సమాసము (IX) MCQs Quiz | Class 9

క్లాస్: IX, సబ్జెక్ట్: TELUGU TELANGANA (089), యూనిట్: గ్రామర్, టాపిక్: సమాసము. ఈ క్విజ్ ద్విగు సమాసం – దాని నిర్వచనం, గుర్తించడం మరియు ఏర్పడటం/విడగొట్టడం వంటి అంశాలపై దృష్టి సారిస్తుంది. మీరు మీ సమాధానాలను సబ్మిట్ చేసి, PDF రూపంలో డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు.

సమాసము – వివరణాత్మక కంటెంట్

తెలుగు వ్యాకరణంలో సమాసము అనేది రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అర్థవంతమైన పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా ఏర్పడటాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది భాషకు సంక్షిప్తతను, సౌందర్యాన్ని చేకూరుస్తుంది. సమాస పదాన్ని విడగొట్టి, దానిలోని పదాల మధ్య సంబంధాన్ని వివరించడాన్ని విగ్రహ వాక్యం అంటారు.

సమాస రకాలు (కొన్ని ముఖ్యమైనవి)

  • ద్విగు సమాసం: పూర్వపదం సంఖ్యను, ఉత్తరపదం నామవాచకాన్ని సూచిస్తుంది.
  • కర్మధారయ సమాసం: విశేషణ, విశేష్యాలతో కూడినది.
  • తత్పురుష సమాసం: విభక్తి ప్రత్యయాలతో కూడినది.
  • ద్వంద్వ సమాసం: రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ నామవాచకాలు సమాన ప్రాధాన్యతతో ఉంటాయి.
  • బహువ్రీహి సమాసం: సమాస పదంలోని అర్థం కాకుండా, మరొక అర్థాన్ని సూచిస్తుంది.

ద్విగు సమాసం

నిర్వచనం: పూర్వపదం (మొదటి పదం) సంఖ్యావాచకం (సంఖ్యను సూచించేది) అయ్యి, ఉత్తరపదం (తరువాతి పదం) నామవాచకం అయ్యి, ఆ రెండు పదాలు కలిసి ఒక సముదాయాన్ని లేదా గుంపును బోధించే సమాసాన్ని ద్విగు సమాసం అంటారు.

గుర్తించడం: ద్విగు సమాసాన్ని గుర్తించడం చాలా సులువు. సమాస పదాన్ని చూడగానే దాని మొదటి పదం ఒక సంఖ్యను సూచిస్తుందని అర్థమవుతుంది. ఉదాహరణకు, ‘త్రి’ అంటే మూడు, ‘నవ’ అంటే తొమ్మిది, ‘పంచ’ అంటే ఐదు.

ఏర్పడటం (Formation): విగ్రహ వాక్యం నుండి సమాస పదాన్ని ఏర్పరచడం:

  • మూడు లోకాలు → త్రిలోకాలు
  • నవ రసాలు → నవరసాలు
  • సప్త ఋషులు → సప్తర్షులు

విడగొట్టడం (Splitting): సమాస పదం నుండి విగ్రహ వాక్యాన్ని ఏర్పరచడం:

  • పంచపాండవులు → ఐదుగురు పాండవులు
  • చతుర్వేదాలు → నాలుగు వేదాలు
  • అష్టదిక్కులు → ఎనిమిది దిక్కులు

ద్విగు సమాసం యొక్క లక్షణాలు

  1. పూర్వపదం ఎల్లప్పుడూ సంఖ్యను సూచిస్తుంది.
  2. ఉత్తరపదం ఒక నామవాచకంగా ఉంటుంది.
  3. సమాస పదం ఒక సమూహాన్ని లేదా సముదాయాన్ని సూచిస్తుంది.
  4. ఇది సాధారణంగా కలెక్టివ్ నౌన్ (సముదాయ నామవాచకం) లాగా పనిచేస్తుంది.

త్వరిత పునశ్చరణ

  • సమాసం: పదాల సంక్షిప్త రూపం.
  • ద్విగు సమాసం: పూర్వపదం సంఖ్య (ఉదా: త్రి, నవ, పంచ), ఉత్తరపదం నామవాచకం (ఉదా: లోకాలు, గ్రహాలు, పాండవులు).
  • ద్విగు సమాసం ఎల్లప్పుడూ ఒక సముదాయాన్ని సూచిస్తుంది.
  • ఉదాహరణలు: దశరాత్రులు, షడ్రుచులు, ద్విపద, త్రికాలాలు.

అదనపు అభ్యాస ప్రశ్నలు

  1. ‘పంచభూతాలు’ – విగ్రహ వాక్యం రాయండి.
  2. ‘మూడు లోకాలు’ అనే విగ్రహ వాక్యానికి సమాస పదం ఏది? ఇది ఏ సమాసం?
  3. ‘సప్తాహము’ ఏ సమాసానికి ఉదాహరణ?
  4. కింది వాటిలో ద్విగు సమాసం కానిది ఏది? (అ) షడ్రుచులు (ఆ) త్రికాలాలు (ఇ) ద్విపద (ఈ) రాముడు లక్ష్మణుడు
  5. ‘ద్విగు’ అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?