6. ભાષા જાય તો સંસ્કૃતિ જાય MCQs Quiz | Class 9

આ ક્વિઝમાં Class IX વિષય Gujarati (Code 010) ના Unit ગદ્ય (Prose) હેઠળ આવતા Topic: 6. ભાષા જાય તો સંસ્કૃતિ જાય ના બહુવિકલ્પિય પ્રશ્નો (MCQs) આપેલા છે. આ પાઠનો પ્રકાર નિબંધ છે અને તેના લેખક ફાધર વાલેસ છે. આ ક્વિઝનો ગણભાર 3 છે અને તે લેસન 4 પર આધારિત છે. ક્વિઝ પૂર્ણ કર્યા પછી ‘Submit Quiz’ બટન પર ક્લિક કરો અને તમારું પરિણામ જુઓ. તમે જવાબપત્રક PDF તરીકે ડાઉનલોડ પણ કરી શકશો.

પાઠની સમજૂતી: ભાષા જાય તો સંસ્કૃતિ જાય

‘ભાષા જાય તો સંસ્કૃતિ જાય’ એ ફાધર વાલેસ દ્વારા લખાયેલો એક ચિંતનાત્મક નિબંધ છે. આ નિબંધમાં લેખકે ભાષા અને સંસ્કૃતિ વચ્ચેના અતૂટ સંબંધને ખૂબ જ સચોટ રીતે રજૂ કર્યો છે. લેખક માને છે કે ભાષા માત્ર વિચારોની અભિવ્યક્તિનું માધ્યમ નથી, પરંતુ તે સંસ્કૃતિનું વાહન અને સંરક્ષક પણ છે. જ્યારે કોઈ સમાજ પોતાની માતૃભાષા ગુમાવે છે, ત્યારે તે ધીમે ધીમે પોતાની સંસ્કૃતિ, પરંપરાઓ અને ઓળખ પણ ગુમાવી દે છે.

મુખ્ય મુદ્દાઓ

  • ભાષા અને સંસ્કૃતિનો સંબંધ: લેખક ભારપૂર્વક જણાવે છે કે ભાષા અને સંસ્કૃતિ એકબીજા સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલા છે. ભાષામાં સમાજના રીતરિવાજો, મૂલ્યો, ઇતિહાસ અને જ્ઞાન સંગ્રહાયેલા હોય છે.
  • માતૃભાષાનું મહત્વ: લેખક માતૃભાષાના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે. બાળક માતૃભાષામાં સહેલાઈથી અને સ્વાભાવિક રીતે શીખે છે. માતૃભાષા દ્વારા જ તે પોતાની સંસ્કૃતિ સાથે જોડાય છે.
  • અંગ્રેજી ભાષાનો પ્રભાવ: લેખક આધુનિક સમયમાં અંગ્રેજી ભાષાના વધતા જતા પ્રભુત્વ અને તેના કારણે માતૃભાષા પર થતી નકારાત્મક અસરોની ચિંતા વ્યક્ત કરે છે. તેઓ માને છે કે પરદેશી ભાષા અપનાવવાથી આપણી સંસ્કૃતિના મૂળ નબળા પડે છે.
  • સંસ્કૃતિનું રક્ષણ: લેખક અનુસાર, જો આપણે આપણી સંસ્કૃતિને જીવંત રાખવી હોય, તો આપણી ભાષાને જીવંત રાખવી પડશે. ભાષાનું રક્ષણ એ સંસ્કૃતિનું રક્ષણ છે.

લેખક પરિચય: ફાધર વાલેસ

કાર્લોસ જી. વાલેસ, જેઓ ‘ફાધર વાલેસ’ તરીકે વધુ જાણીતા છે, તેઓ સ્પેનમાં જન્મેલા એક ગુજરાતી લેખક અને ગણિતશાસ્ત્રી હતા. તેમણે ગુજરાતમાં લાંબો સમય રહીને ગુજરાતી ભાષા અને સંસ્કૃતિની સેવા કરી. તેમની લેખનશૈલી સરળ, સચોટ અને વિચારપ્રેરક છે. તેમણે ગુજરાતી સાહિત્યમાં નિબંધ, ચિંતન અને આધ્યાત્મિક વિષયો પર અનેક પુસ્તકો લખ્યા છે.

મહત્વના શબ્દો અને અર્થ

શબ્દ અર્થ
સંસ્કૃતિ કોઈ પ્રજાની જીવન જીવવાની રીત, કળા, સાહિત્ય, રીતરિવાજો
અસ્મિતા ઓળખ, પોતીકાપણું
આક્રમણ હુમલો
વિલાયતી પરદેશી, વિદેશી

ઝડપી પુનરાવર્તન (Quick Revision)

  • આ પાઠનો સાહિત્ય પ્રકાર ‘નિબંધ’ છે.
  • લેખકનું નામ ‘ફાધર વાલેસ’ છે.
  • પાઠનો મુખ્ય વિચાર: ભાષા અને સંસ્કૃતિનો અતૂટ સંબંધ છે.
  • લેખકના મતે, ભાષાના નાશ સાથે સંસ્કૃતિનો પણ નાશ થાય છે.
  • લેખક માતૃભાષાના ઉપયોગ અને સંવર્ધન માટે આગ્રહ કરે છે.

વધારાના પ્રેક્ટિસ પ્રશ્નો

  1. લેખક ફાધર વાલેસ મૂળ કયા દેશના વતની હતા?
  2. ‘ભાષા જાય તો સંસ્કૃતિ જાય’ નિબંધ દ્વારા લેખક કયો મુખ્ય સંદેશો આપવા માગે છે?
  3. લેખકે પરદેશમાં રહેતા ગુજરાતી પરિવારોની કઈ સમસ્યા પર પ્રકાશ પાડ્યો છે?
  4. ‘વિલાયતી’ શબ્દનો પાઠના સંદર્ભમાં શો અર્થ થાય છે?
  5. લેખકના મતે, આપણી સંસ્કૃતિને ટકાવી રાખવાનો શ્રેષ્ઠ ઉપાય કયો છે?

Author

  • CBSE Quiz Editorial Team

    Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.