Chandassu MCQs Quiz | Class 10
క్లాస్: X, సబ్జెక్ట్: తెలుగు (ఆంధ్రప్రదేశ్), యూనిట్: సెక్షన్ C – గ్రామర్, టాపిక్: ఛందస్సు MCQs క్విజ్ | క్లాస్ 10. ఈ క్విజ్ చంపకమాల వృత్తానికి సంబంధించిన ప్రశ్నలను కలిగి ఉంది. మీ సమాధానాలను సమర్పించిన తర్వాత, మీరు మీ స్కోర్ను చూసి, వివరణాత్మక PDFని డౌన్లోడ్ చేసుకోవచ్చు.
ఛందస్సు – చంపకమాల వృత్తం
పద్యాలు రాయడానికి ఉపయోగించే నియమాలను ఛందస్సు అంటారు. ఛందస్సు తెలుగు కవిత్వంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం, ఇది పద్యాన్ని ఒక నిర్దిష్ట శైలి, లయలో ఉండేలా నిర్దేశిస్తుంది. ఛందస్సు ప్రధానంగా గురు-లఘువుల అమరిక, గణాలు, యతి, ప్రాస నియమాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
వృత్త పద్యాలు
ఛందస్సులో వృత్త పద్యాలు ఒక ప్రధాన రకం. వీటిలో ప్రతి పాదంలో అక్షర సంఖ్య, గణాలు, యతి, ప్రాస నియమాలు తప్పనిసరిగా ఉంటాయి. ముఖ్యమైన వృత్త పద్యాలలో ఉత్పలమాల, చంపకమాల, శార్దూలం, మత్తేభం ఉన్నాయి.
చంపకమాల వృత్తం – లక్షణాలు
చంపకమాల తెలుగు ఛందస్సులోని ఒక ప్రసిద్ధ వృత్త పద్యం. దీని ప్రధాన లక్షణాలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:
- అక్షర సంఖ్య: ప్రతి పాదంలో 21 అక్షరాలు ఉంటాయి.
- గణాలు: గణాలు “న జ భ జ జ జ ర” అనే క్రమంలో ఉంటాయి.
- నగణం (న): ల ల ల (మూడు లఘువులు)
- జగణం (జ): ల గు ల (లఘువు, గురువు, లఘువు)
- భగణం (భ): గు ల ల (గురువు, రెండు లఘువులు)
- రగణం (ర): గు ల గు (గురువు, లఘువు, గురువు)
- యతి స్థానం: ప్రతి పాదంలో 11వ అక్షరం యతి స్థానం. అంటే మొదటి అక్షరంతో 11వ అక్షరం మైత్రిని కలిగి ఉండాలి.
- ప్రాస నియమం: ప్రతి పాదంలో రెండవ అక్షరం ఒకే విధంగా ఉండాలి (ప్రాస).
- ప్రాసయతి: ప్రాసకు బదులుగా ప్రాసయతిని పాటించే అవకాశం కూడా ఉంది.
చంపకమాల గణాలు, గురులఘువులు పట్టిక
| గణం | గురులఘువుల క్రమం |
|---|---|
| న | ల ల ల |
| జ | ల గు ల |
| భ | గు ల ల |
| ర | గు ల గు |
త్వరిత పునశ్చరణ (Quick Revision)
- అక్షరాలు: 21
- గణాలు: న జ భ జ జ జ ర
- యతి: 11వ అక్షరం
- ప్రాస: తప్పనిసరి
- పద్య జాతి: వృత్త పద్యం
అదనపు అభ్యాస ప్రశ్నలు
1. “ల ల ల” ఏ గణాన్ని సూచిస్తుంది?
ఎ) నగణం బి) జగణం సి) భగణం డి) రగణం
సరియైన సమాధానం: ఎ) నగణం
2. చంపకమాలలో ప్రాసయతిని పాటించినప్పుడు, ఏ నియమం తప్పదు?
ఎ) యతి నియమం బి) గణం నియమం సి) అక్షర సంఖ్య డి) ప్రాస నియమం
సరియైన సమాధానం: డి) ప్రాస నియమం
3. క్రింది ఏ వృత్త పద్యానికి 21 అక్షరాలుంటాయి?
ఎ) మత్తేభం బి) శార్దూలం సి) ఉత్పలమాల డి) చంపకమాల
సరియైన సమాధానం: డి) చంపకమాల
4. చంపకమాల వృత్తంలో రెండవ అక్షరం దేనికి సంబంధించినది?
ఎ) యతి బి) ప్రాస సి) గణం డి) ఛందస్సు
సరియైన సమాధానం: బి) ప్రాస
5. చంపకమాలలో ‘జ’ గణం ఎన్నిసార్లు వస్తుంది?
ఎ) రెండు బి) మూడు సి) నాలుగు డి) ఐదు
సరియైన సమాధానం: బి) మూడు
