ধাতু MCQs কুইজ | শ্রেণী 10
এই কুইজটোৱে শ্রেণী X (2024-25) ৰ অসমীয়া ব্যাকৰণৰ (Section C) ‘ধাতু’ বিষয়ক সামৰি লৈছে। ই VSA (অতি চমু উত্তৰ) ধৰণৰ প্ৰশ্নসমূহৰ সৈতে জড়িত, মুঠ ২ নম্বৰৰ বাবে (১x২=২)। এই ১০টা MCQৰ উত্তৰ দি ধাতু সম্পৰ্কে আপোনাৰ জ্ঞান পৰীক্ষা কৰক। আপোনাৰ ফলাফল চাবলৈ উত্তৰ জমা দিয়ক আৰু সবিশেষ উত্তৰ PDF ডাউনলোড কৰক।
ধাতু: এক বিশদ আলোচনা
অসমীয়া ব্যাকৰণত, ক্ৰিয়াপদৰ মূল আৰু অপৰিৱৰ্তনীয় অংশটোক ‘ধাতু’ বোলা হয়। ধাতু অবিহনে কোনো ক্ৰিয়াপদ গঠন কৰিব নোৱাৰি। ই ক্ৰিয়াৰ বীজ স্বৰূপ। উদাহৰণস্বৰূপে, ‘কৰো’, ‘কৰিলা’, ‘কৰিব’ আদি ক্ৰিয়াপদসমূহৰ মূল অংশ হৈছে ‘কৰ্’।
ধাতুৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্যসমূহ
- ক্ৰিয়াপদৰ মূল: ধাতু হ’ল সকলো ক্ৰিয়াপদৰ আধাৰ।
- অপৰিৱৰ্তনীয় ৰূপ: ক্ৰিয়াপদৰ কাল, পুৰুষ আৰু বচনৰ পৰিৱৰ্তন হ’লেও ধাতুৰ মূল ৰূপটো একেই থাকে।
- প্ৰত্যয়ৰ সংযোজন: ধাতুৰ লগত বিভিন্ন প্ৰত্যয় বা বিভক্তি যোগ হৈহে পূৰ্ণাংগ ক্ৰিয়াপদ গঠন হয়। যেনে: ‘পঢ়্’ + ‘এ’ = ‘পঢ়ে’।
- অৰ্থপূৰ্ণতা: প্ৰতিটো ধাতুৰ এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ থাকে।
ধাতুৰ প্ৰকাৰ
অসমীয়া ব্যাকৰণত ধাতুসমূহক প্ৰধানকৈ দুটা ভাগত ভগাব পাৰি:
-
ক) মৌলিক ধাতু (Original/Root Dhatu): যিবোৰ ধাতুৰ আন কোনো শব্দৰ পৰা উৎপত্তি নহয়, অর্থাৎ স্বাভাৱিকতে বা পোনপটীয়াকৈ সংস্কৃত ধাতুৰ পৰা অসমীয়ালৈ অহা। এইবোৰ মৌলিক আৰু স্বাধীন।
উদাহৰণ: কৰ্, খা, যা, শুন্, দেখ্, পঢ়্, লিখ্। -
খ) সাধিত ধাতু (Derived Dhatu): যিবোৰ ধাতু আন মৌলিক ধাতু বা অন্য শব্দৰ পৰা প্ৰত্যয় যোগ হৈ গঠিত হয়। সাধিত ধাতুসমূহ সাধাৰণতে তিনি প্ৰকাৰৰ হয়:
- নাম ধাতু: বিশেষ্য, বিশেষণ আদি শব্দৰ পিছত ‘আ’ প্ৰত্যয় যোগ কৰি গঠন কৰা ধাতু। যেনে: লাজ + আ = লজা।
- প্ৰযোজক ধাতু: যি ধাতুৰ ক্ৰিয়া আনৰ দ্বাৰা কৰোৱা বুজায়। যেনে: দেখ্ (মৌলিক) + উৱা = দেখুৱা।
- মিশ্র ধাতু: বিশেষ্য বা বিশেষণ পদৰ লগত ‘কৰ্’, ‘হ’, ‘পৰ্’ আদি ধাতু যোগ হৈ গঠিত হয়। যেনে: বিশ্বাস কৰ্, ভাল পা।
VSA প্ৰশ্নৰ সৈতে ধাতুৰ সম্পৰ্ক
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্নসমূহৰ বাবে ধাতুৰ জ্ঞান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। এনে প্ৰশ্নত আপোনাক হয়তো কোনো ক্ৰিয়াপদৰ ধাতু চিনাক্ত কৰিবলৈ, বা ধাতুৰ পৰা উপযুক্ত ক্ৰিয়াপদ গঠন কৰিবলৈ কোৱা হ’ব পাৰে। সঠিক ধাতু চিনাক্তকৰণে উত্তৰ সঠিক কৰাত সহায় কৰে।
ধাতু আৰু ক্ৰিয়াপদৰ গঠন
| মৌলিক ধাতু (Original Dhatu) | সাধিত ধাতু (Derived Dhatu) | ক্ৰিয়াপদৰ উদাহৰণ (Verb Example) |
|---|---|---|
| কৰ্ (To do) | কৰা (To do – infinitive) | কৰে, কৰিছিল, কৰিম |
| খা (To eat) | খুৱা (To feed) | খাইছে, খাব, খোৱালে |
| পঢ়্ (To read) | পঢ়ুৱা (To make read) | পঢ়ে, পঢ়িছিল, পঢ়ুৱালে |
| দেখ্ (To see) | দেখুৱা (To show) | দেখে, দেখুৱাই, দেখাইছিল |
তাৎক্ষণিক পুনৰীক্ষণ
- ধাতু হ’ল ক্ৰিয়াপদৰ মূল ৰূপ।
- মৌলিক ধাতুৰ আন কোনো উৎপত্তি নাথাকে।
- সাধিত ধাতু মৌলিক ধাতু বা আন শব্দৰ পৰা গঠিত হয়।
- ধাতুৰ লগত প্ৰত্যয় যোগ হৈহে ক্ৰিয়াপদ গঠন হয়।
- ধাতুৰ জ্ঞানে ক্ৰিয়াপদৰ গঠন আৰু অৰ্থ বুজাত সহায় কৰে।
অতিৰিক্ত অভ্যাস প্ৰশ্ন
- প্ৰশ্ন ১: ‘লৰ্’ ধাতুৰ পৰা গঠিত হোৱা এটা ক্ৰিয়াপদ কি?
- A) লৰচৰ
- B) লৰে
- C) লৰা
- D) লৰাইছে (শুদ্ধ)
- প্ৰশ্ন ২: তলৰ কোনটো মৌলিক ধাতুৰ উদাহৰণ?
- A) খুৱা
- B) শুনা
- C) লিখা (শুদ্ধ)
- D) কৰা
- প্ৰশ্ন ৩: ‘কৰোৱা’ শব্দটোৰ ধাতু কি?
- A) কৰ্ (শুদ্ধ)
- B) কৰো
- C) কৰোৱা
- D) ওৱা
- প্ৰশ্ন ৪: ‘হাঁহ্’ ধাতুৰ পৰা কি ক্ৰিয়াপদ হ’ব পাৰে?
- A) হাঁহিছে
- B) হঁহা
- C) হাঁহে
- D) ওপৰৰ আটাইবোৰ (শুদ্ধ)
- প্ৰশ্ন ৫: ধাতুৰ লগত কি যোগ হৈ ক্ৰিয়াপদ পূৰ্ণ কৰে?
- A) উপসৰ্গ
- B) সমাস
- C) প্ৰত্যয় (শুদ্ধ)
- D) সন্ধি
