Unseen Poetry Passage (10–12 lines) MCQs Quiz | Class 9
वर्ग: IX-X | विषय: मराठी (009) | घटक: आकलन व संवादन | विषय: अपठित पद्य उतारा (10-12 ओळी) बहुपर्यायी प्रश्नमंजुषा | इयत्ता 9 | यात अपठित पद्य उतार्यावर आधारित (सुमारे 10-12 ओळी, योग्य काठीण्य पातळीचे) प्रश्न आहेत. हा सराव पूर्ण करण्यासाठी सर्व 10 प्रश्नांची उत्तरे द्या, सबमिट बटणावर क्लिक करून तुमचा निकाल तपासा आणि तुमच्या उत्तरांसह एक PDF डाउनलोड करा.
अपठित पद्य आकलन: एक सखोल मार्गदर्शक
सारांश (Overview):
अपठित पद्य आकलन म्हणजे असा एक कवितांचा भाग जो तुम्ही अभ्यासक्रमात शिकलेला नसतो. हा भाग तुमच्या वाचन आकलन क्षमता, शब्दांचे अर्थ समजून घेण्याची क्षमता आणि कवितेतील भावना व विचार ओळखण्याची क्षमता तपासतो. इयत्ता 9 च्या विद्यार्थ्यांसाठी, 10-12 ओळींची कविता योग्य काठीण्य पातळीची असते, जी मूलभूत आकलन आणि साध्या भावनिक विचारांवर आधारित असते.
महत्वाचे मुद्दे (Key Points):
- शांतपणे वाचन (Read Calmly): कविता एकदा नाही, तर दोन-तीन वेळा शांतपणे वाचा. पहिल्यांदा कवितेचा विषय आणि मुख्य कल्पना समजून घ्या. दुसऱ्यांदा शब्दांचे आणि ओळींचे सखोल अर्थ समजून घ्या.
- मध्यवर्ती कल्पना (Central Idea): कविता कशाबद्दल आहे? कवी कोणता विचार किंवा संदेश देऊ इच्छितो? हे समजून घेणे खूप महत्वाचे आहे.
- कठीण शब्दांचे अर्थ (Difficult Words): काही नवीन किंवा कठीण शब्द असल्यास, त्यांच्या संदर्भावरून अर्थ लावण्याचा प्रयत्न करा. कधीकधी एखादा शब्द माहित नसला तरी, संपूर्ण ओळीचा किंवा कडव्याचा अर्थ समजून घेता येतो.
- प्रश्नांचे काळजीपूर्वक वाचन (Read Questions Carefully): प्रश्नामध्ये नेमके काय विचारले आहे, हे समजून घ्या. काही प्रश्न सरळ कवितेतील माहितीवर आधारित असतात, तर काही प्रश्नांना कवितेतील आशयाचे विश्लेषण किंवा अनुमान लावण्याची गरज असते.
- अलंकार व रस (Figures of Speech and Sentiments): इयत्ता 9 च्या स्तरावर, उपमा, रूपक, यमक यांसारखे सोपे अलंकार ओळखण्याचा प्रयत्न करा. कवितेतील भावना (आनंद, दुःख, शांतता) ओळखणे देखील महत्वाचे आहे.
- उत्तरांची पडताळणी (Verify Answers): प्रश्न वाचून कवितेत योग्य जागा शोधा जिथे उत्तर दडलेले आहे. आपले उत्तर कवितेतील माहितीशी जुळते आहे का, हे तपासा.
अपठित पद्य आकलन कसे करावे? (How to do Unseen Poetry Comprehension?)
| टप्पा (Step) | कृती (Action) | उद्देश (Purpose) |
|---|---|---|
| **पहिले वाचन** | कविता एकदा मोठ्याने वाचा (मनात). | कवितेचा विषय आणि साधारण कल्पना समजून घेणे. |
| **दुसरे वाचन** | प्रत्येक ओळ आणि कडवे काळजीपूर्वक वाचा. | शब्दांचे अर्थ, कवितेतील घटना किंवा भावना समजून घेणे. |
| **मुख्य कल्पना** | कविता कशाबद्दल आहे, हे एका वाक्यात लिहा. | कवितेचा गाभा ओळखणे. |
| **प्रश्न वाचा** | प्रत्येक प्रश्न काळजीपूर्वक वाचा. | प्रश्नाची नेमकी मागणी समजून घेणे. |
| **उत्तर शोधा** | प्रश्नांच्या उत्तरासाठी कवितेत योग्य जागा शोधा. | अचूक आणि समर्पक उत्तर देणे. |
जलद उजळणी (Quick Revision):
- कवितेचा आशय समजून घ्या.
- शब्दांचा योग्य अर्थ लावा.
- प्रश्नानुसार कवितेतून योग्य ओळी निवडा.
- आपल्या शब्दात स्पष्ट आणि नेमके उत्तर लिहा.
- वेळेचे भान ठेवा.
अतिरिक्त सराव प्रश्न (Extra Practice Questions):
(या पुढील प्रश्न वर दिलेल्या “सूर्यफुलाची कथा” कवितेवर आधारित आहेत)
- कवीने सूर्यफुलाच्या ‘गोल मुखा’चे वर्णन का केले आहे असे तुम्हाला वाटते?
- अ) ते चंद्राइतके मोठे होते म्हणून
- ब) त्याचा आकार सूर्यासारखा असतो आणि ते सूर्याकडे पाहते म्हणून
- क) त्याला तोंड नव्हते म्हणून
- ड) ते नेहमी हसत असते म्हणून
- ‘प्रकाश आणि ऊर्जा गोळा करे’ या वाक्यातून सूर्यफुलाच्या कोणत्या गुणाचे वर्णन होते?
- अ) आळशीपणा
- ब) निष्क्रियता
- क) चैतन्य आणि सक्रियता
- ड) अंधार आवडणे
- कवितेत ‘नव्या उमेदीने पुन्हा प्रकाशाकडे वळे’ हे विधान काय दर्शवते?
- अ) सूर्यफूल दिशा विसरले होते.
- ब) ते रोज नवीन सूर्य शोधत होते.
- क) प्रत्येक दिवशी नवीन आशा आणि उत्साहाने जीवनाकडे पाहणे.
- ड) त्याला फक्त प्रकाशच हवा होता.
- सूर्यफूल संध्याकाळी डोळे मिटते, याचा भावनिक अर्थ काय असू शकतो?
- अ) ते झोपी जाते
- ब) दिवसाच्या कामातून विश्रांती घेते आणि शांतता अनुभवते
- क) त्याला अंधार आवडतो
- ड) त्याला काही दिसत नाही
- कवितेतील सूर्यफुलाच्या उदाहरणातून ‘पुढे जात राहावे’ या संदेशाचा तुमच्या जीवनात तुम्ही कसा उपयोग कराल? (हा प्रश्न वर्णनात्मक आहे, पर्याय नाही)
Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.