10. એ લોકો MCQs Quiz | Class 9
આ ક્વિઝ CBSE વર્ગ 9 ના ગુજરાતી (કોડ 010) વિષયના ‘કાવ્ય’ એકમ પર આધારિત છે. આ ક્વિઝમાં પાઠ 10 ‘એ લોકો’ ના મહત્વના વિષયો જેવા કે કાવ્યનો પ્રકાર (અછાંદસ કાવ્ય), કવિ (પ્રિયકાંત મણિયાર), ગણભાર (3) અને કાવ્યના મુખ્ય વિચારોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. ક્વિઝ પૂર્ણ કરો, તમારો સ્કોર તપાસો અને અંતે જવાબોની PDF ડાઉનલોડ કરો.
કાવ્ય 10: એ લોકો (અછાંદસ કાવ્ય)
‘એ લોકો’ એ કવિ પ્રિયકાંત મણિયાર દ્વારા રચિત એક સુંદર અછાંદસ કાવ્ય છે. આ કાવ્યમાં કવિએ સમાજના બે વર્ગો – ધનવાન અને ગરીબ – વચ્ચેના જીવન જીવવાના અભિગમ અને રીતભાતનો તફાવત ખૂબ જ સૂક્ષ્મ રીતે રજૂ કર્યો છે. ‘એ લોકો’ એટલે કે ધનવાન, ભૌતિકવાદી લોકો અને ‘અમે’ એટલે કે ગરીબ, શ્રમજીવી લોકો. કવિ બતાવે છે કે ધનવાન લોકો કુદરતની વસ્તુઓનો ઉપયોગ માત્ર શોભા માટે કરે છે, જ્યારે ગરીબ લોકો તેને પોતાના જીવનનો અભિન્ન અંગ બનાવે છે.
મુખ્ય મુદ્દાઓ અને વિશ્લેષણ
- કવિ પરિચય: પ્રિયકાંત મણિયાર ગુજરાતી સાહિત્યના એક જાણીતા કવિ છે. તેમની કવિતાઓમાં પ્રતીકાત્મકતા અને ઊંડાણ જોવા મળે છે. ‘એ લોકો’ કાવ્ય તેમની સામાજિક દ્રષ્ટિનો ઉત્તમ નમૂનો છે.
- કાવ્યનો પ્રકાર – અછાંદસ: આ કાવ્ય અછાંદસ પ્રકારનું છે, એટલે કે તેમાં કોઈ નિશ્ચિત છંદ કે માપ નથી. કવિએ પોતાના વિચારોને મુક્તપણે રજૂ કરવા માટે આ સ્વરૂપ પસંદ કર્યું છે.
- ધનવાન અને ગરીબની જીવનશૈલી: કવિએ ફૂલ, અત્તર, અને શરીર જેવા પ્રતીકો દ્વારા બંને વર્ગોની જીવનશૈલીનો તફાવત સ્પષ્ટ કર્યો છે. ધનવાન લોકો ફૂલને ફૂલદાનીમાં સજાવે છે, જ્યારે ગરીબ લોકો તેને પોતાના વાળમાં ગૂંથીને તેની સુંદરતા અને સુગંધનો સીધો અનુભવ કરે છે.
- કૃત્રિમતા વિરુદ્ધ સ્વાભાવિકતા: ધનવાન લોકોનું જીવન કૃત્રિમ અને દેખાડાવાળું છે. તેઓ અત્તર લગાવીને શરીરને સુગંધિત કરે છે. તેની સામે, ગરીબ લોકોનું શરીર પરસેવાથી મહેકે છે, જે તેમના શ્રમ અને સ્વાભાવિક જીવનનું પ્રતીક છે.
‘એ લોકો’ અને ‘અમે’ વચ્ચેનો તફાવત
| બાબત | એ લોકો (ધનવાન) | અમે (ગરીબ/શ્રમજીવી) |
|---|---|---|
| ફૂલ | ફૂલદાનીમાં સજાવે છે, તોડીને વેચે છે | માથા પર પહેરીએ છીએ, ઈશ્વરને ચડાવીએ છીએ |
| શરીર | અત્તર અને સુગંધિત દ્રવ્યોથી મહેકાવે છે | પરસેવાથી મહેકાવીએ છીએ |
| જીવન પ્રત્યેનો અભિગમ | ભૌતિક અને કૃત્રિમ | સ્વાભાવિક અને પ્રકૃતિની નજીક |
| કામ | બગીચામાં બેસીને ગપ્પાં મારે છે | ખેતરમાં અને કારખાનામાં કામ કરીએ છીએ |
ઝડપી પુનરાવર્તન (Quick Revision)
- કાવ્યનું નામ: એ લોકો
- કવિ: પ્રિયકાંત મણિયાર
- પ્રકાર: અછાંદસ કાવ્ય
- મુખ્ય વિષય: ધનવાન અને ગરીબ વર્ગની જીવનશૈલીનો તફાવત.
- કેન્દ્રીય વિચાર: ભૌતિક સુખ કરતાં સ્વાભાવિક અને શ્રમયુક્ત જીવનનું મહત્વ.
- પ્રતીકો: ફૂલ, અત્તર, પરસેવો, શરીર, બગીચો.
વધારાના પ્રેક્ટિસ પ્રશ્નો
- કાવ્યમાં ‘એ લોકો’ કયા વર્ગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે?
- કવિના મતે કોનું જીવન પ્રકૃતિની વધુ નજીક છે?
- ‘અમે અમારા શરીરને શાનાથી મહેકાવીએ છીએ?’ – કાવ્યના આધારે જવાબ આપો.
- આ કાવ્યનો મુખ્ય સંદેશ શું છે?
- પ્રિયકાંત મણિયારની કવિતાઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા શું છે?
