Gender – Change (Ling Badla) – MCQ (3 asked; attempt 2) MCQs Quiz | Class 9
Class: IX-X | Subject: Marathi (009) | Unit: Grammar | Topic: Gender Change (Ling Badla). This quiz covers changing masculine/feminine genders. There are 10 questions in total, and you need to attempt all to check your understanding. Submit your answers and then download the PDF for a detailed review.
लिंग बदला (Gender Change) – सविस्तर माहिती
मराठी व्याकरणात लिंग बदला (Gender Change) हा एक महत्त्वाचा घटक आहे. नाम, सर्वनाम आणि विशेषणांच्या रूपांमध्ये लिंगानुसार बदल होतो. लिंगामुळे शब्दाचा अर्थ आणि वाक्याची रचना स्पष्ट होते. या विभागात आपण पुल्लिंगी शब्दांचे स्त्रीलिंगी शब्दांमध्ये रूपांतर कसे होते, हे पाहू.
लिंगाचे प्रकार (Types of Gender)
मराठीमध्ये लिंगाचे मुख्यत्वे तीन प्रकार आहेत:
- पुल्लिंग (Masculine Gender): ज्या नामाने पुरुषजातीचा बोध होतो, ते पुल्लिंगी मानले जाते. उदा. मुलगा, राजा, घोडा.
- स्त्रीलिंग (Feminine Gender): ज्या नामाने स्त्रीजातीचा बोध होतो, ते स्त्रीलिंगी मानले जाते. उदा. मुलगी, राणी, घोडी.
- नपुंसकलिंग (Neuter Gender): ज्या नामाने पुरुष किंवा स्त्री या दोन्ही जातींचा बोध होत नाही, ते नपुंसकलिंगी मानले जाते. उदा. घर, पुस्तक, झाड. (आपला हा क्विझ पुल्लिंग ते स्त्रीलिंग बदलावर केंद्रित आहे.)
पुल्लिंगी शब्दांचे स्त्रीलिंगी शब्दांत रूपांतर करण्याचे नियम (Rules for Changing Masculine to Feminine)
पुल्लिंगी शब्दाचे स्त्रीलिंगी शब्दात रूपांतर करताना काही सामान्य नियम पाळले जातात. त्यातील काही प्रमुख नियम खालीलप्रमाणे:
- काही शब्दांना ‘ई’ प्रत्यय लावून स्त्रीलिंगी रूप तयार होते. उदा. मुलगा -> मुलगी, घोडा -> घोडी.
- काही शब्दांना ‘ईन’ प्रत्यय लावून स्त्रीलिंगी रूप तयार होते. उदा. माळी -> माळीण, तेली -> तेलीण.
- काही शब्दांना ‘आईन’ प्रत्यय लावून स्त्रीलिंगी रूप तयार होते. उदा. वाघ -> वाघीण, कोल्हा -> कोल्हीण.
- काही शब्दांना ‘इका’ किंवा ‘इत्री’ प्रत्यय लावून स्त्रीलिंगी रूप तयार होते. उदा. शिक्षक -> शिक्षिका, कवी -> कवयित्री.
- काही शब्दांची स्त्रीलिंगी रूपे पूर्णपणे भिन्न असतात. उदा. राजा -> राणी, पुरुष -> स्त्री.
पुल्लिंग ते स्त्रीलिंग बदलाची प्रमुख उदाहरणे (Key Examples of Masculine to Feminine Change)
| पुल्लिंग (Masculine) | स्त्रीलिंग (Feminine) |
|---|---|
| मुलगा | मुलगी |
| राजा | राणी |
| घोडा | घोडी |
| शिक्षक | शिक्षिका |
| कवी | कवयित्री |
| नट | नटी |
| सिंह | सिंहीण |
| देव | देवी |
| पुरुष | स्त्री |
| उंट | उंटीण |
| माळी | माळीण |
| वाघ | वाघीण |
| आजोबा | आजी |
| बोकड | शेळी |
| चिमणा | चिमणी |
जलद उजळणी (Quick Revision)
- लिंग बदला म्हणजे शब्दाचे पुल्लिंगी रूप स्त्रीलिंगी रूपात बदलणे.
- मराठीत मुख्यत्वे पुल्लिंग, स्त्रीलिंग आणि नपुंसकलिंग हे लिंगाचे प्रकार आहेत.
- बऱ्याचदा ‘ई’, ‘ईन’, ‘आईन’, ‘इका’, ‘इत्री’ असे प्रत्यय लावून लिंग बदलले जाते.
- काही शब्दांची स्त्रीलिंगी रूपे पूर्णपणे वेगळी असतात.
अधिक सरावासाठी प्रश्न (Additional Practice Questions)
- ‘मोर’ या शब्दाचे स्त्रीलिंगी रूप कोणते?
- ‘विद्वान’ या शब्दाचे स्त्रीलिंगी रूप कोणते?
- ‘कोल्हा’ या शब्दाचे स्त्रीलिंगी रूप कोणते?
- ‘शेतकरी’ या शब्दाचे स्त्रीलिंगी रूप कोणते?
- ‘बोकड’ या शब्दाचे स्त्रीलिंगी रूप कोणते?
लिंग बदला या विषयाचा सराव तुम्हाला मराठी व्याकरणात अधिक निपुण बनवेल.
Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.