Tense – Identify & Change (Kaal Oḷkha & Badla) – SAQ (4 asked; attempt 3) MCQs Quiz | Class 9

काळाचे महत्त्व: काळ ओळखणे आणि बदलणे

मराठी व्याकरणात काळ (Tense) हा एक महत्त्वाचा घटक आहे. क्रियापदाच्या रूपावरून क्रिया केव्हा घडली (वर्तमानकाळात, भूतकाळात की भविष्यकाळात) हे कळते. काळ योग्यरित्या ओळखणे आणि त्यानुसार वाक्यात बदल करणे हे भाषिक कौशल्यासाठी आवश्यक आहे. या विभागात आपण काळाचे मुख्य प्रकार आणि उपप्रकार सविस्तरपणे पाहू.

काळाचे मुख्य प्रकार:

काळाचे मुख्य तीन प्रकार आहेत:

1. वर्तमानकाळ (Present Tense): क्रिया आता घडत आहे किंवा नेहमी घडते.
2. भूतकाळ (Past Tense): क्रिया पूर्वी घडली आहे.
3. भविष्यकाळ (Future Tense): क्रिया पुढे घडणार आहे.

काळाचे उपप्रकार आणि उदाहरणे:

१. वर्तमानकाळ (Present Tense)

• साधा वर्तमानकाळ (Simple Present Tense): क्रिया नेहमी घडते किंवा सार्वत्रिक सत्य.
  • उदा: सूर्य पूर्वेला उगवतो. (The sun rises in the east.)
  • उदा: मी अभ्यास करतो. (I study.)
• अपूर्ण वर्तमानकाळ (Present Continuous Tense): क्रिया आता सुरू आहे.
  • उदा: तो चित्र काढत आहे. (He is drawing a picture.)
  • उदा: मुले खेळत आहेत. (Children are playing.)
• पूर्ण वर्तमानकाळ (Present Perfect Tense): क्रिया नुकतीच पूर्ण झाली आहे.
  • उदा: तिने जेवण केले आहे. (She has eaten.)
  • उदा: मी पत्र लिहिले आहे. (I have written a letter.)
• रीती वर्तमानकाळ (Habitual Present Tense): क्रिया नियमितपणे घडते.
  • उदा: मी रोज व्यायाम करतो. (I exercise daily.)
  • उदा: तो नेहमी खरे बोलतो. (He always speaks the truth.)

२. भूतकाळ (Past Tense)

• साधा भूतकाळ (Simple Past Tense): क्रिया होऊन गेली.
  • उदा: तिने गाणे गायले. (She sang a song.)
  • उदा: मी काल बाजारात गेलो. (I went to the market yesterday.)
• अपूर्ण भूतकाळ (Past Continuous Tense): क्रिया भूतकाळात सुरू होती.
  • उदा: ती पुस्तक वाचत होती. (She was reading a book.)
  • उदा: मुले क्रिकेट खेळत होती. (Children were playing cricket.)
• पूर्ण भूतकाळ (Past Perfect Tense): क्रिया भूतकाळात पूर्ण झाली होती.
  • उदा: पाऊस थांबला होता. (The rain had stopped.)
  • उदा: त्याने अभ्यास केला होता. (He had studied.)
• रीती भूतकाळ (Habitual Past Tense): क्रिया भूतकाळात नियमितपणे घडत असे.
  • उदा: तो रोज शाळेत जात असे. (He used to go to school daily.)
  • उदा: आम्ही लहानपणी खेळत असू. (We used to play in childhood.)

३. भविष्यकाळ (Future Tense)

• साधा भविष्यकाळ (Simple Future Tense): क्रिया पुढे घडेल.
  • उदा: मी उद्या शाळेत जाईल. (I will go to school tomorrow.)
  • उदा: ती पत्र लिहील. (She will write a letter.)
• अपूर्ण भविष्यकाळ (Future Continuous Tense): क्रिया भविष्यकाळात सुरू असेल.
  • उदा: तो अभ्यास करत असेल. (He will be studying.)
  • उदा: आम्ही चित्रपट पाहत असू. (We will be watching a movie.)
• पूर्ण भविष्यकाळ (Future Perfect Tense): क्रिया भविष्यकाळात पूर्ण झाली असेल.
  • उदा: तिने जेवण केले असेल. (She will have eaten.)
  • उदा: मी काम संपवले असेल. (I will have finished the work.)
• रीती भविष्यकाळ (Habitual Future Tense): क्रिया भविष्यकाळात नियमितपणे घडत राहील.
  • उदा: तो रोज शाळेत जात राहील. (He will continue to go to school daily.)
  • उदा: मी व्यायाम करत राहीन. (I will continue to exercise.)

काळ ओळखणे आणि बदलणे (Recognizing and Transforming Tense):

काळ ओळखण्यासाठी वाक्यातील क्रियापदाचे रूप आणि त्याचे सहाय्यक क्रियापद महत्त्वाचे असते. काळ बदलताना क्रियापदाच्या रूपात योग्य बदल करणे आवश्यक आहे, जेणेकरून वाक्याचा अर्थ तसाच राहील.

जलद उजळणी (Quick Revision):

• क्रियापदाचे रूप काळाचे सूचक असते.
• प्रत्येक काळाचे (वर्तमान, भूत, भविष्य) उपप्रकार आहेत.
• काळ बदलताना वाक्याचा मूळ अर्थ कायम ठेवण्याचा प्रयत्न करा.
• वाक्यातील क्रियापदाकडे लक्ष द्या.

अतिरिक्त सराव प्रश्न (Extra Practice Questions):

1. ‘शिक्षक विद्यार्थ्यांना शिकवतात.’ या वाक्याचा काळ ओळखा आणि अपूर्ण भूतकाळात रूपांतरित करा.

   उत्तर: साधा वर्तमानकाळ. शिक्षक विद्यार्थ्यांना शिकवत होते.

2. ‘तिने सुंदर रांगोळी काढली.’ या वाक्याचा साधा भविष्यकाळ करा.

   उत्तर: ती सुंदर रांगोळी काढेल.

3. ‘मी सिनेमा पाहत असेन.’ या वाक्याचा काळ ओळखा.

   उत्तर: अपूर्ण भविष्यकाळ.

4. ‘त्याने गृहपाठ केला होता.’ या वाक्याचा अपूर्ण वर्तमानकाळ करा.

   उत्तर: तो गृहपाठ करत आहे.

5. ‘आम्ही सकाळी फिरायला जातो.’ या वाक्याचा रीती भूतकाळ करा.

   उत्तर: आम्ही सकाळी फिरायला जात असू.