Alankaralu MCQs Quiz | Class 10

Class: X, Subject: TELUGU (A.P), Unit: Section C – Grammar, Topic: Alankaralu MCQs Quiz | Class 10, Covering topics: Arthantaranyasa Alankaram. తెలుగు వ్యాకరణంలో అలంకారాలకు సంబంధించిన క్విజ్ ఇది. క్లాస్ 10 విద్యార్థుల కోసం రూపొందించబడిన ఈ క్విజ్, ముఖ్యంగా ‘అర్థాంతరన్యాస అలంకారం’ అనే అంశాన్ని వివరిస్తుంది. మీ సమాధానాలను సమర్పించి, మీ ఫలితాలను తనిఖీ చేయండి. మీరు పూర్తి చేసిన తర్వాత, సమాధానాలతో కూడిన PDFను డౌన్‌లోడ్ చేసుకోండి.

అలంకారాలు మరియు అర్థాంతరన్యాస అలంకారం

పరిచయం

తెలుగు సాహిత్యంలో కావ్యాలకు శోభను చేకూర్చేవి అలంకారాలు. ఇవి కవిత్వానికి అందాన్ని, మాధుర్యాన్ని అందించి, పాఠకులను ఆకర్షిస్తాయి. అలంకారాలను ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా విభజించవచ్చు: శబ్దాలంకారాలు మరియు అర్థాలంకారాలు. ఈ విభాగంలో మనం అర్థాంతరన్యాస అలంకారంపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారిద్దాం.

అలంకారాల ప్రధాన రకాలు

  1. శబ్దాలంకారాలు: శబ్దానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చేవి. అక్షరాలు, పదాలు పునరావృతం కావడం ద్వారా కావ్యానికి అందాన్నిస్తాయి. ఉదాహరణలు: వృత్త్యానుప్రాస, ఛేకానుప్రాస, లాటానుప్రాస, యమకం, ముక్తపదగ్రస్తం.
  2. అర్థాలంకారాలు: అర్థానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చేవి. వాక్యాల అర్థంలో అందాన్ని, విశిష్టతను కలిగిస్తాయి. ఉదాహరణలు: ఉపమ, రూపకం, ఉత్ప్రేక్ష, అతిశయోక్తి, స్వభావోక్తి, అర్థాంతరన్యాసం, దృష్టాంతం.

అర్థాంతరన్యాస అలంకారం

‘అర్థాంతరన్యాసం’ అంటే ఒక వాక్యంలో చెప్పిన అర్థాన్ని మరొక వాక్యంలో వేరొక (అంతర) అర్థంతో సమర్థించి చెప్పడం. ఇది అర్థాలంకారాలలో ఒకటి.

లక్షణం

ఒక సామాన్య విషయాన్ని ఒక విశేష విషయంతో సమర్థించినా, లేదా ఒక విశేష విషయాన్ని ఒక సామాన్య విషయంతో సమర్థించినా అది ‘అర్థాంతరన్యాస అలంకారం’ అవుతుంది. సాధారణంగా, సమర్థించే వాక్యం ‘కదా’ లేదా ‘కాదా’ వంటి పదాలతో ముగుస్తుంది.

ఉదాహరణలు

  1. “మహాత్ముల కార్యములు సత్ఫలితములను ఇచ్చును కదా! సత్పురుషుల ప్రయత్నములు ఎన్నడును వ్యర్థములు కావు.”
    • ఇక్కడ ‘సత్పురుషుల ప్రయత్నములు వ్యర్థము కావు’ అనే సామాన్య వాక్యాన్ని, ‘మహాత్ముల కార్యములు సత్ఫలితములను ఇచ్చును’ అనే విశేష వాక్యంతో సమర్థించబడింది.
  2. “రాముడు పరాక్రమశాలి. శూరులు తలపెట్టిన కార్యములు ఎప్పుడును వ్యర్థము కావు కదా!”
    • ‘రాముడు పరాక్రమశాలి’ అనే విశేష వాక్యాన్ని, ‘శూరులు తలపెట్టిన కార్యములు ఎప్పుడును వ్యర్థము కావు’ అనే సామాన్య వాక్యంతో సమర్థించబడింది.
  3. “వాయువులకు ఆశ్రయమిచ్చునట్టి వృక్షమును ఎవరైనను నరికెదరా? ఉత్తములను ఎవరును నిందించరు కదా!”
    • ‘వాయువులకు ఆశ్రయమిచ్చు వృక్షమును నరకరు’ అనే సామాన్య వాక్యాన్ని, ‘ఉత్తములను ఎవరును నిందించరు’ అనే విశేష వాక్యంతో సమర్థించారు.

ముఖ్య అంశాలు

  • ఒక వాక్యం యొక్క అర్థాన్ని మరొక వాక్యంతో సమర్థించడం.
  • సామాన్య-విశేష భావాల మధ్య సమన్వయం.
  • ‘కదా’, ‘అవును కదా’ వంటి పదాల వినియోగం.
  • కవి తన భావానికి బలం చేకూర్చడానికి ఈ అలంకారాన్ని ఉపయోగిస్తాడు.

త్వరిత పునశ్చరణ (Quick Revision)

అంశం వివరణ
అలంకారాలు కావ్యానికి అందాన్నిచ్చేవి.
రకాలు శబ్దాలంకారాలు (శబ్ద ప్రాధాన్యం), అర్థాలంకారాలు (అర్థ ప్రాధాన్యం).
అర్థాంతరన్యాసం సామాన్యాన్ని విశేషంతో లేదా విశేషాన్ని సామాన్యంతో సమర్థించడం.

అదనపు సాధన ప్రశ్నలు (5 MCQs)

  1. ప్రశ్న: ‘నిగర్వియై ఉండుట గొప్ప లక్షణం. అన్ని నదులు సముద్రంలో చేరినప్పటికీ, సముద్రం పొంగిపొర్లదు కదా!’ – ఇది ఏ అలంకారానికి ఉదాహరణ?

    జవాబు: అర్థాంతరన్యాస అలంకారం

  2. ప్రశ్న: ఒక వాక్యంలో చెప్పబడిన విషయాన్ని మరొక వాక్యంతో బలపరచడానికి ఉపయోగించే అలంకారం ఏది?

    జవాబు: అర్థాంతరన్యాస అలంకారం

  3. ప్రశ్న: “రాజులు తమ ప్రజలను కన్నబిడ్డల వలె చూడాలి. మేఘాలు లోకానికి నీటిని పంచునట్లు.” – ఈ ఉదాహరణ అర్థాంతరన్యాస అలంకారానికి సరిపోతుందా?

    జవాబు: కాదు, ఇది దృష్టాంత అలంకారం

  4. ప్రశ్న: సామాన్య విషయాన్ని విశేష విషయంతో సమర్థించడానికి ఉపయోగపడే అలంకారం?

    జవాబు: అర్థాంతరన్యాసం

  5. ప్రశ్న: “కష్టపడిన వారికి విజయం లభిస్తుంది. చెట్టు నాటిన వారికే ఫలం లభించినట్లు.” – ఈ వాక్యంలో ఏ అలంకారం ఉంది?

    జవాబు: దృష్టాంత అలంకారం