ليڪچر 6 ايم سي ڪيوز ڪوئز | ڪلاس 9
هي ڪوئز نائين ڪلاس، سنڌي مضمون (ڪوڊ 008)، مکيه ڪورس ڪتاب (نثر) جي ليڪچر 6 تي مشتمل آهي. هن ۾ “نرويرتا جو ڦلُ” جي عنوان سان سوال شامل آهن. ڪوئز مڪمل ڪرڻ بعد، توهان پنهنجا نتيجا ڏسي سگهندا ۽ جوابن سان گڏ پي ڊي ايف ڊائون لوڊ ڪري سگهندا.
نرويرتا جو ڦلُ (بنا لالچ عمل ڪرڻ جي اهميت)
پيارا شاگردو! اڄ اسين “نرويرتا جو ڦلُ” جي عنوان تي بحث ڪنداسين، جيڪو سنڌي ادب ۽ خاص ڪري اخلاقي تعليمات جو هڪ اهم حصو آهي. نرويرتا جو مطلب آهي بنا ڪنهن نفعي يا بدلي جي اميد جي ڪم ڪرڻ. اها هڪ اهڙي اخلاقي خوبي آهي، جيڪا انسان کي اندروني سڪون ۽ حقيقي خوشي ڏئي ٿي.
نرويرتا جو مفهوم
لفظ “نرويرتا” سنسڪرت لفظ “نير” (بنا) ۽ “ورتي” (ڦلُ، نفعو، بدلو) مان نڪتو آهي. ان جو مطلب آهي “بنا ڦل جي اميد”. عملي زندگي ۾ ان جو مطلب اهو آهي ته اسين ڪو به ڪم صرف پنهنجي فرض سمجهي ڪريون ۽ ان جي نتيجي يا انعام جي پرواھ نه ڪريون. هي عمل انسان کي خود غرضي ۽ لالچ کان آزاد ڪري ٿو.
اهميت ۽ فائدا
نرويرتا جو عمل انسان جي روحاني ترقي لاءِ انتهائي ضروري آهي. جڏهن اسين ڪنهن ڪم جو نفعو نه سوچيندا آهيون، تڏهن اسان جو پورو ڌيان ان عمل تي هوندو آهي. ان جا هيٺيان فائدا آهن:
- **ذهني سڪون:** لالچ ۽ خواهش جي گهٽتائي سان ذهن پرامن رهندو آهي.
- **عمل ۾ پختگي:** بنا نتيجي جي پرواھ ڪرڻ سان ڪم جي معيار ۾ بهتري ايندي آهي.
- **سماجي هم آهنگي:** جڏهن هرڪو بنا لالچ جي پنهنجو ڪم ڪندو ته سماج ۾ محبت ۽ خدمت جو جذبو پيدا ٿيندو.
- **حقيقي خوشي:** سچي خوشي ڪنهن مادي شيءِ حاصل ڪرڻ ۾ نه پر بنا ڪنهن شرط جي خدمت ۽ عمل ۾ آهي.
سنڌي ادب ۾ مثال
سنڌي شاعري ۽ لوڪ ڪهاڻين ۾ نرويرتا جي تعليم جا ڪيترائي مثال ملن ٿا. شاهه عبداللطيف ڀٽائيءَ پنهنجي رسالي ۾ عشق حقيقي ۽ دنياوي لالچ کان پرهيز جي ڳالهه ڪئي آهي، جيڪا نرويرتا جي تعليم جو ئي هڪ روپ آهي. سڌارٿ (ٻڌ ڌرم جو باني) جي ڪهاڻي، جنهن دنياوي آسائشن کي ڇڏي امن جي راهه اختيار ڪئي، اها به نرويرتا جو شاندار مثال آهي.
تيزي سان ورجائي (Quick Revision)
- **نرويرتا:** بنا ڪنهن نفعي جي اميد جي ڪم ڪرڻ.
- **اهميت:** ذهني سڪون، عمل ۾ پختگي، سماجي هم آهنگي، حقيقي خوشي.
- **سنڌي ادب:** شاهه لطيف جي شاعري ۽ اخلاقي لوڪ ڪهاڻيون.
- **ضدي مفهوم:** لالچ، خود غرضي.
اضافي مشق سوال (5 MCQs for practice)
- نرويرتا جو سڀ کان وڏو فائدو ڇا آهي؟
- ڪهڙو عمل نرويرتا جي ابتڙ آهي؟
- نرويرتا جي تعليم اسان کي ڇا کان پري رکي ٿي؟
- ڪهڙو بزرگ نرويرتا جي راهه تي هلڻ جو درس ڏئي ٿو؟
- نرويرتا جو عمل سماج ۾ ڪهڙي جذبي کي وڌائي ٿو؟
الف) گهڻي دولت ڪمائڻ
ب) ذهني سڪون حاصل ڪرڻ
ج) سماج ۾ عزت نه ملڻ
د) ٻين تي حاوي ٿيڻ
الف) سخاوت
ب) لالچ
ج) پرهيزگاري
د) خدمت
الف) فرض کان
ب) خوشيءَ کان
ج) خود غرضي ۽ مادي خواهشن کان
د) محنت کان
الف) شاهه عبداللطيف ڀٽائي
ب) سکندر اعظم
ج) ڪير به نه
د) هڪ ظالم بادشاهه
الف) حسد
ب) بي اعتمادي
ج) محبت ۽ ايڪو
د) دشمني
اميد آهي ته هن ليڪچر ذريعي توهان “نرويرتا جو ڦلُ” جي اهميت کي چڱيءَ طرح سمجهي ويا هوندا ۽ پنهنجي زندگي ۾ ان تي عمل ڪرڻ جي ڪوشش ڪندا.
