याङ्सिवा (वस्तुनिष्ठ) MCQs क्विज | कक्षा ९
कक्षा: IX, विषय: राई (१३१), एकाई: प्रायोगिक व्याकरण (MCQ), शीर्षक: याङ्सिवा (वस्तुनिष्ठ) MCQs क्विज | कक्षा ९. यो क्विज प्रायोगिक व्याकरणको याङ्सिवा शीर्षकमा केन्द्रित १० बहु-वैकल्पिक प्रश्नहरू समावेश गर्दछ, प्रत्येक १ अंकको लागि। आफ्नो ज्ञान परीक्षण गर्न क्विज पूरा गर्नुहोस् र विस्तृत उत्तर पाना डाउनलोड गर्न ‘क्विज पेश गर्नुहोस्’ बटनमा क्लिक गर्नुहोस्।
याङ्सिवा र प्रायोगिक व्याकरण बुझ्दै
यस खण्डमा, हामी कक्षा ९ को राई विषयको प्रायोगिक व्याकरण अन्तर्गत ‘याङ्सिवा’ को अवधारणालाई गहिरोसँग बुझ्नेछौं। ‘याङ्सिवा’ राई भाषाको व्याकरणको एउटा महत्त्वपूर्ण पाटो हो, जसले वाक्य संरचना र अर्थमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
याङ्सिवाको परिचय
‘याङ्सिवा’ शब्दको अर्थ राई भाषामा ‘क्रियापदको रूप’ वा ‘क्रियापदको प्रयोग’ सँग सम्बन्धित हुन सक्छ। प्रायोगिक व्याकरणमा यसले क्रियापदहरू कसरी विभिन्न काल, पक्ष, वाच्य, र पुरुष अनुसार परिवर्तन हुन्छन् भन्ने कुरा बुझाउँछ। सही ‘याङ्सिवा’ को प्रयोगले वाक्यलाई शुद्ध र अर्थपूर्ण बनाउँछ।
मुख्य अवधारणा र बुँदाहरू
- काल (Tense): भूतकाल, वर्तमानकाल, भविष्यकालमा क्रियापदका रूपहरू कसरी परिवर्तन हुन्छन्। उदाहरणका लागि: “ऊ आयो” (भूतकाल), “ऊ आउँदैछ” (वर्तमानकाल), “ऊ आउनेछ” (भविष्यकाल)।
- पुरुष (Person): प्रथम पुरुष (म, हामी), द्वितीय पुरुष (तिमी, तपाईं), तृतीय पुरुष (ऊ, उनीहरू) अनुसार क्रियापदको परिवर्तन। राई भाषामा क्रियापदको रूप पुरुषअनुसार पनि फरक पर्न सक्छ।
- वचन (Number): एकवचन र बहुवचनमा क्रियापदका रूपहरू। उदाहरण: “छात्र पढ्छ” (एकवचन), “छात्रहरू पढ्छन्” (बहुवचन)।
- वाच्य (Voice): कर्तावाच्य, कर्मवाच्य, र भाववाच्यमा क्रियापदको प्रयोग। ‘याङ्सिवा’ ले वाच्य परिवर्तनमा क्रियापदको भूमिकालाई पनि समेट्छ।
- क्रियाविशेषण (Adverb): क्रियापदको विशेषता बताउने शब्दहरू र तिनीहरूको प्रयोग।
याङ्सिवाको प्रयोगका उदाहरणहरू
क्रियापदको सही प्रयोग (याङ्सिवा) ले वाक्यलाई स्पष्ट बनाउँछ। तल केही उदाहरणहरू दिइएका छन्:
| गलत प्रयोग | सही प्रयोग (याङ्सिवा) | व्याख्या |
|---|---|---|
| म किताब पढ्छ। | म किताब पढ्छु। | प्रथम पुरुष एकवचनसँग ‘पढ्छु’ क्रियापद प्रयोग हुन्छ। |
| उनीहरूले खेल्यो। | उनीहरूले खेले। | बहुवचन कर्तासँग ‘खेले’ क्रियापद प्रयोग हुन्छ। |
| राम घर जानु। | राम घर गयो। | भूतकालमा क्रियापदको सही रूप ‘गयो’ हो। |
द्रुत पुनरावलोकन
- याङ्सिवा = राई भाषामा क्रियापदको सही प्रयोग/रूप।
- काल, पुरुष, वचन र वाच्यले क्रियापदको रूप परिवर्तन गर्छ।
- क्रियाविशेषणले क्रियापदको अर्थ स्पष्ट पार्छ।
- व्याकरणको शुद्धताका लागि याङ्सिवाको ज्ञान महत्त्वपूर्ण छ।
थप अभ्यास प्रश्नहरू
- तलका मध्ये कुन शब्द क्रियापद हो?
- सुन्दर
- खाने
- घर
- धेरै
- “हामी ______ फुटबल खेल्छौं।” रिक्त स्थानमा उपयुक्त शब्द भर्नुहोस्।
- हरेक दिन
- राम्रो
- चाहिँ
- कालो
- “आज पानी ____।” रिक्त स्थानमा सही क्रियापद प्रयोग गर्नुहोस्।
- पर्दैछ
- पर्छन्
- परियो
- पर्दथ्यो
- “म भात खाएँ।” यो वाक्य कुन कालमा छ?
- वर्तमान काल
- भूत काल
- भविष्य काल
- अपूर्ण भूत काल
- “विद्यार्थीहरूले गृहकार्य गरे।” यो वाक्यलाई कर्मवाच्यमा परिवर्तन गर्दा के हुन्छ?
- गृहकार्य विद्यार्थीहरूले गरे।
- गृहकार्य विद्यार्थीहरूद्वारा गरियो।
- विद्यार्थीहरूद्वारा गृहकार्य गरे।
- गृहकार्य गरियो विद्यार्थीहरूले।
