Navi Purani Tehzeeb MCQs Quiz | Class 9
This quiz covers Class IX, Subject Punjabi (004) – Unit Literature – Sahit Mala I (Poetry), specifically focusing on the topic ‘Navi Purani Tehzeeb MCQs Quiz | Class 9’ which explores poem study: tradition vs modernity. Test your knowledge with 10 multiple-choice questions, submit your answers, and download a detailed PDF of your results.
ਸਿੱਖਿਆਦਾਇਕ ਸਮੱਗਰੀ: ਨਵੀਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਦਾ ਅਧਿਐਨ
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ:
‘ਨਵੀਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ’ ਕਵਿਤਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਦਵੰਦ ਨੂੰ ਬੜੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਸਾਡੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸਦੇ ਕੁਝ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ।
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ:
- ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਬਨਾਮ ਪਰੰਪਰਾ: ਕਵਿਤਾ ਨਵੀਂ (ਆਧੁਨਿਕ) ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ (ਪਰੰਪਰਾਗਤ) ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਦੇ ਫਰਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਸਾਂਝੇਪਨ, ਨੈਤਿਕਤਾ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸਾਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਵੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ, ਪਦਾਰਥਵਾਦ, ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਕਵਿਤਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਖੋਖਲਾਪਨ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅੱਜ ਸਵਾਰਥ ਅਤੇ ਫੁਰਸਤ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਗਏ ਹਨ।
- ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਘਸਾਰਾ: ਕਵੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਭੁੱਲ ਨਾ ਜਾਈਏ। ਸੱਚਾਈ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਲੋੜ: ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਸਮਾਜ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਤਹਿਜ਼ੀਬਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ:
| ਪੱਖ | ਪੁਰਾਣੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ | ਨਵੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ |
|---|---|---|
| ਰਿਸ਼ਤੇ | ਨਿੱਘੇ, ਸਾਂਝੇ, ਗੂੜ੍ਹੇ | ਖੋਖਲੇ, ਵਿਅਕਤੀਵਾਦੀ, ਸਵਾਰਥੀ |
| ਮੁੱਲ | ਨੈਤਿਕਤਾ, ਭਾਈਚਾਰਾ, ਸਹਿਯੋਗ, ਸਾਦਗੀ | ਪਦਾਰਥਵਾਦ, ਨਿੱਜਵਾਦ, ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ, ਖਪਤਵਾਦ |
| ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ | ਸਾਦਾ, ਧੀਮਾ, ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ | ਤੇਜ਼, ਗੁੰਝਲਦਾਰ, ਤਕਨੀਕੀ-ਨਿਰਭਰ |
| ਪਹਿਚਾਣ | ਸਮੂਹਕ, ਪਰਿਵਾਰਕ | ਵਿਅਕਤੀਗਤ, ਆਜ਼ਾਦ |
ਤੁਰੰਤ ਦੁਹਰਾਈ (Quick Revision):
- ਕਵਿਤਾ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਸੁਮੇਲ ਬਾਰੇ ਹੈ।
- ਪੁਰਾਣੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਨਵੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਦੂਰੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਕਵੀ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਪਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਾਧੂ ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ:
- ‘ਤਹਿਜ਼ੀਬ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
(ੳ) ਸ਼ਹਿਰ (ਅ) ਸੱਭਿਆਚਾਰ (ੲ) ਇਮਾਰਤ (ਸ) ਪਿੰਡ - ਪੁਰਾਣੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ?
(ੳ) ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ (ਅ) ਸਵਾਰਥੀ (ੲ) ਸਾਦਾ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ (ਸ) ਤਕਨੀਕੀ - ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਦੇਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
(ੳ) ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘ (ਅ) ਵਧਦਾ ਪਦਾਰਥਵਾਦ (ੲ) ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ (ਸ) ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ - ਕਵੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ?
(ੳ) ਗਿਆਨ (ਅ) ਪੈਸਾ (ੲ) ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ (ਸ) ਸੁਤੰਤਰਤਾ - ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
(ੳ) ਕੇਵਲ ਪੁਰਾਣੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ (ਅ) ਕੇਵਲ ਨਵੇਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ (ੲ) ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ (ਸ) ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ
ਵਾਧੂ ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ:
- (ਅ) ਸੱਭਿਆਚਾਰ
- (ੲ) ਸਾਦਾ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ
- (ਅ) ਵਧਦਾ ਪਦਾਰਥਵਾਦ
- (ੲ) ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ
- (ੲ) ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ
