తెలుగు సంధులు (IX) MCQs Quiz | Class 9

తెలుగు వ్యాకరణంలో సంధులు: స్వర్ణదీర్ఘ సంధి

తెలుగు వ్యాకరణంలో సంధులు పదాలను కలిపి, అర్థవంతమైన కొత్త పదాలను సృష్టించడానికి ఉపయోగపడతాయి. సంధులు భాషకు సౌందర్యాన్ని, స్పష్టతను ఇస్తాయి. సంధులలో అనేక రకాలున్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనది మరియు ప్రాథమికమైనది స్వర్ణదీర్ఘ సంధి.

స్వర్ణదీర్ఘ సంధి అంటే ఏమిటి?

రెండు అచ్చులు పక్కపక్కన వచ్చి, ఒక దీర్ఘాచ్చుగా మారడాన్ని సంధి అంటారు. స్వర్ణదీర్ఘ సంధి సంస్కృత సంధి అయినప్పటికీ, తెలుగులో దీని ప్రయోగం విస్తృతంగా ఉంది. ఇది తెలుగు పదాలను సులభంగా అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.

నియమం (Rule):

అ, ఇ, ఉ, ఋ లకు అవే అచ్చులు (సవర్ణ అచ్చులు) పరమైనప్పుడు వాటి దీర్ఘాలు ఏకాదేశంగా వస్తాయి. దీనిని సవర్ణదీర్ఘ సంధి అని కూడా అంటారు. దీర్ఘ అచ్చు అంటే అచ్చు యొక్క పొడవైన ధ్వని (ఉదా: ఆ, ఈ, ఊ, ౠ).

• అ + అ = ఆ (లేదా ఆ + అ = ఆ)
• ఇ + ఇ = ఈ (లేదా ఈ + ఇ = ఈ)
• ఉ + ఉ = ఊ (లేదా ఊ + ఉ = ఊ)
• ఋ + ఋ = ౠ (లేదా ౠ + ఋ = ౠ)

స్వర్ణదీర్ఘ సంధిని గుర్తించడం (Identification):

ఒక పదంలో ఆ, ఈ, ఊ, ౠ దీర్ఘాలు ఉండి, ఆ దీర్ఘాన్ని విడదీసినప్పుడు రెండు సమాన అచ్చులు వస్తే అది స్వర్ణదీర్ఘ సంధి. ఉదాహరణకు, ‘రామాలయం’ అనే పదాన్ని గమనించండి. ఇందులో ‘మా’ అక్షరంలో ‘ఆ’ దీర్ఘం ఉంది. దీనిని ‘రామ + ఆలయం’ అని విడదీయవచ్చు. ‘మ’ లోని ‘అ’ మరియు ‘ఆలయం’ లోని ‘ఆ’ కలిసి ‘ఆ’ గా మారాయి.

విడదీయడం మరియు కలపడం (Split/Join):

విడదీయడం (Splitting):

• విద్యాభ్యాసం = విద్యా + అభ్యాసం (ఆ + అ = ఆ)
• కవీంద్రుడు = కవి + ఇంద్రుడు (ఇ + ఇ = ఈ)
• భానూదయం = భాను + ఉదయం (ఉ + ఉ = ఊ)
• పితౄణం = పితృ + ఋణం (ఋ + ఋ = ౠ)

కలపడం (Joining):

• మహా + ఆనందం = మహానందం
• గిరి + ఈశుడు = గిరీశుడు
• గురు + ఉపదేశం = గురూపదేశం
• మాతృ + ఋణం = మాతౄణం

ముఖ్యమైన పాయింట్లు (Key Points):

• దీనిని ‘సవర్ణదీర్ఘ సంధి’ అని కూడా పిలుస్తారు.
• సమానమైన అచ్చులు కలిసి దీర్ఘాచ్చులుగా మారతాయి.
• ఇది తెలుగు భాషలో సులభంగా పదాలను అర్థం చేసుకోవడానికి మరియు సరళీకరించడానికి సహాయపడుతుంది.
• అ, ఇ, ఉ, ఋ అచ్చులకు మాత్రమే ఈ నియమం వర్తిస్తుంది.

క్విక్ రివిజన్

స్వర్ణదీర్ఘ సంధి అంటే అ, ఇ, ఉ, ఋ లకు అవే అచ్చులు పరమైతే వాటి దీర్ఘాలు వస్తాయి. ఇది తెలుగు వ్యాకరణంలో చాలా ముఖ్యమైన సంధి.

అదనపు సాధన ప్రశ్నలు (5 MCQs)

1. సవర్ణదీర్ఘ సంధికి మరొక పేరు ఏమిటి?

   1. గుణ సంధి
   2. యణాదేశ సంధి
   3. స్వర్ణదీర్ఘ సంధి
   4. వృద్ధి సంధి
   సమాధానం

   c) స్వర్ణదీర్ఘ సంధి

2. “హిమాలయము” అనే పదాన్ని విడదీయండి?

   1. హిమ + ఆలయము
   2. హిమ్ + ఆలయము
   3. హిమా + లయము
   4. హిమాల + యము
   సమాధానం

   a) హిమ + ఆలయము

3. “కపి + ఈశుడు” కలిపితే ఏ సంధి పదం వస్తుంది?

   1. కపీశుడు
   2. కపిశుడు
   3. కపేశుడు
   4. కపేశుడు
   సమాధానం

   a) కపీశుడు

4. స్వర్ణదీర్ఘ సంధిలో ‘ఉ’ కారానికి ఏ అచ్చు పరమైతే ‘ఊ’ కారం వస్తుంది?

   1. అ
   2. ఇ
   3. ఉ
   4. ఋ
   సమాధానం

   c) ఉ

5. “గురూపదేశం” ఏ సంధికి ఉదాహరణ?

   1. గుణ సంధి
   2. వృద్ధి సంధి
   3. స్వర్ణదీర్ఘ సంధి
   4. యణాదేశ సంధి
   సమాధానం

   c) స్వర్ణదీర్ఘ సంధి