Reference to Context MCQs Quiz | Class 10

แบบทดสอบปรนัยอ้างอิงบริบทนี้จัดทำขึ้นสำหรับนักเรียนชั้น X วิชาภาษาไทย (136) หน่วย: วรรณกรรม หัวข้อ: แบบทดสอบปรนัยอ้างอิงบริบท | ชั้น 10 แบบทดสอบนี้ครอบคลุมการอธิบายรายละเอียดของข้อความและโยงใยกับแก่นเรื่อง เมื่อทำแบบทดสอบเสร็จแล้ว โปรดส่งคำตอบเพื่อดูผลและดาวน์โหลดไฟล์ PDF ที่มีคำตอบของคุณ

การวิเคราะห์อ้างอิงบริบทและแก่นเรื่องในวรรณคดีไทย

การศึกษาและทำความเข้าใจวรรณคดีไทยนั้น นอกจากการอ่านเพื่อความเพลิดเพลินแล้ว การวิเคราะห์อ้างอิงบริบท (Reference to Context) และการเชื่อมโยงกับแก่นเรื่อง (Theme Linkage) ถือเป็นทักษะสำคัญที่จะช่วยให้นักเรียนสามารถเข้าถึงคุณค่าและความหมายอันลึกซึ้งของงานวรรณคดีได้อย่างถ่องแท้

การวิเคราะห์ข้อความโดยละเอียด

การทำความเข้าใจบริบทของบทประพันธ์คือการพิจารณาองค์ประกอบต่างๆ ที่อยู่รอบข้อความนั้นๆ เพื่อให้ตีความได้อย่างถูกต้องและครบถ้วน:

  • ผู้พูด/ผู้แต่ง: ใครเป็นผู้กล่าวหรือเขียนข้อความนี้ สถานะ บทบาท หรือเจตนาของผู้พูดส่งผลต่อความหมายอย่างไร
  • สถานการณ์และฉาก: ข้อความนี้กล่าวขึ้นในสถานการณ์ใด เหตุการณ์ใดกำลังเกิดขึ้นในขณะนั้น สถานที่และเวลาที่กล่าวถึงมีผลต่อความหมายหรือไม่
  • คำศัพท์และสำนวน: พิจารณาความหมายของคำศัพท์ที่ใช้ อาจมีคำโบราณหรือสำนวนเฉพาะที่ต้องทำความเข้าใจ รวมถึงความหมายโดยนัย (Connotative meaning)
  • โวหารภาพพจน์: การระบุและตีความโวหารภาพพจน์ต่างๆ เช่น อุปมา (Simile), อุปลักษณ์ (Metaphor), สัญลักษณ์ (Symbolism), บุคลาธิษฐาน (Personification) เป็นสิ่งสำคัญ เพราะสิ่งเหล่านี้ช่วยเพิ่มความลึกซึ้งและมิติให้กับข้อความ
  • ความหมายโดยตรงและโดยนัย: แยกแยะความหมายที่ปรากฏชัดเจนจากความหมายที่ซ่อนอยู่เบื้องหลัง เพื่อให้เข้าใจสารที่ผู้แต่งต้องการสื่อสารอย่างสมบูรณ์

การเชื่อมโยงกับแก่นเรื่อง

เมื่อเข้าใจบริบทของข้อความแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการเชื่อมโยงข้อความนั้นๆ เข้ากับแก่นเรื่องหลักของวรรณคดีทั้งเรื่อง ซึ่งจะช่วยให้เห็นภาพรวมและความสำคัญของส่วนย่อยที่มีต่อส่วนรวม:

  • ระบุแก่นเรื่องหลัก: วรรณคดีแต่ละเรื่องมีแก่นเรื่องสำคัญที่ต้องการสื่อสาร เช่น คุณธรรม (ความกตัญญู, ความซื่อสัตย์), ความรัก (ความรักระหว่างหนุ่มสาว, ความรักชาติ), ความขัดแย้ง (ความดี-ความชั่ว, อำนาจ), สังคมและการเมือง
  • พัฒนาการของตัวละคร: ข้อความนั้นๆ สะท้อนพัฒนาการทางความคิด อารมณ์ หรือพฤติกรรมของตัวละครอย่างไร และการเปลี่ยนแปลงนั้นสนับสนุนแก่นเรื่องหลักอย่างไร
  • เจตนาของผู้แต่ง: ผู้แต่งต้องการเน้นย้ำประเด็นใด หรือต้องการให้ผู้อ่านได้รับข้อคิดอะไรจากข้อความนั้นๆ ซึ่งมักจะสอดคล้องกับแก่นเรื่องโดยรวมของงานประพันธ์
  • คุณค่าทางวรรณคดี: ข้อความนี้มีคุณค่าด้านใดบ้าง เช่น ด้านจริยธรรม, สังคม, วัฒนธรรม หรือวรรณศิลป์ และคุณค่านั้นเชื่อมโยงกับแก่นเรื่องอย่างไร

ตารางสรุปโวหารภาพพจน์สำคัญ

โวหารภาพพจน์ ความหมาย ตัวอย่าง
อุปมา (Simile) เปรียบเทียบสิ่งหนึ่งเหมือนอีกสิ่งหนึ่ง โดยมีคำว่า ‘เหมือน’, ‘ดุจ’, ‘ราวกับ’ งามหยาดฟ้ามาดิน เหมือนกินรี
อุปลักษณ์ (Metaphor) เปรียบเทียบสิ่งหนึ่งเป็นอีกสิ่งหนึ่ง โดยใช้คำว่า ‘เป็น’, ‘คือ’ เธอคือดวงใจของฉัน
สัญลักษณ์ (Symbolism) ใช้สิ่งหนึ่งแทนอีกสิ่งหนึ่งที่จับต้องไม่ได้หรือเป็นนามธรรม ดอกกุหลาบ (สัญลักษณ์ของความรัก), นกพิราบ (สัญลักษณ์ของสันติภาพ)
บุคลาธิษฐาน (Personification) ทำให้สิ่งไม่มีชีวิต หรือสัตว์ มีคุณสมบัติเหมือนมนุษย์ ลมพัดโชยเอื่อย ราวกับกระซิบข้างหู

แนวทางปฏิบัติเพื่อการทบทวน

  • อ่านข้อความอย่างละเอียดหลายครั้ง เพื่อจับใจความสำคัญ
  • พิจารณาก่อนว่าข้อความนั้นเป็นของใคร กล่าวกับใคร หรือกล่าวถึงใคร
  • ทำความเข้าใจสถานการณ์ที่ข้อความนั้นปรากฏขึ้น
  • วิเคราะห์คำศัพท์ สำนวน และโวหารภาพพจน์ที่ใช้
  • เชื่อมโยงข้อความกับเนื้อเรื่องทั้งหมด และตีความแก่นเรื่องที่ผู้แต่งต้องการสื่อสาร

คำถามฝึกฝนเพิ่มเติม (5 ข้อ)

  1. จากบทประพันธ์ “อันความจริงใจมิใช่ของหาง่าย ต้องใช้เวลาพิสูจน์จึงจะเห็น” สะท้อนแนวคิดใด?

    1. การตัดสินใจอย่างรวดเร็ว
    2. ความสำคัญของการสร้างความเชื่อใจ
    3. การไม่เชื่อใจใครเลย
    4. การพึ่งพาโชคชะตา

    คำตอบ: ความสำคัญของการสร้างความเชื่อใจ

  2. ในเรื่องรามเกียรติ์ การที่ทศกัณฐ์รักนางสีดามากจนก่อสงคราม สะท้อนถึงผลเสียของกิเลสใด?

    1. ความกล้าหาญ
    2. ความโลภ
    3. ความทะเยอทะยาน
    4. ความหลงผิดในอำนาจ

    คำตอบ: ความหลงผิดในอำนาจ

  3. “รู้หลบเป็นปีก รู้หลีกเป็นหาง” สำนวนนี้สอนเรื่องอะไร?

    1. ความสามารถในการต่อสู้
    2. ความสำคัญของการปรับตัวและเอาตัวรอด
    3. การมีความเร็วและแข็งแรง
    4. การหลีกเลี่ยงความรับผิดชอบ

    คำตอบ: ความสำคัญของการปรับตัวและเอาตัวรอด

  4. หากตัวละครกล่าวว่า “ถึงตัวจะตาย ขอให้ได้ชื่อว่าทำดี” แสดงถึงคุณธรรมใด?

    1. ความกลัวความตาย
    2. ความปรารถนาในชื่อเสียงส่วนตัว
    3. ความเสียสละเพื่อคุณงามความดี
    4. ความหลงในอำนาจ

    คำตอบ: ความเสียสละเพื่อคุณงามความดี

  5. “เห็นช้างขี้ ขี้ตามช้าง” เป็นสำนวนที่วิพากษ์วิจารณ์พฤติกรรมใด?

    1. การทำความดีตามผู้อื่น
    2. การเลียนแบบผู้อื่นโดยไม่พิจารณาความเหมาะสม
    3. การช่วยเหลือผู้อื่น
    4. การใช้ชีวิตอย่างพอเพียง

    คำตอบ: การเลียนแบบผู้อื่นโดยไม่พิจารณาความเหมาะสม