Telugu Sandhulu MCQs Quiz | Class 10

This quiz is designed for **Class X** students studying **TELUGU (A.P)**. It covers **Section C – Grammar** with a special focus on **Telugu Sandhulu MCQs Quiz | Class 10** and specifically **Dvirukta Takaaradesa**. Test your knowledge by attempting the 10 multiple-choice questions. Once completed, you can submit your answers to see your score and download a detailed PDF answer sheet for review.

తెలుగు సంధులు: ద్విరుక్త టకారాదేశ సంధిపై వివరణ

తెలుగు వ్యాకరణంలో సంధులు ఒక ముఖ్యమైన భాగం. రెండు పదాలు కలిసినప్పుడు వాటి మధ్య జరిగే వర్ణ మార్పులను సంధి అంటారు. ఈ విభాగంలో మనం ‘ద్విరుక్త టకారాదేశ సంధి’ గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం.

ద్విరుక్త టకారాదేశ సంధి అంటే ఏమిటి?

కొన్ని విశేషణ పదాలకు (గుణాలను తెలిపే పదాలకు) ‘త’ కారం మొదటి అక్షరంగా ఉన్న పదం పరమైనప్పుడు, ‘త’ కారం ద్విరుక్త టకారంగా (ట్ట) మారుతుంది. దీనినే ద్విరుక్త టకారాదేశ సంధి అంటారు.

నిర్వచనం: నామవాచక బహువచన రూపంబుల ‘ను’, ‘రు’ లు లోపించి ‘ట్ట’ ఆగమంబగు అని కొన్ని సందర్భాలలోనూ, మరికొన్ని సందర్భాలలో ‘త’ కారానికి ‘ట్ట’ ఆదేశం అవుతుంది.

సాధారణంగా, ‘కడిది, నలుపు, పొదరు’ వంటి విశేషణ పదాలకు ‘త’ వర్ణంతో ప్రారంభమయ్యే పదం చేరినప్పుడు ఈ సంధి జరుగుతుంది. ఇక్కడ ‘త’ అనేది ‘ట్ట’ గా ఆదేశంగా వస్తుంది. ‘ద్విరుక్త’ అంటే రెండుసార్లు పలకడం లేదా రెట్టింపు అవ్వడం.

ఉదాహరణలు:

  • కడిది + తనంబు = కడిదిట్ట తనంబు (ఇక్కడ ‘తనంబు’ లోని ‘త’ ‘ట్ట’ గా మారింది.)
  • నలుపు + తనంబు = నలుపుట్ట తనంబు (ఇక్కడ కూడా ‘త’ ‘ట్ట’ గా మారింది.)
  • పొదరు + తాలు = పొదరిట్ట తాలు (ఈ ఉదాహరణలో కూడా ‘త’ ‘ట్ట’ గా ఆదేశమయింది.)
  • చిగురు + టెంకి = చిగురిట్ట టెంకి (ఇది కొన్నిసార్లు ద్విరుక్త టకారాదేశ సంధి కిందకు వస్తుంది, ట అనే వర్ణాన్ని కలిగి ఉండటం వలన.)

సంధి ప్రక్రియను అర్థం చేసుకోవడం:

ఈ సంధిలో, పూర్వపదం (మొదటి పదం) చివరలో ఉన్న వర్ణం, పరపదం (రెండవ పదం) మొదట ఉన్న ‘త’ కారాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. ఫలితంగా ‘త’ కారం ‘ట్ట’ కారంగా మారుతుంది. ఇది తెలుగు పదాలను మరింత సులువుగా, శ్రావ్యంగా పలకడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

ముఖ్యాంశాలు:

  • ‘ద్విరుక్త టకారాదేశ సంధి’ లో ‘త’ కారం ‘ట్ట’ కారంగా మారుతుంది.
  • ఈ సంధి సాధారణంగా కొన్ని విశేషణ పదాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది.
  • ఉదాహరణలు: కడిదిట్ట తనంబు, నలుపుట్ట తనంబు.

త్వరిత పునశ్చరణ:

  1. సంధి అంటే రెండు పదాలు కలిసినప్పుడు వర్ణ మార్పులు.
  2. ద్విరుక్త టకారాదేశ సంధి: ‘త’ కారం ‘ట్ట’ కారంగా మారడం.
  3. ముఖ్యంగా విశేషణ పదాలకు వర్తిస్తుంది.

అదనపు అభ్యాస ప్రశ్నలు:

  1. ‘నిమ్మలపు + తనంబు’ సంధి పదం ఏది?
  2. ద్విరుక్త టకారాదేశ సంధికి మరొక ఉదాహరణ ఇవ్వండి.
  3. కింది వాటిలో ద్విరుక్త టకారాదేశ సంధి కానిది ఏది? (a) చిగురిట్ట టెంకి (b) కడిదిట్ట తనంబు (c) రాముడతడు (d) నలుపుట్ట తనంబు
  4. ‘ట్ట’ కారం ఏ సంధిలో ఆదేశంగా వస్తుంది?
  5. ‘తెలుపు + తనంబు’ కలిపితే వచ్చే సంధి పదం ఏమిటి?