Language Enrichment Activities MCQs Quiz | Class 9
This quiz covers Language Enrichment Activities for Class IX Sanskrit (Subject Code 122), a part of Unit 20: Internal Assessment. Topics include various listening-speaking and writing activities such as stories, dialogues, speeches, drama, news, extempore, songs, shloka recitation, riddles, short compositions, trip reports, diaries, story writing from hints, wall magazines, shruti-lekh, and sukti writing, along with evaluation criteria like pronunciation, accuracy, presentation, and time (5 marks). Test your knowledge and download the PDF answer sheet after submission.
भाषा संवर्धन गतिविधयः: एकम् अवलोकनम्
कक्षा नवमी संस्कृत-विषये आन्तरिक-मूल्याङ्कनस्य प्रमुखः भागः भाषा-संवर्धन-गतिविधयः सन्ति। एताः गतिविधयः छात्राणां संस्कृतभाषा-कौशलस्य सर्वाङ्गीण-विकासार्थं परिकल्पिताः सन्ति। एभिः गतिविधिभिः श्रवणं, भाषणं, पठनं, लेखनं च चत्वारि भाषा-कौशलानि सुदृढानि भवन्ति।
प्रमुख गतिविधयः:
-
श्रवण-भाषण-गतिविधयः (Listening-Speaking Activities):
- **कथाकथनम्:** छात्रैः कथाः श्रुत्वा तासां प्रस्तुतिः, अथवा स्वयं कथानां निर्माणं, परिकल्पनं च।
- **संवादः:** द्वयोः वा अधिकयोः छात्रयोर्मध्ये दैनिक-जीवनाधारितः, पाठ्यांशसम्बद्धो वा संवादः।
- **भाषणम्:** कस्मिश्चित् विषये संक्षिप्तं भाषणम्।
- **नाट्यम्:** लघु-नाटिकानां वा एकाङ्किनां वा मञ्चनम्।
- **समाचार-वाचनम्:** संस्कृतभाषायां समाचार-प्रस्तुतिः।
- **आशुभाषणम्:** तात्कालिकं विषये भाषणम्।
- **गीत-गायनम्:** संस्कृत-गीतानि वा श्लोकाः वा गायनम्।
- **श्लोकवाचनम्:** शुद्धोच्चारणपूर्वकं श्लोकानां सस्वरं वाचनम्।
- **प्रहेलिका-कथनम्:** प्रहेलिकानां निर्माणं, कथनं, समाधानं च।
-
लेखन-गतिविधयः (Writing Activities):
- **लघु-निबन्धाः:** निर्दिष्ट-विषयेषु लघु-निबन्ध-लेखनम्।
- **यात्रा-वृत्तम्:** कस्याश्चित् यात्रायाः विषये विवरण-लेखनम्।
- **दैनिकी-लेखनम्:** दैनिकी-पुस्तिकायां दैनिक-घटनानां भावानां च लेखनम्।
- **संकेताधारित-कथा-लेखनम्:** प्रदत्त-संकेतान् उपयुज्य कथा-निर्माणम्।
- **भित्ति-पत्रिका-निर्माणम्:** संस्कृत-विषयाधारित-भित्ति-पत्रिकायाः सहभागितापूर्वकं निर्माणम्।
- **श्रुतिलेखनम्:** शिक्षकैः उक्त-शब्दानां वा वाक्यानां वा शुद्धतया लेखनम्।
- **सूक्तिलेखनम्:** प्रसिद्धानां सूक्तीनां सङ्कलनं, व्याख्यानं च।
मूल्याङ्कन-मापदण्डाः (Evaluation Criteria – 5 Marks):
एतासां गतीनां मूल्याङ्कनं निम्नलिखितैः मापदण्डैः क्रियते:
- **उच्चारणम् (Pronunciation):** शब्दानां शुद्धः उच्चारणम्।
- **शुद्धता (Accuracy):** व्याकरणस्य, शब्दप्रयोगस्य च शुद्धता।
- **प्रस्तुतिः (Presentation):** विषयस्य स्पष्टता, आत्मविश्वासः, शैली च।
- **समयः (Time Management):** निर्दिष्ट-समयावधौ कार्य-समाप्तिः।
द्रुत-पुनरावलोकनम् (Quick Revision):
- श्रवणं, भाषणं, लेखनं, पठनं च भाषा-कौशलानि सन्ति।
- कथाकथनम्, संवादः, आशुभाषणं च भाषण-कौशलस्य भागाः।
- दैनिकी, यात्रा-वृत्तम्, भित्ति-पत्रिका च लेखन-कौशलस्य भागाः।
- उच्चारणम्, शुद्धता, प्रस्तुतिः, समयः च मूल्याङ्कनस्य आधारभूताः बिन्दवः।
अतिरिक्त-अभ्यास-प्रश्नाः (5 Extra Practice Questions):
- **प्रश्नः:** ‘अभिनयः’ इति कस्यां गतिविधि-श्रेण्यां अन्तर्भवति?
- (अ) श्रवणम्
- (ब) भाषणम्
- (स) नाट्यम्
- (द) लेखनम्
उत्तरम्: (स) नाट्यम्
- **प्रश्नः:** छात्रेषु सृजनात्मकतां वर्धयितुं का लेखन-गतिविधिः सहायिका भवति?
- (अ) श्रुतिलेखनम्
- (ब) संकेतैः कथा-लेखनम्
- (स) समाचार-वाचनम्
- (द) गीत-गायनम्
उत्तरम्: (ब) संकेतैः कथा-लेखनम्
- **प्रश्नः:** संस्कृत-भाषायां ‘सामूहिक-चर्चा’ इति कस्याः गतेः अन्तर्गतम् आगच्छति?
- (अ) श्रवणम्
- (ब) लेखनम्
- (स) भाषणम्
- (द) पठनम्
उत्तरम्: (स) भाषणम्
- **प्रश्नः:** ‘भाव-प्रकाशनम्’ इति आन्तरिक-मूल्याङ्कनस्य कस्य मापदण्डस्य भागः अस्ति?
- (अ) शुद्धता
- (ब) उच्चारणम्
- (स) प्रस्तुतिः
- (द) समयः
उत्तरम्: (स) प्रस्तुतिः
- **प्रश्नः:** ‘स्वर-लयेन श्लोक-गायनम्’ कस्य कौशलस्य विकासं करोति?
- (अ) लेखन-कौशलस्य
- (ब) गणित-कौशलस्य
- (स) श्रवण-भाषण-कौशलस्य
- (द) चित्रकला-कौशलस्य
उत्तरम्: (स) श्रवण-भाषण-कौशलस्य
