Prose MCQs Quiz | Class 10

ಇದು CBSE Class X ಕನ್ನಡ (ಕೋಡ್ 015) ವಿಷಯದ, ‘ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ರಚನೆ’ ಘಟಕದ ‘ಭಾಗ್ಯಶಿಲ್ಪಿಗಳು (ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್; ಸರ್. ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ)’ ವಿಷಯದ ಕುರಿತಾದ ರಸಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 10 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ. ರಸಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ನಿಮ್ಮ ಸ್ಕೋರ್ ಅನ್ನು ನೋಡಲು ‘Submit Quiz’ ಬಟನ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ. ನಂತರ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರಗಳೊಂದಿಗೆ PDF ಅನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ‘Download Answer PDF’ ಬಟನ್ ಬಳಸಿ.

ಭಾಗ್ಯಶಿಲ್ಪಿಗಳು: ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ಸರ್. ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕುರಿತು

ಭಾಗ್ಯಶಿಲ್ಪಿಗಳು’ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿ ಮೆರೆದ ಮಹನೀಯರಾದ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ಸರ್. ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರ ಅಪ್ರತಿಮ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ದೂರದೃಷ್ಟಿ, ಅಚಲ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಇವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿವೆ.

ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ (1884-1940)

ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ 24ನೇ ಮಹಾರಾಜರಾದ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿ (1902-1940) ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇವರನ್ನು ‘ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರಿನ ನಿರ್ಮಾತೃ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ದುಡಿದರು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು.

ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು:

  • ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು: ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದರು, ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರು (ಉದಾ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ).
  • ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು: ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಬಲವಂತದ ದುಡಿಮೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಿದ ದೇಶದ ಮೊದಲ ರಾಜರಾದರು.
  • ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ (KRS) ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದರು, ಹಲವಾರು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನೆರವಾದರು (ಉದಾ: ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪ್, ಭದ್ರಾವತಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆ), ಮೈಸೂರು ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಈಗ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
  • ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ: ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಜನರಿಗೆ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದರು.

ಸರ್. ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ (1860-1962)

ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್, ರಾಜನೀತಿಜ್ಞ ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸರ್. ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ. ಇವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಗಳ ದಿನ’ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ದಿವಾನರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.

ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು:

  • ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು (KRS): ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ KRS ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವರ ಪಾತ್ರ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ. ಇದು ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು.
  • ಫ್ಲಡ್ ಗೇಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ‘ಆಟೋಮೆಟಿಕ್ ಫ್ಲಡ್ ಗೇಟ್’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
  • ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ: ಇದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.
  • ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರು: ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.
  • ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಭದ್ರಾವತಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇವರ ಪಾತ್ರವಿತ್ತು.
  • ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳು: ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಯೋಜನೆ, ತುಂಗಭದ್ರಾ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಹ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.

ತ್ವರಿತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ

  • ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್: ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರಿನ ನಿರ್ಮಾತೃ, ಸುವರ್ಣ ಯುಗದ ಆಡಳಿತಗಾರ.
  • ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು.
  • ಸರ್. ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ: ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಇಂಜಿನಿಯರ್, ದಿವಾನರಾಗಿ ಮಹತ್ತರ ಸೇವೆ.
  • KRS ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಫ್ಲಡ್ ಗೇಟ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
  • ಇಬ್ಬರೂ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

  1. ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆ ಯಾವುದು?
  2. ಸರ್. ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ರಚಿಸಿದ ‘ಆಟೋಮೆಟಿಕ್ ಫ್ಲಡ್ ಗೇಟ್’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಯೋಗವೇನು?
  3. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ಸರ್. ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಇಬ್ಬರ ಪಾತ್ರವೇನು?
  4. ಭದ್ರಾವತಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಇತ್ತು?
  5. ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ‘ಸುವರ್ಣ ಯುಗ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣಗಳೇನು?

Author

  • CBSE Quiz Editorial Team

    Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.