అలంకారములు (IX) MCQs Quiz | Class 9
ఈ క్విజ్ క్లాస్ IX, సబ్జెక్ట్ TELUGU TELANGANA (089), యూనిట్ Grammar కు సంబంధించినది. ముఖ్యంగా ‘అలంకారములు (IX)’ అనే అంశంపై, అతిశయోక్తి అలంకారం – identify exaggeration, select correct example, MCQs లను కవర్ చేస్తుంది. మీ సమాధానాలను సమర్పించి, ఫలితాలను వీక్షించడానికి ‘Submit Quiz’ బటన్ను క్లిక్ చేయండి. మీ పనితీరును సమీక్షించడానికి మరియు ఆన్సర్ PDF డౌన్లోడ్ చేసుకోవడానికి ‘Download Answer PDF’ బటన్ను ఉపయోగించండి.
అలంకారములు – అతిశయోక్తి అలంకారం
కవిత్వంలో, వచనంలో అందాన్ని, భావవ్యక్తీకరణ శక్తిని పెంచే సాధనాలే అలంకారాలు. ఇవి రెండు రకాలు: శబ్దాంకారాలు (శబ్దం ఆధారంగా అందం), అర్థాలంకారాలు (అర్థం ఆధారంగా అందం). అతిశయోక్తి అలంకారం అర్థాలంకారాలలో ఒకటి.
అతిశయోక్తి అలంకారం
- నిర్వచనం: ఒక వస్తువును గానీ, విషయాన్ని గానీ, ఉన్నదానికంటే అధికంగా పెంచి చెప్పడం లేదా తక్కువ చేసి చెప్పడం అతిశయోక్తి అలంకారం అవుతుంది. ‘గోరంతలు కొండంతలు’ అన్న సామెత ఈ అలంకారానికి చక్కని ఉదాహరణ.
- ప్రధాన లక్షణం: వాస్తవానికి అతీతంగా, అసాధ్యంగా అనిపించే విధంగా వర్ణించడం. ఉదాహరణకు, ఒక చిన్న విషయాన్ని మహా గొప్పదిగానో, లేదా మహా గొప్ప విషయాన్ని అల్పుడుగానో చూపించడం.
- ఉదాహరణలు:
- “ఆ పట్టణ ప్రాకారాలు ఆకాశాన్ని అంటుతున్నాయా అన్నట్లు ఉన్నాయి.” (ప్రాకారాలు ఎంత ఎత్తైనా ఆకాశాన్ని అంటలేవు, కానీ దాని గొప్పతనం పెంచి చెప్పబడింది.)
- “ఆ రాజు దానధర్మాలు కల్పవృక్షాన్ని మించిపోయాయి.” (కల్పవృక్షం కోరిన కోర్కెలు తీరుస్తుంది. రాజు దానగుణాన్ని అంతకు మించి గొప్పగా చెప్పడం.)
- “ఆమె పలుకులు అమృతం కురిపించినట్లు ఉన్నాయి.” (పలుకులు అమృతాన్ని కురిపించలేవు, కానీ వాటి మాధుర్యాన్ని పెంచి చెప్పబడింది.)
- “ఆమె అందం మూడు లోకాలను మోహింపజేసింది.” (ఒక మనిషి అందం మూడు లోకాలను మోహింపజేయడం అసాధ్యం, కానీ అందాన్ని పెంచి చెప్పడం.)
అతిశయోక్తిని గుర్తించడం ఎలా?
ఒక వాక్యంలో లేదా పద్యంలో అతిశయోక్తి అలంకారం ఉందో లేదో గుర్తించడానికి కింది సూచనలను పాటించవచ్చు:
- వాక్యం లేదా పద్యంలో వర్ణించబడిన విషయం వాస్తవానికి దూరంగా, అసాధ్యంగా ఉందా అని చూడాలి.
- సాధారణంగా జరిగే దానికి మించినదిగా, ఊహకు మించినదిగా చూపించబడిందా అని గమనించాలి.
- గొప్పతనాన్ని లేదా చిన్నతనాన్ని విపరీతంగా పెంచి చెప్పారా అని పరిశీలించాలి.
త్వరిత పునశ్చరణ (Quick Revision)
| విషయం | వివరణ |
|---|---|
| అతిశయోక్తి | పెంచి చెప్పడం (Exaggeration) |
| లక్షణం | వాస్తవానికి అతీతమైన వర్ణన, అసాధ్యమైనదిగా చూపించడం. |
| ప్రధాన ఉద్దేశ్యం | భావానికి ప్రాధాన్యతనివ్వడం, గొప్పతనం లేదా తీవ్రతను నొక్కి చెప్పడం. |
అదనపు అభ్యాస ప్రశ్నలు (Practice Questions)
మీరు అతిశయోక్తి అలంకారాన్ని ఎంతవరకు అర్థం చేసుకున్నారో తెలుసుకోవడానికి కొన్ని అదనపు ప్రశ్నలను ప్రయత్నించండి.
-
“ఆమె కళ్ళలో మెరుపులు కనబడినంతనే ఆకాశంలో నక్షత్రాలు వెలిగిపోయాయి” – ఇందులో అతిశయోక్తి ఎక్కడ ఉంది?
A) ఆమె కళ్ళలో మెరుపులు.
B) ఆకాశంలో నక్షత్రాలు వెలిగిపోవడం.
C) కళ్ళు, నక్షత్రాలు.
D) వాక్యం మొత్తం.సరైన సమాధానం: B) ఆకాశంలో నక్షత్రాలు వెలిగిపోవడం.
-
“ఆ వీరుడి శౌర్యం చూసి శత్రువులు భూమిలోకి కుంగిపోయారు” – ఈ వాక్యంలో అతిశయోక్తిని గుర్తించండి.
A) వీరుడి శౌర్యం.
B) శత్రువులు భూమిలోకి కుంగిపోవడం.
C) వీరుడు, శత్రువులు.
D) శౌర్యం, కుంగిపోవడం.సరైన సమాధానం: B) శత్రువులు భూమిలోకి కుంగిపోవడం.
-
కింది వాటిలో అతిశయోక్తి అలంకారానికి చెందనిది ఏది?
A) ఆ పట్టణం అందం చూసి దేవతలు కూడా ముగ్ధులయ్యారు.
B) ఆయన ధనాన్ని లెక్కించడానికి కుబేరుడు కూడా అలసిపోతాడు.
C) ఆమె స్వరం కోకిల స్వరమంత మధురంగా ఉంటుంది.
D) ఆమె కన్నీళ్లు వరదలై పొంగాయి.సరైన సమాధానం: C) ఆమె స్వరం కోకిల స్వరమంత మధురంగా ఉంటుంది.
-
ఒక సాధారణ విషయాన్ని అద్భుతమైనదిగా లేదా అసాధారణమైనదిగా వర్ణించడానికి ఉపయోగించే అలంకారం ఏది?
A) ఉపమా అలంకారం
B) రూపక అలంకారం
C) అతిశయోక్తి అలంకారం
D) దృష్టాంత అలంకారంసరైన సమాధానం: C) అతిశయోక్తి అలంకారం.
-
“ఆయన కళ్ళల్లో కోపం నిప్పులు కురిపించినంత దారుణంగా ఉంది” – ఈ వాక్యంలో ఏ అలంకారం ఉంది?
A) స్వభావోక్తి అలంకారం
B) అతిశయోక్తి అలంకారం
C) ఉత్ప్రేక్ష అలంకారం
D) అర్థాంతరన్యాస అలంకారంసరైన సమాధానం: B) అతిశయోక్తి అలంకారం.

Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.