అలంకారములు (IX) MCQs Quiz | Class 9
క్లాస్: IX, సబ్జెక్ట్: తెలుగు తెలంగాణ (089), యూనిట్: గ్రామర్, టాపిక్: అలంకారములు. ఈ క్విజ్ క్రమాలంకారం, అంటే వస్తువుల, వాటి లక్షణాల క్రమబద్ధమైన అమరికను గుర్తించడంపై దృష్టి పెడుతుంది. మీ సమాధానాలను సమర్పించి, మీ స్కోరును చూడండి మరియు వివరణాత్మక PDFను డౌన్లోడ్ చేసుకోండి.
అలంకారములు – వివరణ మరియు అదనపు అభ్యాసం
అవలోకనం
అలంకారములు అంటే భాషకు అందాన్ని, శోభను కల్పించేవి. ఇవి కవిత్వంలోను, సాధారణ సంభాషణలోను భావాలను మరింత ప్రభావవంతంగా, రమ్యంగా వ్యక్తీకరించడానికి తోడ్పడతాయి. అలంకారాలు ప్రధానంగా రెండు రకాలు: శబ్దాలంకారాలు (శబ్దం ఆధారంగా అందాన్నిచ్చేవి), అర్థాలంకారాలు (అర్థం ఆధారంగా అందాన్నిచ్చేవి).ముఖ్య అంశాలు
- అలంకారం: భాషకు అందాన్ని చేకూర్చేవి.
- శబ్దాలంకారాలు: అనుప్రాస, యమకం, ముక్తపదగ్రస్తం మొదలైనవి. వీటిలో శబ్దం యొక్క మాధుర్యం, పునరావృత్తి ప్రధానం.
- అర్థాలంకారాలు: ఉపమా, రూపకం, ఉత్ప్రేక్ష, అతిశయోక్తి, స్వభావోక్తి, క్రమాలంకారం మొదలైనవి. వీటిలో అర్థం యొక్క సొబగు, భావ వ్యక్తీకరణ ప్రధానం.
క్రమాలంకారం (యథాసంఖ్యాలంకారం)
ఈ అలంకారం యొక్క ముఖ్య లక్షణం క్రమం. ఈ అలంకారంలో కొన్ని వస్తువులను లేదా విషయాలను వరుసగా చెప్పి, ఆ వస్తువులకు లేదా విషయాలకు సంబంధించిన ధర్మాలను లేదా లక్షణాలను అదే వరుస క్రమంలో చెప్పడం జరుగుతుంది. అంటే, చెప్పిన వస్తువులు, వాటి లక్షణాలు ఒకదానికొకటి క్రమబద్ధంగా సరిపోతాయి. ఇది భావ స్పష్టతకు, సంక్షిప్తతకు తోడ్పడుతుంది.
ఉదాహరణ: “వందనం, అభినందనం, స్వాగతం, సత్కారం – ఇవి వరుసగా స్నేహానికి, విజయానికి, అతిథికి, సాధకుడికి.”
| వస్తువు/విషయం | దాని సంబంధిత ధర్మం/లక్షణం |
|---|---|
| వందనం | స్నేహానికి |
| అభినందనం | విజయానికి |
| స్వాగతం | అతిథికి |
| సత్కారం | సాధకుడికి |
ఇతర ముఖ్య అర్థాలంకారాలు
-
ఉపమా అలంకారం (Upama Alankaram): పోలికను స్పష్టంగా చెప్పడం. ఇందులో పోల్చబడే వస్తువు (ఉపమేయం), పోలికకు వాడే వస్తువు (ఉపమానం), సమానమైన ధర్మం (సాధారణ ధర్మం), పోలికను తెలిపే పదం (ఉపమా వాచకం) ఉంటాయి.
ఉదాహరణ: “ఆమె ముఖం చంద్రబింబం వలె అందంగా ఉంది.” (ముఖం-ఉపమేయం, చంద్రబింబం-ఉపమానం, అందం-సాధారణ ధర్మం, వలె-ఉపమా వాచకం) -
రూపక అలంకారం (Rupaka Alankaram): ఉపమానం, ఉపమేయం రెండూ ఒకటిగానే ఉన్నట్లుగా చెప్పడం (అభేదం). అంటే, ఉపమేయం ఉపమానం కంటే వేరు కాదు అన్నట్లుగా చెప్పడం.
ఉదాహరణ: “సంసార సాగరాన్ని దాటడం కష్టం.” (సంసారం-సాగరం) -
అతిశయోక్తి అలంకారం (Atishayokti Alankaram): ఏదైనా విషయాన్ని ఉన్నదాని కంటే ఎక్కువ చేసి, వాస్తవానికి మించి వర్ణించడం.
ఉదాహరణ: “ఆమె నడుము విరిగేదేమో అన్నట్లు ఉంది.” (నడుము చాలా సన్నగా ఉందని చెప్పడం) -
స్వభావోక్తి అలంకారం (Svabhavokti Alankaram): ఏదైనా వస్తువును లేదా విషయాన్ని సహజంగా ఉన్నది ఉన్నట్లుగా, యథాతథంగా వర్ణించడం.
ఉదాహరణ: “గాడిద చెవి గట గట కొట్టుకొని ఆరింది.” (పిల్లి చెవి కొట్టుకొని చల్లబడటం)
క్విక్ రివిజన్
- అలంకారాలు: భాషకు అందాన్నిచ్చేవి.
- శబ్దాలంకారాలు: శబ్దం ప్రధానం.
- అర్థాలంకారాలు: అర్థం ప్రధానం.
- క్రమాలంకారం: వస్తువులు, లక్షణాలు ఒకే క్రమంలో వివరించడం.
- ఉపమా: పోలిక.
- రూపకం: అభేదం (ఒకటిగా వర్ణించడం).
- అతిశయోక్తి: అతిగా వర్ణించడం.
- స్వభావోక్తి: సహజంగా వర్ణించడం.
అదనపు ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు
- “రామరావణుల యుద్ధం భీకరంగా ఉంది.” – ఇది ఏ అలంకారం? (ఉపమా/రూపకం/స్వభావోక్తి/అతిశయోక్తి)
- “మేఘాలు, మెరుపులు, వర్షం – ఇవి వరుసగా ఆకాశంలో, గాలిలో, నేలపై.” ఈ వాక్యంలో ఏ అలంకారం ఉంది? (ఉపమా/రూపకం/క్రమాలంకారం/అతిశయోక్తి)
- “ఆమె మాటలు అమృతం.” – ఇది ఏ అలంకారం? (ఉపమా/రూపకం/ఉత్ప్రేక్ష/శ్లేష)
- శబ్దాలంకారాలకు ఒక ఉదాహరణ ఇవ్వండి. (అనుప్రాస/ఉపమా/రూపకం/క్రమాలంకారం)
- “గాలిలో దీపం” – ఇది ఏ అలంకారం? (ఉపమా/రూపకం/అతిశయోక్తి/క్రమాలంకారం)
