సమాసాలు MCQs క్విజ్ | క్లాస్ 10
ఈ క్విజ్ క్లాస్ X, తెలుగు (A.P) సబ్జెక్టులోని సెక్షన్ C – గ్రామర్ యూనిట్ నుండి సమాసాలు అనే అంశంపై రూపొందించబడింది. ఇది ముఖ్యంగా ద్వంద్వ సమాసం అనే ఉప-అంశాన్ని కవర్ చేస్తుంది. మీ సమాధానాలను సమర్పించి, మీ ఫలితాలను వీక్షించడానికి మరియు సమాధానాలతో కూడిన PDFను డౌన్లోడ్ చేసుకోవడానికి “క్విజ్ సమర్పించండి” బటన్ను నొక్కండి.
సమాసాలు – వివరణ మరియు ద్వంద్వ సమాసం
తెలుగు వ్యాకరణంలో సమాసాలు అనేవి రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదాలను కలిపి ఒకే పదంగా రూపొందించడం. దీని ద్వారా పదాలకు సంక్షిప్తత, సౌందర్యం, స్పష్టత చేకూరుతుంది. సమాసాలను అర్థం చేసుకోవడం ద్వారా భాషపై పట్టు సాధించవచ్చు.
సమాసాల ముఖ్య రకాలు
తెలుగులో అనేక రకాల సమాసాలు ఉన్నాయి, వాటిలో కొన్ని ముఖ్యమైనవి:
- ద్వంద్వ సమాసం: రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమాన ప్రాధాన్యం గల నామవాచకాలు కలసి ఏర్పడే సమాసం.
- తత్పురుష సమాసం: విభక్తి ప్రత్యయాలు లోపించి ఏర్పడే సమాసం.
- కర్మధారయ సమాసం: విశేషణం, విశేష్యం కలసి ఏర్పడే సమాసం.
- ద్విగు సమాసం: సంఖ్యావాచకం మొదట ఉండే సమాసం.
- బహువ్రీహి సమాసం: సమాస పదంలోని అర్థం కాకుండా, మరొక అర్థాన్ని సూచించే సమాసం.
- అవ్యయీభావ సమాసం: పూర్వపదం అవ్యయమై, దాని అర్థం ప్రధానంగా ఉండే సమాసం.
ద్వంద్వ సమాసం (Dwandva Samaasam)
ద్వంద్వ సమాసం అనేది సమాసాలలో ఒక ముఖ్యమైన రకం. ఇందులో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ నామవాచకాలు సమాన ప్రాధాన్యతతో ఒకే పదంగా కలుస్తాయి. విగ్రహ వాక్యం రాసినప్పుడు ‘మరియు’, ‘ఇంకా’, ‘ను’, ‘యు’ వంటి సంయోజకాలు వస్తాయి.
లక్షణాలు:
- సమాసంలోని అన్ని పదాలకు సమాన ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.
- ప్రతి పదం నామవాచకమే అయి ఉంటుంది.
- విగ్రహ వాక్యం రాసినప్పుడు పదాల మధ్య ‘మరియు’ లేదా ‘ఇంకా’ వంటి సంయోజకాలు వస్తాయి.
- తరచుగా వ్యతిరేక పదాలు లేదా జంట పదాలు ఈ సమాసంలో కనిపిస్తాయి.
ద్వంద్వ సమాసం – ఉదాహరణలు:
| సమాస పదం | విగ్రహ వాక్యం |
|---|---|
| తల్లిదండ్రులు | తల్లియును తండ్రియును |
| రామలక్ష్మణులు | రాముడును లక్ష్మణుడును |
| అన్నాచెల్లెళ్లు | అన్నయును చెల్లెలును |
| కూరగాయలు | కూరయును కాయలును |
| పాపపుణ్యాలు | పాపమును పుణ్యమును |
త్వరిత పునశ్చరణ
- సమాసం అంటే పదాలను సంక్షిప్తంగా కలపడం.
- ద్వంద్వ సమాసంలో అన్ని పదాలకు సమాన ప్రాధాన్యం.
- ద్వంద్వంలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ నామవాచకాలు కలుస్తాయి.
- విగ్రహ వాక్యంలో ‘మరియు’, ‘ఇంకా’, ‘ను’, ‘యు’ వంటివి వస్తాయి.
అదనపు అభ్యాస ప్రశ్నలు
- కింది వాటిలో ద్వంద్వ సమాసం కానిది ఏది? (రామలక్ష్మణులు, కృష్ణార్జునులు, తల్లిదండ్రులు, నవగ్రహాలు)
- “సుఖదుఃఖాలు” విగ్రహ వాక్యం రాయండి.
- “సీతారాములు” ఏ సమాసానికి ఉదాహరణ?
- “ధర్మయును అధర్మయును” దీనికి సమాస పదం ఏమిటి?
- “అక్కాచెల్లెళ్లు” ఇది ఏ రకమైన సమాసం?
Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.