Alankaralu MCQs Quiz | Class 10

Welcome to the Alankaralu MCQs Quiz for Class X, focusing on TELUGU (A.P) Unit: Section C – Grammar. This quiz specifically covers the topic of Atisayokti Alankaram. Test your knowledge by attempting the questions, then submit to see your results and download a detailed answer PDF for revision.

అలంకారాలు: అతిశయోక్తి అలంకారం

తెలుగు భాషలో పద్యాన్ని లేదా గద్యాన్ని మరింత అందంగా, ఆకర్షణీయంగా చేయడానికి ఉపయోగించే శబ్ద, అర్థ విశేషాలనే అలంకారాలు అంటారు. ఇవి కవిత్వానికి అందాన్ని, మాధుర్యాన్ని అందిస్తాయి. అలంకారాలు ముఖ్యంగా రెండు రకాలు: శబ్దాలంకారాలు మరియు అర్థాలంకారాలు. మనం ఈ విభాగంలో అర్థాలంకారాలలో ఒకటైన అతిశయోక్తి అలంకారం గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం.

అతిశయోక్తి అలంకారం అంటే ఏమిటి?

ఒక విషయాన్ని ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ చేసి, లేదా తక్కువ చేసి, లేదా లేనిది ఉన్నట్లుగా ఊహించి చెప్పడాన్ని అతిశయోక్తి అలంకారం అంటారు. అంటే, వాస్తవానికి మించిన వర్ణనను ఇవ్వడం ద్వారా వినేవారిని ఆశ్చర్యపరచడం లేదా ప్రభావితం చేయడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. ‘అతిశయం’ అంటే ఎక్కువ చేయడం అని అర్థం. ఈ అలంకారం ద్వారా కవి తన వర్ణనలో తీవ్రతను, గొప్పదనాన్ని లేదా హాస్యాన్ని జోడిస్తాడు.

అతిశయోక్తి అలంకారం యొక్క లక్షణాలు:

  • అతిగా వర్ణించడం: వస్తువు యొక్క గుణాలను, స్వభావాన్ని లేదా స్థితిని ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ చేసి చెప్పడం.
  • ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించడం: శ్రోతలలో ఆశ్చర్యాన్ని, ఉత్సుకతను రేకెత్తించడం.
  • ప్రభావం చూపడం: వర్ణనకు ఒక ప్రత్యేకమైన శక్తిని, లోతును తీసుకురావడం.
  • లేనిది ఉన్నట్లుగా: వాస్తవంలో లేని అంశాలను కూడా ఉన్నట్లుగా వర్ణించడం.

ఉదాహరణలు:

  1. ఆ పట్టణములోని మేడలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి.

    వివరణ: మేడలు ఎంత ఎత్తుగా ఉన్నా ఆకాశాన్ని తాకడం సాధ్యం కాదు. ఇక్కడ పట్టణంలోని మేడల ఎత్తును గొప్పగా చెప్పడానికి అతిశయోక్తి ఉపయోగించబడింది.

  2. ఆ రాజు యుద్ధంలో కత్తి దూయగానే శత్రువులు సముద్రంలో దూకారు.

    వివరణ: రాజు కత్తి దూయగానే శత్రువులు సముద్రంలో దూకడం అనేది అతిశయోక్తి. రాజు యొక్క పరాక్రమాన్ని, భయాన్ని కలిగించే శక్తిని ఎక్కువ చేసి చెప్పడం జరిగింది.

  3. కల్కిరాముని కీర్తి చంద్రమండలాన్ని దాటింది.

    వివరణ: కీర్తి అనేది భౌతికంగా చంద్రమండలాన్ని దాటడం అసంభవం. రాజు కీర్తి ప్రతిష్టలు ఎంతగా విస్తరించాయో చెప్పడానికి ఈ అతిశయోక్తిని వాడారు.

  4. ఆ నది ప్రవాహం తాకిడికి కొండలు కదలిపోయాయి.

    వివరణ: నది ప్రవాహానికి కొండలు కదలడం జరగదు. నది యొక్క భయంకరమైన శక్తిని అతిగా వర్ణించడం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.

త్వరిత పునశ్చరణ (Quick Revision):

  • అలంకారాలు – కవిత్వానికి అందాన్నిచ్చేవి.
  • అతిశయోక్తి – ఉన్న విషయాన్ని ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ చేసి చెప్పడం.
  • ముఖ్య ఉద్దేశ్యం – వర్ణనకు శక్తిని, ఆశ్చర్యాన్ని, ప్రభావాన్ని తీసుకురావడం.
  • ఉదాహరణలు – మేడలు ఆకాశాన్ని తాకడం, కీర్తి చంద్రమండలాన్ని దాటడం.

అభ్యాస ప్రశ్నలు (Practice Questions):

క్రింది వాక్యాలలో అతిశయోక్తి అలంకారం ఉందో లేదో గుర్తించండి లేదా వివరించండి.

  1. ఆమె నవ్వు ముత్యాలు రాలుస్తుంది.
  2. ఆ వీరుడు సింహం వలె గర్జించాడు.
  3. ఆ రాజు ధర్మం కోసం ప్రాణాలను కూడా లెక్క చేయడు.
  4. సముద్రంలో చిరునవ్వు చిందించగా, ఆ కాంతి పది యోజనాల దూరం వరకు ప్రకాశించింది.
  5. ఆ పర్వతం ఎత్తుకు సూర్యుడు విశ్రాంతి తీసుకుంటాడు.