Tatsama–Tadbhava MCQs Quiz | Class 9
This quiz on Tatsama–Tadbhava words is designed for Class IX Kannada (Code 015) students, covering essential Grammar Content (MCQ). Test your knowledge and understanding of Tatsama–Tadbhava words. Submit the quiz to view your score and download a detailed answer PDF for revision.
ತತ್ಸಮ-ತದ್ಭವ ಪದಗಳು: ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪದಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ತತ್ಸಮ ಮತ್ತು ತದ್ಭವ ಪದಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಈ ಪದಗಳ ಅರಿವು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ತತ್ಸಮ ಪದಗಳು (Tatsama Words)
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಪದಗಳನ್ನು ‘ತತ್ಸಮ’ ಪದಗಳು ಎನ್ನುವರು. “ಅದು ಸರಿ” ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಇದು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಹೇಗಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಇವುಗಳು ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ರೂಪಕ್ಕೆ ತೀರ ಸಮೀಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಸ್ಕೃತದಂತೆಯೇ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗಳು:
- ಧೂಮ (Dhooma)
- ಕವಿ (Kavi)
- ನೃತ್ಯ (Nritya)
- ವಿದ್ಯೆ (Vidye)
- ಮುಖ (Mukha)
- ರಾಜ (Raja)
- ಪುತ್ರ (Putra)
- ಗ್ರಂಥ (Grantha)
- ಕಾವ್ಯ (Kavya)
- ಕಮಲ (Kamala)
ತದ್ಭವ ಪದಗಳು (Tadbhava Words)
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಅಥವಾ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪದಗಳನ್ನು ‘ತದ್ಭವ’ ಪದಗಳು ಎನ್ನುವರು. “ಅದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು” ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದದಿಂದ ಮಾರ್ಪಾಟಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದು.
- ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಧ್ವನಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗಳು:
- ಧೂಮ್ರ (Dhoomra) → ಹೊಗೆ (Hoge)
- ಕಾವ್ಯ (Kavya) → ಕಬ್ಬ (Kabba)
- ಮುಖ (Mukha) → ಮೊಗ (Moga)
- ರಾಜ (Raja) → ಅರಸ (Arasa)
- ಪುತ್ರ (Putra) → ಮಗ (Maga)
- ಶ್ರೀ (Shri) → ಸಿರಿ (Siri)
- ಕ್ಷೀರ (Ksheera) → ಹಾಲು (Haalu)
- ವಿದ್ಯೆ (Vidye) → ಬಿಜ್ಜಿ/ವಿಜ್ಜಿ (Bijji/Vijji)
- ಶೃಂಗಾರ (Shrungara) → ಸಿಂಗಾರ (Singara)
- ಅಗ್ನಿ (Agni) → ಅಗ್ಗಿ (Aggi)
- ಮೃತ್ಯು (Mrutyu) → ಮಿತ್ತು (Mittu)
ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ (Key Rules and Identification)
- ಸಂಸ್ಕೃತದ ‘ಋ’ (ru) ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ಅ’ (a), ‘ಇ’ (i), ‘ಎ’ (e) ಆಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಉದಾ: ಮೃತ್ಯು → ಮಿತ್ತು.
- ಸಂಸ್ಕೃತದ ‘ಶ’ (sha), ‘ಷ’ (sha) ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ಸ’ (sa) ಆಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಉದಾ: ಸಂತೋಷ → ಸಂತಸ.
- ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮಹಾಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರಗಳು (kh, gh, chh, jh, th, dh, ph, bh) ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರಗಳಾಗಿ (k, g, ch, j, t, d, p, b) ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಉದಾ: ಮುಖ → ಮೊಗ.
- ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರಗಳು (consonant clusters) ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಕ್ಷರಗಳಾಗಬಹುದು. ಉದಾ: ಕಾರ್ಯ → ಕಜ್ಜ.
- ಕೆಲವು ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಉದಾ: ಗ್ರಂಥ → ಗಂಥ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೋಷ್ಟಕ (Brief Table)
| ತತ್ಸಮ ಪದ | ತದ್ಭವ ಪದ |
|---|---|
| ಅಗ್ನಿ | ಅಗ್ಗಿ |
| ಮೃತ್ಯು | ಮಿತ್ತು |
| ಮುಖ | ಮೊಗ |
| ರಾಜ | ಅರಸ |
| ಪುತ್ರ | ಮಗ |
| ಶ್ರೀ | ಸಿರಿ |
| ಕಾವ್ಯ | ಕಬ್ಬ |
| ಸಂತೋಷ | ಸಂತಸ |
| ಧೂಮ್ರ | ಹೊಗೆ |
| ಶಾಲೆ | ಸಾಲೆ |
ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು (Key Points to Remember)
- ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತತ್ಸಮ ಪದಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ.
- ತದ್ಭವ ಪದಗಳು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಸಹಜತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
- ತತ್ಸಮ-ತದ್ಭವ ಪದಗಳ ಅರಿವು ಕನ್ನಡದ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಿತಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕ.
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (5 Extra Practice Questions)
- ‘ಕ್ಷೀರ’ ಎಂಬ ಪದದ ತದ್ಭವ ರೂಪ ಯಾವುದು?
(A) ನೀರು (B) ಹಾಲು (C) ಮಜ್ಜಿಗೆ (D) ಮೊಸರು
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಹಾಲು - ‘ಚಂದ್ರ’ ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ?
(A) ತತ್ಸಮ (B) ತದ್ಭವ (C) ದೇಶ್ಯ (D) ಅನ್ಯದೇಶ್ಯ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (A) ತತ್ಸಮ - ‘ಸಂತೋಷ’ ಪದದ ತದ್ಭವ ರೂಪ ಯಾವುದು?
(A) ಖುಷಿ (B) ಸಂತಸ (C) ಆನಂದ (D) ಹರ್ಷ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಸಂತಸ - ‘ಭೂಮಿ’ ಎಂಬ ಪದವು ತತ್ಸಮವೋ ಅಥವಾ ತದ್ಭವವೋ?
(A) ತತ್ಸಮ (B) ತದ್ಭವ (C) ದೇಶ್ಯ (D) ಅನ್ಯದೇಶ್ಯ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (A) ತತ್ಸಮ - ‘ಕಜ್ಜ’ ಎಂಬ ಪದದ ತತ್ಸಮ ರೂಪ ಯಾವುದು?
(A) ಕೆಲಸ (B) ಕಾರ್ಯ (C) ಕಸ (D) ಕಾರ್ಮಿಕ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಕಾರ್ಯ
