Sandhi MCQs Quiz | Class 9
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରୀ Class IX, Subject Odia (013), Unit Grammar ଏବଂ Topic Sandhi (ସନ୍ଧି) ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏଥିରେ Swara Sandhi (ସ୍ୱର ସନ୍ଧି), Byanjana Sandhi (ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସନ୍ଧି) ଓ Bisarga Sandhi (ବିସର୍ଗ ସନ୍ଧି) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଉତ୍ତର ଦେବା ପରେ ‘Submit Quiz’ ବଟନ୍ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଫଳାଫଳର PDF ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିବା ପାଇଁ ‘Download Answer PDF’ ବଟନ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
ସନ୍ଧି ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ସୂଚନା
ସନ୍ଧି (Sandhi) ହେଉଛି ବ୍ୟାକରଣର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇଟି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଣ୍ଣ୍ଣର ମିଳନରୁ ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ତାହାକୁ ସନ୍ଧି କୁହାଯାଏ। ଏହା ଶବ୍ଦର ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ସରଳ କରିଥାଏ ଏବଂ ଶବ୍ଦ ସମ୍ପଦକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ। ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନି ପ୍ରକାରର ସନ୍ଧି ଦେଖାଯାଏ: ସ୍ୱର ସନ୍ଧି, ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସନ୍ଧି, ଏବଂ ବିସର୍ଗ ସନ୍ଧି।
୧. ସ୍ୱର ସନ୍ଧି (Swara Sandhi)
ଦୁଇଟି ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣର ମିଳନରୁ ଯେଉଁ ସନ୍ଧି ହୁଏ, ତାହାକୁ ସ୍ୱର ସନ୍ଧି କୁହାଯାଏ। ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ଓ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ଧି ହେବା ଦ୍ୱାରା ନୂତନ ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
- ଉଦାହରଣ:
- ହିମ + ଆଳୟ = ହିମାଳୟ (ଅ + ଆ = ଆ)
- ବିଦ୍ୟା + ଆଳୟ = ବିଦ୍ୟାଳୟ (ଆ + ଆ = ଆ)
- ପର + ଉପକାର = ପରୋପକାର (ଅ + ଉ = ଓ)
- ମହା + ଈଶ = ମହେଶ (ଆ + ଈ = ଏ)
- ଅତି + ଅନ୍ତ = ଅତ୍ୟନ୍ତ (ଇ + ଅ = ଯ)
୨. ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସନ୍ଧି (Byanjana Sandhi)
ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣର ମିଳନରୁ ଯେଉଁ ସନ୍ଧି ହୁଏ, ତାହାକୁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସନ୍ଧି କୁହାଯାଏ। ଏଥିରେ ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ।
- ଉଦାହରଣ:
- ଦିକ୍ + ଅମ୍ବର = ଦିଗମ୍ବର (କ୍ + ଅ = ଗ)
- ଜଗତ + ନାଥ = ଜଗନ୍ନାଥ (ତ୍ + ନ = ନ୍ନ)
- ସମ୍ + ଯୋଗ = ସଂଯୋଗ (ମ୍ + ଯ = ଂ)
- ଉତ୍ + ଲାସ = ଉଲ୍ଲାସ (ତ୍ + ଲ = ଲ୍ଲ)
- ସତ୍ + ଚିତ୍ + ଆନନ୍ଦ = ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ (ତ୍ + ଚ = ଚ୍ଚ)
୩. ବିସର୍ଗ ସନ୍ଧି (Bisarga Sandhi)
ବିସର୍ଗ (:) ସହିତ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ବ୍ୟଞ୍ଜନବର୍ଣ୍ଣର ମିଳନରୁ ଯେଉଁ ସନ୍ଧି ହୁଏ, ତାହାକୁ ବିସର୍ଗ ସନ୍ଧି କୁହାଯାଏ। ଏଥିରେ ବିସର୍ଗର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥାଏ।
- ଉଦାହରଣ:
- ନିଃ + ଚୟ = ନିଶ୍ଚୟ (ଃ + ଚ = ଶ୍ଚ)
- ତପଃ + ବନ = ତପୋବନ (ଃ + ବ = ଓ)
- ନିଃ + ରସ = ନୀରସ (ଃ + ର = ର) (ବିସର୍ଗ ଲୋପ ଓ ପୂର୍ବ ସ୍ୱର ଦୀର୍ଘ)
- ଦୁଃ + ଚରିତ୍ର = ଦୁଶ୍ଚରିତ୍ର (ଃ + ଚ = ଶ୍ଚ)
- ମନଃ + ଯୋଗ = ମନୋଯୋଗ (ଃ + ଯ = ଓ)
ସନ୍ଧି ପ୍ରକାରଭେଦ ଏକ ନଜରରେ (Table)
| ସନ୍ଧି ପ୍ରକାର | ସଂଜ୍ଞା | ଉଦାହରଣ |
|---|---|---|
| ସ୍ୱର ସନ୍ଧି | ସ୍ୱର + ସ୍ୱର | ପର + ଉପକାର = ପରୋପକାର |
| ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସନ୍ଧି | ସ୍ୱର/ବ୍ୟଞ୍ଜନ + ବ୍ୟଞ୍ଜନ | ଦିକ୍ + ଅମ୍ବର = ଦିଗମ୍ବର |
| ବିସର୍ଗ ସନ୍ଧି | ବିସର୍ଗ + ସ୍ୱର/ବ୍ୟଞ୍ଜନ | ନିଃ + ଚୟ = ନିଶ୍ଚୟ |
ଶୀଘ୍ର ସମୀକ୍ଷା (Quick Revision)
- ସନ୍ଧି ମାନେ ଦୁଇ ବର୍ଣ୍ଣର ମିଳନ।
- ସ୍ୱର ସନ୍ଧିରେ ଦୁଇଟି ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣର ମିଳନ ହୁଏ।
- ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସନ୍ଧିରେ ସ୍ୱର/ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସହିତ ବ୍ୟଞ୍ଜନର ମିଳନ ହୁଏ।
- ବିସର୍ଗ ସନ୍ଧିରେ ବିସର୍ଗ ସହିତ ସ୍ୱର/ବ୍ୟଞ୍ଜନର ମିଳନ ହୁଏ।
- ସନ୍ଧି ଶବ୍ଦକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ।
ଅତିରିକ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନ (Extra Practice Questions)
ଆହୁରି ଅଧିକ ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କିମ୍ବା ସନ୍ଧି କରନ୍ତୁ:
- ସର୍ବ + ଉତ୍ତମ = ?
- ବିଷମ + ଆଳୟ = ?
- ଶରତ୍ + ଚନ୍ଦ୍ର = ?
- ଧନୁଃ + ଟଙ୍କାର = ?
- ନିଃ + ଧନ = ?
