଏ। ଏହା ପାହାଡ଼କୁ କେବଳ ଏକ ପଥର ଗଦା ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୀବନଦାତ୍ରୀ ଭାବରେ ଦେଖିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ।
- ଗାଉଁଲି (ଗ୍ରାମବାସୀ)ଙ୍କ ସଂଳାପ: ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ସଂଳାପ ପ୍ରଥମେ ନିରୀହତା ଓ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦର୍ଶାଏ। କିନ୍ତୁ ପରେ ସହରୀ ବ୍ୟକ୍ତିର ପ୍ରଲୋଭନରେ ପଡ଼ିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ସଂଳାପରେ ଲୋଭ ଓ ଅର୍ଥଲାଳସାର ପ୍ରତିଫଳନ ଦେଖାଯାଏ। ପରିଶେଷରେ, ପାହାଡ଼ ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ସଂଳାପରେ ଦୁଃଖ ଓ ଅନୁତାପ ଭରି ରହିଥାଏ।
- ସହରୀ ବ୍ୟକ୍ତିର ସଂଳାପ: ସହରୀ ବ୍ୟକ୍ତିର ସଂଳାପ ମୁଖ୍ୟତଃ ସ୍ୱାର୍ଥପରତା, ବ୍ୟବସାୟିକ ମନୋଭାବ ଏବଂ ଲୋଭକୁ ଦର୍ଶାଏ। ସେ ପାହାଡ଼ର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ତା’ ଭିତରେ ଥିବା ଖଣିଜ ସମ୍ପଦକୁ ହିଁ ଦେଖେ। ତା’ର ସଂଳାପ ଆଧୁନିକ ସମାଜର ଅନ୍ଧ ଲୋଭକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।
ସାରଣୀ: ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଓ ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିକା
| ଚରିତ୍ର | ଭୂମିକା |
|---|---|
| ବାବାଜୀ | ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରତୀକ, ଦାର୍ଶନିକ, ନୈତିକତାର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା |
| ଗ୍ରାମବାସୀ | ସାଧାରଣ ମଣିଷର ପ୍ରତିନିଧି, ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ |
| ସହରୀ ବ୍ୟକ୍ତି | ଲୋଭୀ ବ୍ୟବସାୟୀ, ପ୍ରକୃତିର ଶୋଷକ, ଆଧୁନିକତାର ପ୍ରତୀକ |
କ୍ଷିପ୍ର ପୁନରାବୃତ୍ତି (Quick Revision):
- ‘ଦୁରପାହାଡ଼’ ଏକାଙ୍କିକା ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ।
- ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ: ପରିବେଶ ବିନାଶ ଓ ମାନବୀୟ ଲୋଭର ପରିଣାମ।
- ବାବାଜୀ: ପ୍ରକୃତିପ୍ରେମୀ ଓ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ପ୍ରତୀକ।
- ସହରୀ ବ୍ୟକ୍ତି: ଲୋଭ ଓ ବସ୍ତୁବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରତୀକ।
- ସଂଳାପଗୁଡ଼ିକ ଚରିତ୍ରର ବିକାଶ ଓ ବିଷୟବସ୍ତୁର ଗଭୀରତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
- ପାହାଡ଼ର ବିନାଶ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଓ ଅନୁତାପ ଆଣିଦିଏ।
ଅତିରିକ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନ (5 Extra Practice Questions):
- ଦୁରପାହାଡ଼ ନାଟକରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ପାହାଡ଼ ଖୋଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ?
କ) ସୁନା ପାହାଡ଼
ଖ) ହୀରା ପାହାଡ଼
ଗ) ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଥିବା ପାହାଡ଼
ଘ) ପୁରୁଣା ପାହାଡ଼ - ବାବାଜୀଙ୍କ ମତରେ ମନୁଷ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ କିପରି ଦେଖିବା ଉଚିତ୍?
କ) ଧନ ଅର୍ଜନର ଉତ୍ସ
ଖ) ଶତ୍ରୁ
ଗ) ମାତା ସଦୃଶ
ଘ) ଏକ ସାଧାରଣ ପଥର ଗଦା - ନାଟକରେ କେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଗ୍ରାମବାସୀ ଓ ବାବାଜୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ହୋଇଥିଲା?
କ) ପାହାଡ଼ ଖନନ
ଖ) ଗାଁର ବିକାଶ
ଗ) ବିବାହ
ଘ) ଫସଲ ଅମଳ - ସହରୀ ବ୍ୟକ୍ତି କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗାଁକୁ ଆସିଥିଲା?
କ) ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଖ) ବ୍ୟାପାରିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ
ଗ) ଗାଁ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା
ଘ) ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ - ଏକାଙ୍କିକାର ଶେଷରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ କିପରି ଅନୁଭବ କଲେ?
କ) ଖୁସି ଓ ସମୃଦ୍ଧ
ଖ) ଦୁଃଖିତ ଓ ଅନୁତପ୍ତ
ଗ) ନିର୍ବିକାର
ଘ) କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ
