Synonyms (Samanarthi Shabd) – MCQ (3 asked; attempt 2) MCQs Quiz | Class 9
वर्ग: IX-X | विषय: मराठी (009) | घटक: व्याकरण | विषय: समानार्थी शब्द (MCQ) | समाविष्ट विषय: समानार्थी शब्द निवड: ३ बहुपर्यायी प्रश्न, कोणतेही २ सोडवा (प्रत्येकी १ गुण). तुमचा निकाल पाहण्यासाठी क्विझ सबमिट करा आणि उत्तरांसह PDF डाउनलोड करा.
समानार्थी शब्द (Synonyms) – सखोल माहिती
समानार्थी शब्द म्हणजे असे शब्द ज्यांचा अर्थ समान किंवा सारखा असतो. मराठी भाषेत समानार्थी शब्दांचा वापर भाषेला अधिक समृद्ध आणि प्रभावी बनवतो. एकाच अर्थाचे अनेक शब्द उपलब्ध असल्याने लेखनाला आणि संवादाला वैविध्य प्राप्त होते.
महत्त्व:
- भाषिक सौंदर्य: समानार्थी शब्दांमुळे वाक्यरचना अधिक सुंदर आणि अर्थपूर्ण होते.
- पुनरावृत्ती टाळणे: एकाच शब्दाची वारंवार पुनरावृत्ती टाळता येते, ज्यामुळे भाषा कंटाळवाणी होत नाही.
- अर्थ स्पष्टीकरण: काहीवेळा एक शब्द स्पष्ट न झाल्यास त्याचा समानार्थी शब्द वापरून अर्थ अधिक चांगल्या प्रकारे समजावून सांगता येतो.
- शब्दसंग्रह वाढवणे: समानार्थी शब्दांचा अभ्यास केल्याने आपला शब्दसंग्रह वाढतो, ज्यामुळे भाषा वापरण्याची क्षमता सुधारते.
समानार्थी शब्द निवडताना लक्षात ठेवण्यासारख्या गोष्टी:
समानार्थी शब्द निवडताना केवळ अर्थच नाही, तर शब्दाचा संदर्भ, वाक्याचा प्रकार आणि भाषिक nuance देखील विचारात घेणे महत्त्वाचे आहे. काही शब्द पूर्णपणे समान अर्थाचे असले तरी, त्यांचा वापर विशिष्ट संदर्भातच केला जातो.
सामान्य समानार्थी शब्दांची उदाहरणे:
| शब्द | समानार्थी शब्द (मराठी) |
|---|---|
| सूर्य | रवि, भास्कर, आदित्य, दिनकर |
| पाणी | जल, नीर, उदक, पय, जीवन |
| मित्र | सखा, दोस्त, सोबती, स्नेही |
| आई | माता, जननी, माऊली, माय |
| घर | सदन, गृह, निवास, आलय |
| फुल | पुष्प, सुमन, कुसुम |
| आकाश | नभ, गगन, अंबर, व्योम |
| वारा | पवन, अनिल, वायू, समीर |
| चंद्र | शशी, इंदू, रजनीश, सोम |
| जमीन | भूमी, धरणी, धरा, पृथ्वी |
द्रुत उजळणी (Quick Revision):
- समानार्थी शब्द: समान अर्थाचे शब्द.
- उपयोग: भाषिक सौंदर्य, पुनरावृत्ती टाळणे, शब्दसंग्रह वाढवणे.
- निवड: संदर्भानुसार योग्य शब्द निवडा.
पुढील सरावासाठी ५ प्रश्न (For Further Practice – 5 Questions):
- ‘जंगल’ या शब्दाचा समानार्थी शब्द कोणता?
- ‘पर्वत’ या शब्दासाठी योग्य समानार्थी शब्द निवडा.
- ‘शिक्षक’ या शब्दाचा समानार्थी शब्द सांगा.
- ‘प्रकाश’ या शब्दाचा समानार्थी शब्द ओळखा.
- ‘समुद्र’ या शब्दासाठी समानार्थी शब्द द्या.
Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.