సమాసము (IX) MCQs Quiz | Class 9
Class: IX | Subject: TELUGU TELANGANA (089) | Unit: Grammar | Topic: సమాసము | Covering topics: ద్వంద్వ సమాసం – నిర్వచనం, రకాన్ని గుర్తించడం, సమాస పదాలను విడదీయడం, సరైన ఎంపికను ఎంచుకోవడం. క్విజ్ను పూర్తి చేసి, మీ ఫలితాలను తనిఖీ చేయండి. మీరు మీ సమాధానాలతో కూడిన PDFను కూడా డౌన్లోడ్ చేసుకోవచ్చు.
సమాసము: వివరణ మరియు అభ్యాసం
సమాసం అంటే రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదాలు కలిసి ఒకే అర్థవంతమైన పదంగా ఏర్పడటం. ఇది భాషలో పదాల సంక్షిప్తీకరణకు, అందానికి దోహదపడుతుంది. సమాసాలను ఉపయోగించడం వల్ల వాక్యాలు చిన్నవిగా, ప్రభావవంతంగా మారతాయి.
ద్వంద్వ సమాసం అంటే ఏమిటి?
ద్వంద్వ సమాసం అనేది సమాసాలలో ఒక ముఖ్యమైన రకం. దీనిలో సమాసంలోని రెండు పదాలకు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదాలకు సమాన ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. అంటే, సమాస పదాన్ని విడదీసినప్పుడు (విగ్రహవాక్యం), అన్ని పదాలు స్వతంత్రంగా, సమానంగా ముఖ్యమైనవిగా ఉంటాయి. ‘మరియు’, ‘ఇంకా’, ‘నువ్వు’, ‘ను’ వంటి పదాలతో ఈ సమాస పదాలను విడదీయవచ్చు.
ద్వంద్వ సమాసం యొక్క లక్షణాలు:
- సమాసంలోని ప్రతి పదానికి సమాన ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
- విగ్రహవాక్యం రాసేటప్పుడు పదాల మధ్య ‘మరియు’ (లేదా తత్సమానమైన పదాలు) ఉపయోగిస్తారు.
- సాధారణంగా బహువచనంలో ఉంటాయి, ఎందుకంటే అవి ఒకటి కంటే ఎక్కువ విషయాలను సూచిస్తాయి.
ద్వంద్వ సమాస పదాలను గుర్తించడం మరియు విడదీయడం
ద్వంద్వ సమాసాన్ని గుర్తించడానికి, సమాసంలోని రెండు పదాలు ఒకదానికొకటి ప్రాధాన్యతను కలిగి ఉన్నాయో లేదో చూడాలి. అవి తరచుగా జంట పదాలుగా లేదా సంబంధాన్ని సూచించే పదాలుగా ఉంటాయి.
ఉదాహరణలు:
| సమాస పదం | విగ్రహవాక్యం |
|---|---|
| రామలక్ష్మణులు | రాముడు మరియు లక్ష్మణుడు |
| అన్నదమ్ములు | అన్న మరియు తమ్ముడు |
| కూరగాయలు | కూర మరియు కాయలు |
| తల్లిదండ్రులు | తల్లి మరియు తండ్రి |
| గురుశిష్యులు | గురువు మరియు శిష్యుడు |
శీఘ్ర పునశ్చరణ (Quick Revision)
- సమాసం: రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదాల సంక్షిప్త రూపం.
- ద్వంద్వ సమాసం: సమాసంలోని అన్ని పదాలకు సమాన ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
- విగ్రహవాక్యం: సమాస పదాన్ని విడదీసి అర్థాన్ని వివరించే వాక్యం. ‘మరియు’ వంటి పదాలతో విడదీయబడతాయి.
- గుర్తించడం: రెండు పదాలు ముఖ్యమైనవిగా అనిపిస్తే అది ద్వంద్వ సమాసం.
మరిన్ని అభ్యాస ప్రశ్నలు
- ‘తల్లిదండ్రులు’ ఏ సమాసం?
- ‘సీతారాములు’ అనే పదానికి విగ్రహవాక్యం రాయండి.
- ‘కృష్ణాఅర్జునులు’ అనే సమాసంలో ఏయే పదాలకు ప్రాధాన్యం ఉంది?
- ‘పాలు పెరుగు’ అనే పదం ఏ సమాసానికి ఉదాహరణ?
- ద్వంద్వ సమాసంలో పదాలు దేనితో కలుపబడతాయి?
Content created and reviewed by the CBSE Quiz Editorial Team based on the latest NCERT textbooks and CBSE syllabus. Our goal is to help students practice concepts clearly, confidently, and exam-ready through well-structured MCQs and revision content.