2. પરોપકારી મનુષ્યો MCQs Quiz | Class 9
This MCQ quiz is for Class IX Gujarati (Code 010), Unit ગદ્ય (Prose), covering the topic 2. પરોપકારી મનુષ્યો. This chapter is a હાસ્ય નિબંધ written by વિદ્યાબહેન નીલકંઠ with a ગણભાર of 4. Attempt all questions and click the submit button to check your score and download the answer PDF.
પરોપકારી મનુષ્યો: સારાંશ અને મુખ્ય મુદ્દાઓ
વિદ્યાબહેન નીલકંઠ દ્વારા લખાયેલ ‘પરોપકારી મનુષ્યો’ એક હાસ્ય નિબંધ છે, જેમાં લેખિકાએ સમાજમાં જોવા મળતા એવા લોકો પર કટાક્ષ કર્યો છે જેઓ બીજાની મદદ કરવાના નામે તેમને વધુ મુશ્કેલીમાં મૂકી દે છે. આ પાઠમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે સાચો પરોપકાર જ્ઞાન અને સમજદારીથી થાય છે, માત્ર ઉત્સાહથી નહીં.
લેખક પરિચય: વિદ્યાબહેન નીલકંઠ
વિદ્યાબહેન રમણભાઈ નીલકંઠ (૧૮૭૬-૧૯૫૮) ગુજરાતના પ્રથમ મહિલા સ્નાતકોમાંના એક હતા. તેઓ એક સમાજ સુધારક અને લેખિકા હતા. તેમણે ‘ફોરમ’, ‘જ્ઞાનસુધા’, ‘ગૃહદીપિકા’, ‘નારીકુંજ’ અને ‘પરોપકારી મનુષ્યો’ જેવા ઘણા નિબંધો અને લેખો લખ્યા છે. તેમની શૈલી સરળ, સચોટ અને હાસ્યરસથી ભરપૂર હોય છે.
પાઠના મુખ્ય મુદ્દાઓ
- ખોટો પરોપકાર: પાઠનો મુખ્ય વિષય એ છે કે કેવી રીતે લોકો ભલું કરવાના ઈરાદાથી બીજાને નુકસાન પહોંચાડે છે.
- હાસ્ય અને કટાક્ષ: લેખિકાએ વિવિધ પ્રસંગો દ્વારા હાસ્ય ઉત્પન્ન કર્યું છે, જેમ કે આંખમાં કણું પડવાનો પ્રસંગ અને દાંતના દુખાવાનો પ્રસંગ.
- વણમાગી સલાહ: પાઠમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે લોકો કેવી રીતે વણમાગી સલાહો આપીને પરિસ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવે છે.
- મનુષ્ય સ્વભાવ: લેખિકાએ મનુષ્યના સલાહ આપવાના સ્વભાવ પર હળવો કટાક્ષ કર્યો છે.
પાત્રો અને તેમના ‘પરોપકારી’ કાર્યો
| પાત્ર/વ્યક્તિ | ‘પરોપકારી’ સલાહ/કાર્ય |
|---|---|
| પહેલો મિત્ર | આંખમાં પડેલું કણું કાઢવા માટે પોતાની જીભનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ. |
| ટપાલી | ગરમ કાચનો શેક કરીને કણું કાઢવાનો ઉપાય. |
| લુહાર | દાંતના દુખાવા માટે દાંતને સાણસીથી ખેંચી કાઢવાની સલાહ. |
| ઘરના નોકર | માંદગીમાં ફળ અને સૂપ જેવી ભારે વસ્તુઓ ખાવાની સલાહ. |
ઝડપી પુનરાવર્તન (Quick Revision)
- પાઠનો પ્રકાર: હાસ્ય નિબંધ
- લેખક: વિદ્યાબહેન નીલકંઠ
- મુખ્ય વિષય: વણમાગ્યો અને અણસમજુ પરોપકાર.
- મુખ્ય પ્રસંગો: આંખમાં કણું પડવાનો, દાંતના દુખાવાનો, અને માંદગીનો.
- બોધ: સાચો પરોપકાર જ્ઞાન અને વિવેકથી કરવો જોઈએ.
વધારાના પ્રેક્ટિસ પ્રશ્નો
- લેખિકાના મતે સાચો પરોપકાર કોને કહેવાય?
- ‘પરોપકારી મનુષ્યો’ નિબંધમાં કયા કયા પ્રસંગો દ્વારા હાસ્ય નિષ્પન્ન થાય છે?
- વિદ્યાબહેન નીલકંઠના લેખન શૈલીની વિશેષતાઓ જણાવો.
- દાંતના દુખાવા માટે લોકોએ કઈ કઈ વિચિત્ર સલાહો આપી?
- પાઠના અંતે લેખિકા કયો નિર્ણય લે છે અને શા માટે?
