Idioms (Muhavare: A to H) MCQs Quiz | Class 9

ਇਹ ਕੁਇਜ਼ ਕਲਾਸ IX ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ (004) ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨ ਇਕਾਈ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਮੁਹਾਵਰੇ (ੳ ਤੋਂ ਹ)। ਇਹ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਹੀ ਮੁਹਾਵਰੇ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋਗੇ। ਹਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1 ਅੰਕ ਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਸਕੋਰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕੁਇਜ਼ ਸਬਮਿਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਉੱਤਰ PDF ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ।

ਮੁਹਾਵਰੇ (Idioms): ਸਮਝ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ

ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਵਰੇ (Idioms) ਉਹ ਸ਼ਬਦ-ਸਮੂਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਧਾਰਨ ਅਰਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਅਰਥ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਰੋਚਕ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੁਹਾਵਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਝ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ

  • ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ: ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
  • ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ: ਇਹ ਘੱਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
  • ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਹਿਲੂ: ਮੁਹਾਵਰੇ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਝਲਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
  • ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨੀ: ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਮਝਣਯੋਗ ਅਤੇ ਰੌਚਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ (ਕੁਇਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ)

ਇਸ ਕੁਇਜ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਮਿਲੇ ਹਨ:

  1. ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਚੁਣੋ: ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਹਾਵਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਹੀ ਅਰਥ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
    ਉਦਾਹਰਨ: ‘ਅੱਖਾਂ ਫੇਰ ਲੈਣੀਆਂ’ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਚੁਣੋ। (ਉਪਕਾਰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ)
  2. ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਮੁਹਾਵਰਾ ਚੁਣੋ/ਵਾਕ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ: ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਮੁਹਾਵਰਾ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਚੁਣਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
    ਉਦਾਹਰਨ: ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਰਾਜੂ ____________। (ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੈ ਗਈ)

ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣ

  • ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਕਸਰ ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਅਰਥ ਕੁਝ ਹੋਰ।
  • ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
  • ਹਰ ਮੁਹਾਵਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਵਾਧੂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

  1. ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ‘ਹਵਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ’ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
    ੳ) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਨਾ
    ਅ) ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣਾ
    ੲ) ਹਵਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ
    ਸ) ਹਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ
    ਉੱਤਰ: ੳ) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਨਾ
  2. ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਹੜਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
    ੳ) ਅੱਖਾਂ ਚੁਰਾਉਣਾ
    ਅ) ਉੱਲੂ ਬਣਾਉਣਾ
    ੲ) ਅੱਗ ਬਬੂਲਾ ਹੋਣਾ
    ਸ) ਇੱਟ ਨਾਲ ਇੱਟ ਖੜਕਾਉਣਾ
    ਉੱਤਰ: ਅ) ਉੱਲੂ ਬਣਾਉਣਾ
  3. ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ‘ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਹੋਣਾ’ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
    ੳ) ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੋਣਾ
    ਅ) ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣਾ
    ੲ) ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਦਿਖਣਾ
    ਸ) ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਣਾ
    ਉੱਤਰ: ਅ) ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣਾ
  4. ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ‘ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ’ ਮੁਹਾਵਰਾ ਕਿਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ?
    ੳ) ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਉੱਡਣਾ
    ਅ) ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਕਰਨਾ
    ੲ) ਬਹੁਤ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨਾ
    ਸ) ਉੱਪਰ ਦੇਖਣਾ
    ਉੱਤਰ: ੲ) ਬਹੁਤ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨਾ
  5. ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਜੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਢੁਕਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ?
    ੳ) ਅੰਗ-ਅੰਗ ਢਿੱਲਾ ਹੋਣਾ
    ਅ) ਆਂਡਿਆਂ ਤੇ ਬਹਿਣਾ
    ੲ) ਅੱਡੀਆਂ ਚੁੱਕ-ਚੁੱਕ ਵੇਖਣਾ
    ਸ) ਅੰਗ-ਅੰਗ ਮੁਸਕਰਾਉਣਾ
    ਉੱਤਰ: ਸ) ਅੰਗ-ਅੰਗ ਮੁਸਕਰਾਉਣਾ

Author

  • CBSE Quiz Editorial Team

    Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.