Unseen Poetry – MCQ (4 asked; attempt 3) MCQs Quiz | Class 9

This quiz is designed for Class: IX-X, Subject: Marathi (009), Unit: Reading & Comprehension. It covers Unseen Poetry – MCQ (4 asked; attempt 3) with multiple choice questions (4 given, attempt any 3; 1 mark each), helping you understand and analyze Marathi poetry. Submit your answers and download the PDF for detailed solutions.

अदृष्य कवितेचे आकलन – बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ)

अदृष्य कवितांचे आकलन करणे आणि त्यावर आधारित बहुपर्यायी प्रश्नांची उत्तरे देणे हे मराठी भाषेच्या अभ्यासात एक महत्त्वाचे कौशल्य आहे. या विभागात विद्यार्थ्यांना अज्ञात कविता वाचून तिचा अर्थ समजून घेणे, त्यातील विचार, भावना, शैली आणि अलंकार ओळखणे अपेक्षित असते.

अदृष्य कविता आकलनाचे महत्त्व

  • आकलनाचे कौशल्य विकसित होते: विद्यार्थ्यांना नवीन आणि अज्ञात मजकूर समजून घेण्याची क्षमता वाढते.
  • भाषिक समृद्धी: विविध प्रकारच्या शब्दसंग्रहाशी आणि वाक्यरचनांशी परिचय होतो.
  • साहित्यिक विश्लेषण: कवितेतील आशय, विषय, कवीचा दृष्टिकोन, भावना आणि काव्य-सौंदर्य ओळखण्याची सवय लागते.
  • Critical Thinking: प्रश्नांची उत्तरे देण्यासाठी सखोल विचार आणि तार्किक क्षमता वापरण्यास प्रोत्साहन मिळते.

बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्याची रणनीती (Strategy for MCQs)

अदृष्य कवितेवर आधारित बहुपर्यायी प्रश्न सोडवताना खालील गोष्टी लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे:

  • कविता शांतपणे वाचा: किमान दोन वेळा कविता वाचा. पहिल्या वाचनात आशय समजून घेण्याचा प्रयत्न करा, दुसऱ्या वाचनात सूक्ष्म तपशील आणि कवीचा उद्देश शोधा.
  • मुख्य कल्पना (Central Idea) ओळखा: कवितेचा मुख्य विषय किंवा कवीला काय सांगायचे आहे हे समजून घ्या.
  • शब्दार्थ आणि वाक्प्रचार: कवितेतील कठीण शब्दांचे किंवा वाक्प्रचारांचे संदर्भानुसार अर्थ लावण्याचा प्रयत्न करा.
  • अलंकार आणि रस: कवितेत वापरलेले अलंकार (उदा. उपमा, उत्प्रेक्षा, यमक) आणि रस (उदा. शृंगार, वीर, शांत) ओळखा.
  • प्रश्न काळजीपूर्वक वाचा: प्रश्नांमध्ये काय विचारले आहे, हे पूर्णपणे समजून घ्या. कधीकधी प्रश्न नकारात्मक स्वरूपाचे (उदा. ‘कोणता पर्याय योग्य नाही?’) असू शकतात.
  • सर्व पर्याय तपासा: घाईघाईने उत्तर देऊ नका. चारही पर्याय काळजीपूर्वक वाचा आणि सर्वात योग्य पर्याय निवडा. चुकीचे पर्याय का चुकीचे आहेत, याचा विचार करा.
  • वेळेचे नियोजन: प्रत्येक प्रश्नासाठी योग्य वेळ द्या, पण एकाच प्रश्नावर जास्त वेळ घालवू नका.

उत्तरे लिहिताना

या क्विझमध्ये 4 प्रश्न दिले आहेत आणि त्यापैकी 3 प्रश्नांची उत्तरे देणे अपेक्षित आहे (प्रत्येक प्रश्नाला 1 गुण). बहुपर्यायी प्रश्न असल्याने, योग्य पर्याय निवडून चिन्हांकित करणे हेच आपले उत्तर असते. येथे योग्य उत्तर निवडण्याचे कौशल्य महत्त्वाचे आहे.

जलद उजळणी (Quick Revision)

  1. कविता दोनदा वाचा.
  2. मुख्य कल्पना आणि विषय ओळखा.
  3. कठीण शब्दांचे अर्थ शोधा.
  4. अलंकार आणि रस विचारात घ्या.
  5. प्रत्येक प्रश्न व पर्याय काळजीपूर्वक वाचा.
  6. सर्वात योग्य पर्याय निवडा.

अतिरिक्त सराव प्रश्न (Extra Practice Questions)

खालील प्रश्नांचा सराव करून तुम्ही तुमचे आकलन कौशल्य सुधारू शकता:

प्र 1: ‘माझे जीवन म्हणजे एक प्रवास’ या वाक्यातून कवीला काय सुचवायचे आहे?

  • (अ) कवी खूप फिरतो.
  • (ब) कवीला प्रवासाची आवड आहे.
  • (क) जीवन हे सतत बदलत असते आणि पुढे सरकत असते.
  • (ड) कवीला प्रवासवर्णन लिहायचे आहे.

प्र 2: ‘फुलपाखरू’ या कवितेत, फुलपाखरू कशाचे प्रतीक आहे?

  • (अ) स्वातंत्र्य आणि सौंदर्य
  • (ब) भीती आणि दुःख
  • (क) कठोर परिश्रम
  • (ड) निसर्गाचा कोप

प्र 3: ‘हिरवीगार झाडे’ या शब्दप्रयोगातून कवी निसर्गाबद्दल कोणती भावना व्यक्त करतो?

  • (अ) उदासीनता
  • (ब) आनंद आणि उत्साह
  • (क) भीती
  • (ड) राग

प्र 4: कवितेतील ‘चंद्र’ हा शब्द कोणत्या अर्थाने वापरला आहे?

  • (अ) अंधार
  • (ब) आशा आणि प्रकाश
  • (क) एकाकीपणा
  • (ड) सूर्याचा प्रतिशब्द

प्र 5: ‘आई’ या कवितेचा मुख्य विषय काय आहे?

  • (अ) बालपण
  • (ब) निसर्गाचे सौंदर्य
  • (क) मातृप्रेम आणि त्याग
  • (ड) सामाजिक समस्या